Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Voorstraat 4
Almkerk, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850 - 1863
- Address
- Voorstraat 4, 4286 AL Almkerk (Altena 30)
- Place
- Almkerk
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.77095, 4.95988
- Monument number
- 521381
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
In Almkerk is de Voorstraat een van de oudste kernen. Hieraan ligt aan de noordzijde een VILLA van vóór 1863, waarschijnlijk gebouwd door een herenboer. Daarna is het bewoond geweest door minister Donker, waarna het van voor de Tweede Wereldoorlog tot 1974 dokterswoning en -praktijk was. In de voorgevel staat vermeld: QUA TER NES. Het pand heeft elementen van het Neo-Classicisme. Het is een vrijstaand huis met aan de oostzijde een latere vrijstaande dubbele garage onder zadeldak met zwarte vernieuwde Hollandse pannen en aan de voorzijde een grote voortuin met oude bomen. Een grindpad leidt naar de ingang, die vanaf de tijd dat het dokterspraktijk was in de oostelijke zijgevel ligt. In deze gevel, onder twee ongelijk hoge zadeldaken met schild, dateert het gedeelte rechts van de ingang ook uit die periode en functioneerde toentertijd als apotheek en wachtkamer, terwijl links van de ingang de spreekkamer lag. In de ruimte achter de wachtkamer zijn moeilijk te traceren wijzigingen aangebracht. De huidige eigenaar heeft in de lager gelegen achterbouw de trap naar de kelder verlegd, nieuw sanitair aangelegd en in de hoofdwoonvertrekken marmeren schouwen van elders herplaatst. Aan de voorgevel duidt een andere baksteen onder de dorpels van de rondboogramen op wijzigingen.
Omschrijving.
Het tweelaagse, deels onderkelderde woonhuis heeft een rechthoekige plattegrond onder samengesteld dak. Het hoofdvolume heeft een zadeldak, belegd met donkere vernieuwde Hollandse pannen. De eenlaags volumes aan weerszijden hebben zadeldaken met schild met donkere oud-Hollandse pannen en staan haaks op het hoofdvolume. In het schild van het zuidoostelijk volume een eenruits dakkapel. Aan de dakvoet voor het merendeel lijstgoten. Staafankers in zij- en achtergevels. Het hoofdvolume heeft gepleisterde achter- en zijgevels, terwijl de zijgevels van de lage volumes zijn opgetrokken uit mindere kwaliteit baksteen en voegwerk boven een gepleisterde plint. In de symmetrische voorgevel ligt een tweelaags risalerend volume bekroond met een fronton tussen eenlaags zijdelen. Het drie-assige risalerende deel wordt beeïndigd met een fries, waarin de huisnaam QUA TER NES in drie delen en gescheiden door rozetten is aangebracht. Hierboven ligt het fronton met een halfronde oculus, waarbinnen een halfrondraam met baldakijntracering in een grijs en wit gepleisterd veld. De voorgevel heeft een natuurstenen plint en is opgetrokken uit donkere baksteen met geknipte voeg. In het middendeel liggen beneden zesruitsramen met halfronde bovenlichten met baldakijntracering binnen een rondboog met strekken. Dezelfde afsluiting heeft de centraal geplaatste achtruitsstolpdeur. Op de verdieping en in de zijrisalieten liggen zesruitsschuiframen, het meest toegepaste raamtype. In de westgevel liggen een zesruitsschuifraam, twee zesruitsstolpdeuren met tweelicht en een vierruitsschuifraam. In de achtergevel liggen een zesruitsschuifraam, twee nieuwe dubbele stolpvensters, een nieuwe achterdeur en op de verdieping verschillende typen vensters.
In de oostgevel centraal gelegen de ingang met een paneeldeur met klein smeedijzeren rooster en ongedeeld licht. Aan weerszijden twee zesruitsschuiframen. Voor de deur een grote hardstenen stoepplaat. In de rechthoekige plattegrond ligt na de ingang en vestibule de middengang, belegd met travertijn op zwart marmer, dwars door het huis naar de westelijke zijdeur. Aan de voorzijde liggen drie hoofdwoonvertrekken die door halfrond getoogde openingen met elkaar verbonden zijn. Aan de achterzijde ligt het hoofdvolume op een lager niveau dan de hoekvolumes. Lager liggen de vroegere bijkeuken en ingang naar de met zwarte plavuizen belegde kelder die onder de centrale zitkamer ligt. Op de verdieping waar het hoofdvolume aansluit bij de hoekvolumes bestaat niveauverschil. Centraal in de middengang ligt het trappenhuis met wenteltrap met volutendecoratie aan de binnenboom en rijk geornamenteerde trappaal. In dit gebied is rijke stucornamentiek aangebracht rond het lichtpunt en aan twee rondbogen. Behalve deze decoratie zijn van het inwendige onder meer van belang: stucwerk met florale motieven in midden- en hoekstukken van de zitkamer, één paar oorspronkelijke schuifblinden met mechanisme in de zuidoostelijke hoekkamer, vouwblinden in de centrale zitkamer, balkenplafond in de bijkeuken, twee oorspronkelijke paneeldeuren in de vestibule en vier Philibertspanten op de zolder.
