Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Taalstraat 14
Vught, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Taalstraat 14, 5261 BE Vught (and others)
- Place
- Vught
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.66759, 5.29427
- Monument number
- 521334
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1688 map "Quartae partis Brabantiae seu ditionis Silvae Ducis accuratissma delineatio / [Frederik de Wit]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het dubbele HERENHUIS is gelegen langs de oostelijke zijde van de Taalstraat, en sluit aan beide zijden aan op de belendende panden. De Vughtse aannemer H. Hermans bouwde het herenhuis voor zichzelf. Deze aannemer was tevens verantwoordelijk voor het ontwerp, dat een Neo-Renaissance vormentaal vertoont. Het herenhuis Taalstraat 16, waarin de aannemer woonde, is aanzienlijk groter dan Taalstraat 14, dat naar alle waarschijnlijkheid werd verhuurd. Binnen het bouwvolume van het herenhuis Taalstraat 16 bevindt zich op de begane grond tevens een voormalig KOETSHUIS. De inwendige dispositie van het dubbele herenhuis is in de loop der jaren enigszins gewijzigd, met name op de bovenverdieping.
Omschrijving
Het herenhuis heeft een globaal rechthoekige plattegrond, met aan de achterzijde twee eenlaags aanbouwen. Het gedeeltelijk onderkelderde gebouw telt twee bouwlagen onder een afgeplat schilddak, gedekt met kruispannen. Boven de voorgevel zijn hierin een tweetal dakkapellen met fronton aangebracht. Bakgoot op klossen. De gevels van het dubbele herenhuis zijn opgetrokken in baksteen, met drijfstenen elementen. De voorgevel heeft een smalle middenrisaliet, waarin de ingangspartij van het woonhuis Taalstraat 16 is gelegen. Deze middenrisaliet wordt aan de bovenzijde afgesloten door een trapgevel, bekroond met een natuurstenen fronton. Aan weerszijden van de middenrisaliet telt het gebouw twee traveeën. De hoektravee van Taalstraat 16 -waarin de poort van het voormalige koetshuis is aangebracht- is breder dan de hoektravee van Taalstraat 14, waarin de ingangspartij van dit huis ligt. De voorgevel is voorzien van speklagen. Langs de bovenzijde van de voorgevel een klaverbladboogfries. Tussen de verdiepingen is -tussen twee natuurstenen lijsten- een fries met polychroom siermetselwerk aangebracht. De ingangspartij van het herenhuis Taalstraat 16 is gelegen in de middenrisaliet, heeft een houten paneeldeur met halfrond venster en wordt afgesloten door een rondboog met natuurstenen blokken en een sluitsteen, versierd met een leeuwenkop. Hierboven een ovaalvormig bovenlicht met glas-in-lood, omlijst met een festoen. Aan weerszijden van deze ingangspartij driedelige samengestelde vensters ter hoogte van devoorkamers van de woonhuizen. Deze brede vensters hebben glas-in-loodramen in de bovenlichten en zijn aan de bovenzijde voorzien van een driedelige boog onder een korfboog, rustend op een kraagsteen in de vorm van een leeuwekop. Houten benedenluiken, beschilderd met lichte rozetten. Geheel links in de gevel de ingangspartij van Taalstraat 14, eveneens onder een rondboog en bestaand uit een houten paneeldeur met halfrond venster. Het bovenlicht boven deze ingang bestaat uit een tweelichtvenster met glas-in-lood onder een rondboog. De ingang van het koetshuis, geheel rechts in de gevel, toont een identieke vormgeving. Op de bovenverdieping zijn de vertrekken voorzien van recht gesloten vensters met T-ramen met glas-in-lood bovenlicht en benedenluiken. Boven deze vensters een strek. In de middenrisaliet op de bovenverdieping eveneens een venster met T-raam en luiken, hier onder een ontlastingsboog. In de trapgevel boven de middenrisaliet is een klein rechthoekig venster met glas-in-lood bovenlicht en een natuurstenen sluitsteen aangebracht. Hierboven een klein rond venster. De zuidelijke zijgevel van het dubbele herenhuis is voorzien van een trapgevel.
