Rijksmonumentenregister · Netherlands
Complex Mariaplein
Vught, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Kosterswoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1936
- Address
- Taalstraat 47, 5261 BA Vught (and others)
- Place
- Vught
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.66617, 5.29423
- Part of complex
- 521313
- Monument number
- 521317
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De KOSTERSWONING met PAROCHIEHUIS is gelegen op de hoek Taalstraat-Deken van Ossstraat. Daarvan ligt de kosterwoning aan de Taalstraat en het parochiehuis aan de Deken van Ossstraat. Het parochiehuis sluit direct aan op het blok met woonhuizen aan de Deken van Ossstraat, dat eveneens tot het complex Mariaplein behoort. De kosterswoning met parochiehuis werd omstreeks 1936 gebouwd in Traditionalistische stijl, naar ontwerp van architect A.J. Kropholler. Opdrachtgever was de parochie Maria Middelares aller Genaden. Kropholler integreerde in het gebouw de kelders, de oostelijke en noordelijke gevel van het fabrieksgebouw van de boek- en steendrukkerij Henri Bogaerts, dat stijlkenmerken vertoont en dateert uit ca. 1870. De voorgevel van dit voormalige fabrieksgebouw toont overeenkomsten met het nog bestaande fabrikantenwoonhuis van de fam. Bogaerts aan de Taalstraat 53. Het fabriekscomplex werd vervangen door de kerk en de bijbehorende bebouwing rondom het Mariaplein. Thans is het parochiehuis in gebruik als sportzaal, de voormalige kosterswoning heeft nog steeds een woonfunctie. De noordelijke zijde van het patronaatsgebouw is voorzien van een aantal moderne aanbouwen. De woonkamer op de begane grond van de voormalige kosterswoning is bij de sportzaal getrokken.
Omschrijving
Het gebouw heeft een globaal rechthoekige plattegrond en bestaat uit de twee bouwlagen tellende kosterswoning aan de Taalstraat, met daarachter het langgerekte eenlaags parochiehuis langs de Deken van Ossstraat. De kosterswoning heeft gedeeltelijk een plat dak. De noordelijke en oostelijke gevels, afkomstig van het voormalige fabrieksgebouw, zijn opgetrokken in machinale baksteen, de gevel langs de Deken van Osstraat is opgetrokken in kloostermoppen. De oostelijke gevel van de kosterswoning is voorzien van pilasters, fries, kroonlijst en vensteromlijstingen in stucwerk.
De voorgevel van de kosterswoning gelegen aan de Taalstraat (oostelijke gevel) heeft een tweedelige opbouw, bestaande uit rechts een risalerend, twee vensterassen tellend gedeelte met topgevel en links een smaller, recht gesloten gevelgedeelte, waarin de ingang van de kosterswoning is gelegen. Deze gevelgedeelten hebben stucwerk hoekpilasters: op de begane grond zijn dit blokpilasters, op de bovenverdieping pilasters met casementen. Tussen de twee verdiepingen is een stucwerk fries aangebracht. Aan de bovenzijde wordt de gevel afgesloten door een sterk uitkragende kroonlijst, ondersteund door consoles. De kosterwoning heeft in de voorgevel getoogde vensters met T-ramen en een stucomlijsting, aan de bovenzijde voorzien van een kuif. De ingang bestaat uit een eenvoudige paneeldeur met een hoog getoogd bovenlicht.
In de topgevel een klein rond venster met stucomlijsting.
De zuidelijke, geheel door Kropholler ontworpen gevel (gelegen aan de Deken van Osstraat) contrasteert door zijn sobere, gesloten karakter sterk met de voorgevel van het gebouw. Geheel rechts in het tweelaags gedeelte van deze gevel bevindt zich in een ondiep, door een lancetboog afgesloten portaal de ingang van het voormalig parochiehuis. De ingang wordt gevormd door een zware eikenhouten opgeklampte dubbele plankendeur. Hierboven een klein rond venster. Op de bovenverdieping van het kostershuis, ter hoogte van het trappenhuis een lancetvenster met glas-in-loodraam. Het gevelgedeelte voor het parochiehuis heeft een vijftal hoge lancetvensters met afzaat, gevuld met glas-in-loodramen. Geheel links in de zuidelijke gevel een achteringang. Deze is net als de hoofdingang van het parochiehuis gelegen in een ondiep portaal onder een lancetboog en heeft een opgeklampte eikenhouten paneeldeur met een klein ruitvormig venster. Voor deze achteringang een laag hardstenen stoepje.
De noordelijke gevel van het parochiehuis, bestaande uit een gevel van het voormalige fabrieksgebouw, heeft een traveeindeling met muurnissen en lisenen. De muurnissen worden aan de bovenzijde afgesloten door een tandlijst en een rollaag. Hieronder een metsellaag bestaande uit lichter gekleurde bakstenen. In 1936 zijn in de muurnissen lancetvensters met glas-in-loodramen aangebracht, aan de bovenzijde afgezet met een licht uitkragende lancetboog. In de meest rechtse muurnis een drietal rechthoekige vensters. Aansluitend op de noordelijke gevel een aantal moderne eenlaagse aanbouwen voor toiletten en een kleedkamer.
Het interieur van het parochiehuis bestaat uit een grote zaal, waarin tegen de westzijde over de gehele breedte een podium is aangebracht. In dit podium een souffleurshokje. Onder het podium bevonden zich vroeger kleedruimtes. Tegen de noordelijke wand van het parochiehuis een bar. Het dak van de grote zaal rust op geknikte betonbalken op getrapte aanzetten. Van de oorspronkelijke aankleding van het interieur zijn onder meer van belang: de eikenhouten lambriseringen en tegellambriseringen (achter de verwarmingen), de glas-in-loodramen van Kees van Stipthout (1936), de tegellambrisering in de hal van het parochiehuis.
