Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mijnwerkerswoningen, Honigmannstraat 12
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Mijnwerkerswoningen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1913
- Address
- Honigmannstraat 12, 6372 VJ Landgraaf (and others)
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.88059, 6.01416
- Part of complex
- 521678
- Monument number
- 521682
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dubbele mijnwerkerswoning in Lotharingse stijl, 1913, van het zogenoemde woningtype C. Deze woning van de woninggroep het Eikske flankeert aan de noordoostzijde de aansluiting van de Mijn Carlstraat op de Honigmannstraat. Het Eikske omvat 26 mijnwerkerswoningen, welke werden gebouwd in opdracht van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau te Heerlen. Het ontwerp van de woning werd gemaakt door het bouwbureau van deze particuliere mijnonderneming. In deze woninggroep zijn in totaal zes woningtypen vertegenwoordigd (typen A t/m F).
Beide panden werden omstreeks 1957 aan de zijgevel uitgebreid met een douche- en toiletvoorziening van één bouwlaag onder plat. (Bij Mijn Carlstraat 1 werd deze aanbouw in 1996 nogmaals vergroot). Vanwege deze gestandaardiseerde uitbreidingen werden de oorspronkelijke entree van de woonhuizen en de buitendeuren van de bijkeukens aan het zicht onttrokken. De oorspronkelijke vrijstaande schuren met buitenprivaten werden eveneens omstreeks 1957 gesloopt. In de achtertuinen werden aan weerszijden van de perceelsgrenzen vrijstaande, gecombineerde schuren gebouwd.
De aan de zijgevels aangebouwde douche- en toiletvoorzieningen zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang. UITGESLOTEN van bescherming zijn alle overige sedert 1913 gerealiseerde aan- en bijbouwen.
Omschrijving
Het oorspronkelijke bouwvolume van de dubbele mijnwerkerswoning werd gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, aan weerszijden voorzien van een rechthoekig uitgebouwde bijkeuken. Het hoofdvolume telt een gedeeltelijke souterrainverdieping, anderhalve BOUWLAAG, alsmede een vliering. De bijkeukens aan weerszijden tellen één bouwlaag. Het hoofdvolume wordt gedekt door een geknikt TENTDAK. Op dit tentdak zijn de gecombineerde topgeveltjes van voor- en achtergevels onder een lessenaarsdakje ingestoken. De uitgebouwde bijkeukens met de aangebouwde toilet- en douche-eenheden hebben een ZADELDAK, dat in dwarsrichting op het hoofdvolume is ingestoken. Bakgoten annex overstekken op houten consoles. De oorspronkelijke houten boeiboorden hebben een eenvoudige ornamentering. Zowel het tentdak als de zadeldaken van beide panden worden gedekt met rode BETONPANNEN. Op de nok van het tentdak is een gecombineerde bakstenen schoorsteen geplaatst, ter vervanging van de hoge schoorstenen boven de hoeken van zij- en achtergevels. Op de hoek van zij- en voorgevel hebben beide panden een vernieuwde, hoge bakstenen schoorsteen.
De woningen waren oorspronkelijk voorzien van segmentboogvormige houten T-VENSTERS (zowel enkel- als meervoudig) met ingedeelde bovenlichten en/of glaspanelen en segmentboogvormige, verticaal ingedeelde houten souterrainvensters. De oorspronkelijke, segmentboogvormige houten woonhuisDEUREN met zesruits bovenlichten in de zijgevels en de rechthoekige opgeklampte toegangsdeuren van de bijkeukens werden verwijderd vanwege de omstreeks 1957 gerealiseerde zijgevel-aanbouwen. Honigmannstraat 12 is inmiddels voorzien van kunststoffen vensterkozijnen, Mijn Carlstraat 1 heeft vernieuwde houten vensterkozijnen.