De a-symmetrische achtergevel (oostelijke gevel) wordt aan de rechterzijde afgesloten door een topgevel, boven het woonhuis Taalstraat 16, de meest linkse travee van het woonhuis Taalstraat 14 heeft in de achtergevel een rechte afsluiting. De zeer sober uitgevoerde achtergevel heeft bij beide woonhuizen een ondiepe aanbouw ter hoogte van de achterkamer en een diepere aanbouw rechts daarvan, waarin keuken en bijkeuken zijn ondergebracht. De uitbouw voor de achterkamer was bij beide woningen voorzien van een schuifdeur met glas-in-lood zij- en bovenlichten. Bij Taalstraat 14 zijn alleen de glas-in-lood zijlichten nog aanwezig en zijn de bovenlichten vervangen door eenvoudiger ramen. Bij Taalstraat 16 is de schuifdeur vervangen door een venster en is alleen het glas-in-lood bovenlicht nog aanwezig. Boven de uitbouw is een balkon aangebracht. Beide woonhuizen hebben aan de rechterzijde van de achtergevel, boven de keuken een uitbouw voor het trappenhuis.
Bij Taalstraat 14 is hierin nog de oorspronkelijke venstervorm gehandhaafd: twee gekoppelde getoogde vensters, gevuld met glas-in-lood. In het trappenhuis van Taalstraat 16 is dit vervangen door een recht gesloten venster.
In het interieur is op de benedenverdieping van beide woonhuizen de oorpronkelijke dispositie grotendeels gehandhaafd.
Achter de ingang een lange, smalle gang met rechts hiervan een woonkamer over de gehele diepte van het pand. Hierachter het trappenhuis. In de aanbouw aan de achterzijde van de panden de keuken en een berghok/bijkeuken. Op de bovenverdieping is de indeling bij beide panden enigszins gewijzigd.
In het interieur is nog een aantal oorspronkelijke elementen aanwezig, onder meer in Taalstraat 14 stucplafonds in de gang, woonkamer en trappenhuis (in Taalstraat 16 onder verlaagde plafonds). In beide herenhuizen in de voorkamer een schoorsteenmantel: in Taalstraat 16 met zwarte marmeren schouw, met siertegels en een boezem met stucwerkpilasters, gesierd met bloemenranken. In Taalstraat 14 een eenvoudigere schoorsteen, de boezem gesierd met ranke stucwerkcolonettes. Verder zijn onder meer van belang de houten trappalen in het trappenhuis en de stucwerk Korintische pilasters tegen de wanden in het trappenhuis.
Waardering
Het dubbele herenhuis is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van het belang van Vught als nederzetting met vele luxueuze herenhuizen en villa's voor de gegoede burgerij. Voorts is het object van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het dubbele herenhuis. Het bezit architectuurhistorische waarde vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Het bezit ensemblewaarde vanwege de bijzondere betekenis van het dubbele herenhuis wegens de situering, verbonden met de ontwikkeling van de Taalstraat, waar in de loop van de negentiende eeuw vele luxueuze villa's, landhuizen en herenhuizen verrezen. Het object is van belang vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur en vanwege typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The double TOWNHOUSE is located along the eastern side of the Taalstraat, and adjoins neighbouring properties on both sides. The Vught contractor H. Hermans built the townhouse for himself. This contractor was also responsible for the design, which displays a Neo-Renaissance formal language. The townhouse Taalstraat 16, in which the contractor lived, is considerably larger than Taalstraat 14, which in all likelihood was rented out. Within the building volume of the townhouse Taalstraat 16 there is also a former COACH HOUSE on the ground floor. The internal layout of the double townhouse has been somewhat altered over the years, particularly on the upper storey.