Waardering.
Het pand is van algemeen belang. Het bezit cultuurhistorische waarde als getuigenis van de sociaal-economische ontwikkeling van de streek en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de villabouw, in het bijzonder vanwege het zeldzame bouwtype met hoog middenddeel en lage zijvleugels. Het is van architectuurhistorisch belang wegens de esthetische kwaliteit van het geheel en op grond van de uitzonderlijke detaillering van het exterieur en delen van het interieur. Het huis heeft met de grote voortuin en oude bomen ensemblewaarde als karakteristiek onderdeel van de bebouwing aan de Voorstraat. Het is grotendeels gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
In Almkerk, the Voorstraat is one of the oldest centres. On its north side lies a VILLA built before 1863, probably built by a gentleman farmer. It was subsequently inhabited by minister Donker, after which it served as a doctor's residence and practice from before the Second World War until 1974. In the front facade is stated: QUA TER NES. The building has elements of Neo-Classicism. It is a detached house with on the east side a later detached double garage under a gabled roof with black renewed Dutch tiles and on the front a large front garden with old trees. A gravel path leads to the entrance, which since the time it was a doctor's practice is situated in the eastern side facade. In this facade, under two unequal height gabled roofs with hip, the section to the right of the entrance also dates from that period and functioned at the time as pharmacy and waiting room, while to the left of the entrance was the consulting room. In the space behind the waiting room difficult to trace alterations have been made. The current owner has relocated the staircase to the cellar in the lower rear structure, installed new sanitary facilities and relocated marble fireplaces from elsewhere in the main living rooms. On the front facade a different brickwork under the soffits of the round-arch windows indicates alterations.
Description.
The two-storey, partly cellaraged dwelling house has a rectangular ground plan under a composite roof. The main volume has a gabled roof, covered with dark renewed Dutch tiles. The single-storey volumes on either side have gabled roofs with hip with dark old Dutch tiles and stand at right angles to the main volume. In the hip of the south-eastern volume a one-light roof dormer. At the eaves for the most part gutter mouldings. Rod anchors in side and rear facades. The main volume has rendered rear and side facades, while the side facades of the low volumes are built of inferior quality brickwork and mortar above a rendered plinth. In the symmetrical front facade lies a two-storey projecting volume crowned with a pediment between single-storey side sections. The three-bay projecting part is finished with a frieze, in which the house name QUA TER NES is placed in three parts and separated by rosettes. Above this lies the pediment with a semicircular oculus, within which a half-round window with baldachin tracery in a grey and white rendered field. The front facade has a natural stone plinth and is built of dark brickwork with struck joint. In the middle section below lie six-light windows with semicircular fanlights with baldachin tracery within a round arch with stretchers. The same finish is applied to the centrally placed back-light panel door. On the upper storey and in the side risalits lie six-light sash windows, the most commonly applied window type. In the west facade lie a six-light sash window, two six-light panel doors with two-light and a four-light sash window. In the rear facade lie a six-light sash window, two new double panel windows, a new rear door and on the upper storey various types of windows.
In the east facade centrally situated the entrance with a panel door with small wrought-iron grille and undivided light. On either side two six-light sash windows. In front of the door a large hardstone step plate. In the rectangular ground plan after the entrance and vestibule lies the central corridor, covered with travertine on black marble, across the house to the western side door. At the front lie three main living rooms connected to each other by semicircular arched openings. At the rear lies the main volume on a lower level than the corner volumes. Lower lie the former pantry and entrance to the cellar covered with black tiles that lies beneath the central sitting room. On the upper storey where the main volume connects to the corner volumes there is a change in level. Centrally in the central corridor lies the stairwell with a spiral staircase with volute decoration on the inner newel and richly ornamented stair newel. In this area rich stucco ornamentation has been placed around the light opening and on two round arches. Apart from this decoration, from the interior are notably: stucco work with floral motifs in the middle and corner sections of the sitting room, one pair of original sliding blinds with mechanism in the south-eastern corner room, folding blinds in the central sitting room, beam ceiling in the pantry, two original panel doors in the vestibule and four Philibert trusses in the attic.
Valuation.
The building is of general importance. It possesses cultural-historical value as testimony to the socio-economic development of the region and as an example of the typological development of villa construction, in particular because of the rare building type with high central section and low side wings. It is of architectural-historical importance because of the aesthetic quality of the whole and on the grounds of the exceptional detailing of the exterior and parts of the interior. The house has ensemble value with the large front garden and old trees as a characteristic component of the buildings on the Voorstraat. It has been preserved largely in good condition.
Nearby in the register
- Gerechtsgebouw, Kruisstraat 17Gerechtsgebouwunder 1 mi
- SchoolcomplexDienstwoningunder 1 mi
- SchoolcomplexOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Boerderij, Voorstraat 24Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.