De woningen van het type C kenmerken zich in de oorspronkelijke situatie voor wat betreft de MATERIAALTOEPASSING door geprofileerde, gecementeerde gevelkaders: plinten, lisenen, kroonlijsten en getrapte frieslijsten. Tussen deze kaders verdiept geplaatste rode bakstenen gevelvelden met gecementeerde speklagen en kaderornamenten. Hoeklisenen met rode bakstenen speklagen en sierankers. De strekbogen van deze dubbele mijnwerkerswoning zijn wit gesausd. Metselwerk in Vlaams verband, oorspronkelijk met knip- en snijwerk in de voegen. Het metselwerk van Honigmannstraat 12 is gereinigd. Het knip- en snijwerk is in de achtergevel van Honigmannstraat 12 vervangen door platvol voegwerk, in de zijgevel her en der gerepareerd en in de voorgevel in de oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De gevels van Mijn Carlstraat 1 zijn opnieuw gevoegd. Hardstenen vensterbankplaten, bakstenen vensterdorpels.
De VOORGEVEL van de dubbele mijnwerkerswoning Honigmannstraat 12 en Mijn Carlstraat 1 is symmetrisch ingedeeld. In de geprofileerde, gecementeerde plint hebben beide panden boven het souterrainvenster een segmentboogvormige rode bakstenen strek. Honigmannstraat 12 heeft een kunststof souterrainvenster met recent traliewerk.
In de eerste bouwlaag heeft Honigmannstraat 12 een segmentboogvormig kunststoffen venster met bovenlicht, dichtgezet vulstuk en rolluik; Mijn Carlstraat 1 heeft een segmentboogvormig houten vensterkozijn met bovenlicht en dichtgezet vulstuk. In de gecombineerde topgevel heeft Honigmannstraat 12 eveneens een segmentboogvormig kunststoffen venster met bovenlicht, dichtgezet vulstuk en rolluik; Mijn Carlstraat 1 heeft een segmentboogvormig houten venster met dichtgezet vulstuk.
De VOORGEVEL van de uitgebouwde bijkeuken van Honigmannstraat 12 is voor wat betreft het terugliggende gevelvlak geheel groen gepleisterd. In dit gevelvlak een rechthoekig kunststoffen venster met rolluik. Mijn Carlstraat 14 heeft in de bakstenen voorgevel van de bijkeuken een segmentboogvormig houten vensterkozijn met dichtgezet vulstuk.
Het aanzicht van de ZIJGEVEL van Honigmannstraat 12 wordt in belangrijke mate bepaald door de groen gepleisterde bijkeukengevel. In deze gevel een rechthoekig kunststoffen vensterkozijn met rolluik. Achter de bijkeuken bevindt zich de omstreeks 1957 aangebouwde douche- en toileteenheid. De zijgevel van het hoofdvolume, bekroond door een trapsgewijs uitlopende stuclijst, is voor het overige blind. De bijkeuken van Mijn Carlstraat 1 heeft in de ZIJGEVEL een segmentboogvormig houten vensterkozijn met dichtgezet vulstuk. Hierachter bevindt zich de in een tweetal stadia aangebouwde douche- en toileteenheid. In de zijgevel van het hoofdvolume bevindt zich ter hoogte van de verdieping een klein, niet-authentiek rechthoekig houten venster.
De ACHTERGEVELS van deze dubbele mijnwerkerswoning waren in de oorspronkelijke situatie voor wat betreft de indeling identiek aan de voorgevels. Honigmannstraat 12 heeft in de eerste laag van de achtergevel een segmentboogvormig kunststoffen vensterkozijn met bovenlicht, gedicht vulstuk en rolluik; hiernaast een niet-oorspronkelijke rechthoekige houten buitendeur met rolluik. Boven deze deur, onder het dakoverstek, een klein niet-oorspronkelijk rechthoekig kunststoffen venster. In de gecombineerde topgevel wederom een segmentboogvormig kunststoffen vensterkozijn met bovenlicht, gedicht vulstuk en rolluik. Mijn Carlstraat 1 heeft in de eerste laag van de achtergevel een niet-oorspronkelijke segmentboogvormige houten buitendeur met zijlicht, bovenlicht en dichtgezet vulstuk. Daartoe is de onderdorpel van het oorspronkelijke vensterkozijn ten dele uitgebroken.