In de kosterswoning hebben zich in de dispositie enige wijzingen voorgedaan: zo is de voorkamer van de woning op de begane grond bij de grote zaal getrokken en zijn hierin recentelijk toiletblokken aangebracht.
Waardering
Het parochiehuis met kosterswoning is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en geestelijke ontwikkeling. Het illustreert de wijze waarop de Rooms-Katholieke kerk in de periode tussen de twee wereldoorlogen in de samenleving integreerde. Het object in bezit architectuurhistorische waarde vanwege de plaats die het gebouw inneemt binnen het oeuvre van architect A.J. Kropholler. Het object heeft ensemblewaarde als essentieel onderdeel van een groter geheel, dat cultuurhistorisch en architectuurhistorisch van nationaal belang is. Het object is van belang vanwege de architectonische gaaftheid van het exterieur. Tot slot is het object van belang vanwege de typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SACRISTAN'S RESIDENCE with PARISH HOUSE is located on the corner of Taalstraat-Deken van Ossstraat. The sacristan's residence is situated on the Taalstraat and the parish house on the Deken van Ossstraat. The parish house directly adjoins the block of residential houses on the Deken van Ossstraat, which also forms part of the Mariaplein complex. The sacristan's residence with parish house was built around 1936 in Traditionalist style, designed by architect A.J. Kropholler. The client was the parish Maria Middelares aller Genaden. Kropholler incorporated into the building the cellars, the eastern and northern facades of the factory building of the book and stone printing works Henri Bogaerts, which displays stylistic features and dates from circa 1870. The front facade of this former factory building shows similarities with the still-existing manufacturer's house of the Bogaerts family at Taalstraat 53. The factory complex was replaced by the church and associated buildings around Mariaplein. The parish house is now in use as a sports hall, the former sacristan's residence still serves a residential function. The northern side of the patronage building is provided with a number of modern extensions. The living room on the ground floor of the former sacristan's residence has been incorporated into the sports hall.
Description
The building has a roughly rectangular floor plan and consists of the two-storey sacristan's residence on the Taalstraat, with behind it the elongated single-storey parish house along the Deken van Ossstraat. The sacristan's residence has a partly flat roof. The northern and eastern facades, originating from the former factory building, are constructed in machine-made brick, the facade along the Deken van Ossstraat is constructed in cloister bricks. The eastern facade of the sacristan's residence is provided with pilasters, frieze, cornice and window surrounds in stucco.
The front facade of the sacristan's residence situated on the Taalstraat (eastern facade) has a two-part structure, consisting of a projecting section on the right with two window bays and stepped gable, and on the left a narrower, straight closed facade section in which the entrance to the sacristan's residence is located. These facade sections have stucco corner pilasters: on the ground floor these are block pilasters, on the upper storey pilasters with casements. Between the two storeys a stucco frieze is applied. At the top the facade is finished with a strongly projecting cornice, supported by consoles. The sacristan's residence has arched windows with T-windows and stucco surrounds in the front facade, provided at the top with a hood. The entrance consists of a simple panelled door with a tall arched fanlight.
In the stepped gable a small round window with stucco surround.
The southern facade, wholly designed by Kropholler (situated on the Deken van Ossstraat), contrasts strongly through its austere, closed character with the front facade of the building. Far right in the two-storey section of this facade there is, in a shallow portal closed by a lancet arch, the entrance to the former parish house. The entrance is formed by a heavy oak clamped double plank door. Above it a small round window. On the upper storey of the sacristan's house, at the level of the stairwell a lancet window with leaded glass window. The facade section for the parish house has five tall lancet windows with sill, filled with leaded glass windows. Far left in the southern facade a rear entrance. This, like the main entrance of the parish house, is located in a shallow portal under a lancet arch and has a clamped oak panelled door with a small diamond-shaped window. In front of this rear entrance a low ashlar step.
The northern facade of the parish house, consisting of a facade of the former factory building, has a bay division with wall recesses and lisenes. The wall recesses are closed at the top by a dentil course and a roll moulding. Below this a course of masonry consisting of lighter-coloured bricks. In 1936 lancet windows with leaded glass windows were inserted in the wall recesses, marked at the top with a slightly projecting lancet arch. In the rightmost wall recess three rectangular windows. Adjacent to the northern facade a number of modern single-storey extensions for toilets and a changing room.
The interior of the parish house consists of a large hall, with a stage arranged against the west side over the full width. In this stage a prompter's box. Below the stage there were formerly changing rooms. Against the northern wall of the parish house a bar. The roof of the large hall rests on bent concrete beams on stepped supports. Among the important elements of the original interior decoration are: the oak wainscotting and tile wainscotting (behind the heating), the leaded glass windows by Kees van Stipthout (1936), the tile wainscotting in the hall of the parish house.
In the sacristan's residence there have been some changes in the layout: the front room of the residence on the ground floor has been incorporated into the large hall and toilet facilities have been recently installed here.
Valuation
The parish house with sacristan's residence is of general importance. The object has cultural-historical value as a distinctive expression of social-economic and spiritual development. It illustrates the manner in which the Roman Catholic Church integrated into society in the period between the two world wars. The object possesses architectural-historical value because of the place which the building occupies within the oeuvre of architect A.J. Kropholler. The object has ensemble value as an essential component of a larger whole, which is of cultural-historical and architectural-historical national importance. The object is important because of the architectural integrity of its exterior. Finally, the object is important because of its typological rarity.
Nearby in the register
- Complex MariapleinWoonhuisunder 1 mi
- MariakerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Complex MariapleinWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Taalstraat 53Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.