Description
The townhouse has a broadly rectangular floor plan, with two single-storey extensions at the rear. The partially cellar-ed building comprises two storeys beneath a hipped roof, covered with interlocking tiles. Above the front facade two roof dormers with pediments have been installed. Gutter on corbels. The facades of the double townhouse are constructed in brick, with ashlar stone elements. The front facade has a narrow central risalit, in which the entrance of the townhouse Taalstraat 16 is situated. This central risalit is terminated at the top by a stepped gable, crowned with a natural stone pediment. On either side of the central risalit the building has two bays. The corner bay of Taalstraat 16 – in which the gateway of the former coach house is installed – is wider than the corner bay of Taalstraat 14, in which the entrance of this house lies. The front facade is provided with speckled courses. Along the top of the front facade a trefoil arch frieze. Between the storeys – between two natural stone mouldings – a frieze with polychrome decorative brickwork has been installed. The entrance of the townhouse Taalstraat 16 is situated in the central risalit, has a wooden panelled door with semicircular fanlight and is closed off by a round arch with natural stone blocks and a keystone, decorated with a lion's head. Above this an oval fanlight with leaded glass, framed with a festoon. On either side of this entrance three-part composite windows at the height of the front rooms of the townhouses. These wide windows have leaded glass panes in the fanlights and are provided at the top with a three-part arch under a basket arch, resting on a corbel in the form of a lion's head. Wooden shutters below, painted with light rosettes. Furthest left in the facade the entrance of Taalstraat 14, likewise under a round arch and consisting of a wooden panelled door with semicircular fanlight. The fanlight above this entrance consists of a two-light window with leaded glass under a round arch. The entrance to the coach house, furthest right in the facade, shows identical design. On the upper storey the rooms are provided with straight-sided windows with T-windows with leaded glass fanlights and shutters below. Above these windows a string course. In the central risalit on the upper storey likewise a window with T-window and shutters, here under a relieving arch. In the stepped gable above the central risalit a small rectangular window with leaded glass fanlight and a natural stone keystone has been installed. Above this a small round window. The southern side facade of the double townhouse is provided with a stepped gable.
The asymmetrical rear facade (eastern facade) is terminated on the right side by a top gable, above the townhouse Taalstraat 16, the leftmost bay of the townhouse Taalstraat 14 has a straight termination in the rear facade. The very plainly executed rear facade has at both townhouses a shallow extension at the height of the rear room and a deeper extension to the right thereof, in which kitchen and scullery are housed. The extension for the rear room was at both dwellings provided with a sash door with leaded glass side and fanlights. At Taalstraat 14 only the leaded glass side lights remain and the fanlights have been replaced with simpler windows. At Taalstraat 16 the sash door has been replaced by a window and only the leaded glass fanlight remains. Above the extension a balcony has been installed. Both townhouses have on the right side of the rear facade, above the kitchen an extension for the staircase.
At Taalstraat 14 the original window form is still maintained therein: two coupled arched windows, filled with leaded glass. In the staircase of Taalstraat 16 this has been replaced by a straight-sided window.
In the interior on the ground floor of both townhouses the original layout has been largely maintained.
Behind the entrance a long, narrow corridor with to the right thereof a living room extending the full depth of the property. Behind this the staircase. In the extension at the rear of the properties the kitchen and a storage room/scullery. On the upper storey the layout at both properties has been somewhat altered.
In the interior a number of original elements are still present, notably at Taalstraat 14 stucco ceilings in the corridor, living room and staircase (at Taalstraat 16 beneath lowered ceilings). In both townhouses in the front room a chimney mantle: at Taalstraat 16 with a black marble fireplace, with decorative tiles and a chimney breast with stucco pilasters, decorated with flower garlands. At Taalstraat 14 a simpler fireplace, the chimney breast decorated with slender stucco colonettes. Further matters of importance include the wooden stair balusters in the staircase and the stucco Corinthian pilasters against the walls in the staircase.
Valuation
The double townhouse is of general interest. The object possesses cultural-historical value as a special expression of the importance of Vught as a settlement with many luxury townhouses and villas for the well-to-do citizens. Furthermore, the object is of importance as an example of the typological development of the double townhouse. It possesses architectural-historical value because of the special use of materials and the rich ornamentation. It possesses ensemble value because of the special significance of the double townhouse because of its situation, connected with the development of the Taalstraat, where in the course of the nineteenth century many luxury villas, country houses and townhouses were erected. The object is of importance because of the architectural integrity of the exterior and because of typological rarity.
Nearby in the register
- Complex MariapleinKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Complex MariapleinWoonhuisunder 1 mi
- Complex MariapleinWoonhuisunder 1 mi
- Complex MariapleinOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.