Het pand Honigmannstraat 12 is voor wat betreft de indeling van het INTERIEUR op een tweetal punten aangepast: de wand tussen de oorspronkelijke bijkeuken en voorkamer is verwijderd, evenals de scheidingsmuur tussen douchen en toilet in het omstreeks 1957 aangebouwde zijgevelvolume. Voor het overige is de oorspronkelijke indeling van het pand intact bewaard gebleven. (Het interieur van Mijn Carlstraat 1 is niet bezocht).
Waardering
De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigen nationaal belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van de mijnstreek sedert het laatste decennium van de 19de eeuw en als specimina van een woonhuistype met een aanzienlijk innovatief karakter. De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van belang als bijzondere vorm van huisvesting van mijnpersoneel.
De woningen zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de toepassing van de Lotharingse bouwstijl, vanwege de betrokkenheid van het bouwbureau van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau bij het ontwerp, de esthetische kwaliteit als ook vanwege de bijzondere materiaaltoepassing en ornamentiek.
De dubbele woning Honigmannstraat 12/Mijn Carlstraat 1 vormt een belangrijk onderdeel van de woninggroep het Eikske en is vanwege deze situering verbonden met de ontwikkeling van de streek sedert de grootschalige exploitatie van steenkoolmijnen. Beide panden zijn van belang voor het aanzien van zowel de wijk als de gemeente.
De dubbele mijnwerkerswoning is in redelijke tot hoge mate gaaf bewaard gebleven en van belang voor zowel de structurele als visuele gaafheid van de gehele woninggroep.
De mijnwerkerswoningen van het Eikske beschikken in nationaal perspectief over een zeer hoge architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Double miners' dwelling in Lotharingian style, 1913, of the so-called housing type C. This dwelling of the housing group het Eikske flanks at the north-east side the junction of the Mijn Carlstraat with the Honigmannstraat. Het Eikske comprises 26 miners' dwellings, which were built on commission of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau at Heerlen. The design of the dwelling was made by the building office of this private mining enterprise. In this housing group a total of six housing types are represented (types A through F).
Both buildings were extended around 1957 on the side facade with a shower and toilet facility of one storey under flat roof. (At Mijn Carlstraat 1 this extension was enlarged once more in 1996). On account of these standardized extensions the original entrance of the residential houses and the external doors of the sculleries were hidden from view. The original detached sheds with outside privies were likewise demolished around 1957. In the back gardens detached, combined sheds were built on either side of the plot boundaries.
The shower and toilet facilities built onto the side facades are of subsidiary importance for the protection. EXCLUDED from protection are all other extensions and ancillary buildings realised since 1913.
Description
The original building volume of the double miners' dwelling was built on a ground plan of essentially rectangular form, provided on either side with a rectangular projecting scullery. The main volume comprises a partial basement storey, one and a half storeys, as well as an attic. The sculleries on either side comprise one storey. The main volume is covered by a hipped roof. On this hipped roof the combined gable coping of front and rear facades are inserted under a lean-to rooflet. The projecting sculleries with the attached toilet and shower units have a gabled roof, which is inserted in transverse direction to the main volume. Gutter boxes and overhangs on wooden consoles. The original wooden eaves boards have simple ornamentation. Both the hipped roof and the gabled roofs of both buildings are covered with red concrete tiles. On the ridge of the hipped roof a combined brick chimney is placed, in replacement of the tall chimneys above the corners of side and rear facades. On the corner of side and front facade both buildings have a renewed, tall brick chimney.
The dwellings were originally provided with segmental arch-shaped wooden T-windows (both single and multiple) with subdivided fanlights and/or glass panes and segmental arch-shaped, vertically subdivided wooden basement windows. The original, segmental arch-shaped wooden residential house doors with six-pane fanlights in the side facades and the rectangular battened access doors of the sculleries were removed on account of the side facade extensions realised around 1957. Honigmannstraat 12 has meanwhile been provided with plastic window frames, Mijn Carlstraat 1 has renewed wooden window frames.
The C-type dwellings are characterised in the original situation with regard to MATERIAL APPLICATION by profiled, cemented facade frames: plinths, pilasters, cornices and stepped frieze bands. Between these frames, set back red brick facade fields with cemented pointing courses and frame ornaments. Corner pilasters with red brick pointing courses and ornamental wall anchors. The jack arches of this double miners' dwelling are whitewashed. Brickwork in Flemish bond, originally with cut and dressed joints. The brickwork of Honigmannstraat 12 has been cleaned. The cut and dressed joints have been replaced by flush pointing on the rear facade of Honigmannstraat 12, repaired here and there on the side facade, and preserved in the original state on the front facade. The facades of Mijn Carlstraat 1 have been re-pointed. Hardstone window sill plates, brick window lintels.
The FRONT FACADE of the double miners' dwelling Honigmannstraat 12 and Mijn Carlstraat 1 is symmetrically arranged. In the profiled, cemented plinth, both properties have above the basement window a segmental arch red brick jack arch. Honigmannstraat 12 has a plastic basement window with recent ironwork.
In the first storey, Honigmannstraat 12 has a segmental arch plastic window with fanlight, sealed filler piece and roller shutter; Mijn Carlstraat 1 has a segmental arch wooden window frame with fanlight and sealed filler piece. In the combined gable, Honigmannstraat 12 likewise has a segmental arch plastic window with fanlight, sealed filler piece and roller shutter; Mijn Carlstraat 1 has a segmental arch wooden window with sealed filler piece.
The FRONT FACADE of the extended scullery annex of Honigmannstraat 12 is, as regards the recessed facade surface, entirely green plastered. In this facade surface a rectangular plastic window with roller shutter. Mijn Carlstraat 14 has in the brick front facade of the scullery a segmental arch wooden window frame with sealed filler piece.
The appearance of the SIDE FACADE of Honigmannstraat 12 is substantially determined by the green plastered scullery facade. In this facade a rectangular plastic window frame with roller shutter. Behind the scullery is the shower and toilet unit built on circa 1957. The side facade of the main volume, crowned by a stepped stucco moulding, is otherwise blank. The scullery of Mijn Carlstraat 1 has in the SIDE FACADE a segmental arch wooden window frame with sealed filler piece. Behind this is the shower and toilet unit built in two stages. In the side facade of the main volume, at the level of the storey, there is a small, non-authentic rectangular wooden window.
The REAR FACADES of this double miners' dwelling were in the original situation identical to the front facades as far as layout is concerned. Honigmannstraat 12 has in the first storey of the rear facade a segmental arch-shaped plastic window frame with fanlight, filled filler piece and roller shutter; beside it a non-original rectangular wooden external door with roller shutter. Above this door, beneath the roof overhang, a small non-original rectangular plastic window. In the combined gable facade again a segmental arch-shaped plastic window frame with fanlight, filled filler piece and roller shutter. Mijn Carlstraat 1 has in the first storey of the rear facade a non-original segmental arch-shaped wooden external door with side light, fanlight and filled filler piece. For this purpose the sill of the original window frame was partially broken out.
The property Honigmannstraat 12 has been adapted as far as the INTERIOR layout is concerned in two respects: the wall between the original scullery and front room has been removed, as has the dividing wall between shower and toilet in the side facade volume built around 1957. Otherwise the original layout of the property has remained intact. (The interior of Mijn Carlstraat 1 was not visited).
Valuation
The miners' dwellings of the Eikske are of cultural-historical value and represent national significance as a distinctive expression of the socio-economic development of the mining region since the last decade of the 19th century and as specimens of a dwelling type with considerable innovative character. The miners' dwellings of the Eikske are of significance as a distinctive form of housing for mining personnel.
The dwellings are of architectural-historical value due to the application of the Lotharingian building style, due to the involvement of the design office of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in the design, the aesthetic quality as well as due to the distinctive material application and ornamentation.
The double dwelling Honigmannstraat 12/Mijn Carlstraat 1 forms an important component of the housing group the Eikske and by virtue of this location is connected with the development of the region since the large-scale exploitation of coal mines. Both properties are of significance for the appearance of both the district and the municipality.
The double miners' dwelling has been preserved in reasonable to high degree of completeness and is of significance for both the structural and visual integrity of the entire housing group.
The miners' dwellings of the Eikske possess from a national perspective a very high architectural-historical, typological and functional rarity value.
Nearby in the register
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 3Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Honigmannstraat 14Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 2Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 4Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.