Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pakhuis, IJzerstraat 3
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Pakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1915 - 1919
- Address
- IJzerstraat 3, 5038 BN Tilburg (and others)
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55834, 5.08709
- Monument number
- 521228
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1916 map "Scheepvaartwegen in Nederland : overzichtskaart / Top. Inrichting" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig PAKHUIS annex MAGAZIJN en KANTOOR uit 1915-19 in Eclectische stijl, gebouwd naar ontwerp van de architectencombinatie Jan van Teeffelen (Rotterdam) en P. de Nijs Czn. (Bergen op Zoom) voor de koopman P.H.F. Smits. In 1917 verhuist Smits naar Koningshoeven 66 gebouwd voor hem door dezelfde architect. De handelsnaam van de firma is "Piet Smits en co. N.V." Smits, die hofleverancier was van stoffen en lakens, had ook een vestiging in Brussel.
Het pakhuis bevindt zich in de IJzerstraat. Het is in drie fasen gebouwd. De noordelijke vleugel is het oudst. Het staat op een rechthoekig perceel met de voor- of oostgevel en zijgevels op de perceelsgrens. De achtergevel wordt door een gang gescheiden van de belendende percelen. In 1910 woont Smits in de achterliggende Willem II straat op no. 34. Pas na aankoop van de naastliggende panden de no's 36-42, in die straat, kon de gehele bouw gerealiseerd worden.
Omschrijving.
Het pakhuis heeft een rechthoekige plattegrond en omvat drie bouwlagen gedekt door een plat dak. De voorgevel, die totaal twintig traveeën breed is, heeft een indeling in drieën aangegeven door pilasters. De middenvleugel bestaat uit twee maal vier traveeën met in het midden een brede muurdam. Beide vier traveeën worden aan de boven- en onderkant respectievelijk gekoppeld door de doorlopende lekdorpels en lateien van de vensters en gescheiden door de drie smalle muurdammen. Op de begane grond bevat de ene helft van de gevel een ingangsdeur met een glaspaneel en drie kleine vensters. De andere helft bevat dubbele magazijndeuren met boven drie glas- en onder drie deurpanelen. De deuren worden geflankeerd door een klein venster. In de muurdam, naast de deur, bevindt zich een hardstenen gedenksteen met het opschrift: "Joseph A. Smits 12-4-1917". De tweede en derde bouwlaag heeft vensters met naar binnen draaiende onder- en bovenramen gescheiden door een kalf. De vensters van de tweede bouwlaag zijn bovendien voorzien van een vierruits roedenverdeling. De linkerzijvleugel is onderkelderd en bevat een overbouwde poort naar de achterliggende woonhuizen van de Willem II straat. De gevel is twee maal drie traveeën breed met in het midden een brede muurdam. De vensters komen overeen met die van de middenvleugel. Op de begane grond hebben ze echter ook naar binnendraaiende onder- en bovenramen gescheiden door een kalf. Het bovenlicht heeft hier een tweeruits verdeling met een verticale roede. Onder deze vensters bevinden zich vijf kelderlichten. De poort bestaat uit een eenvoudige houten gesloten deur. De eerste en de tweede bouwlaag van de rechterzijvleugel bestaan uit drie traveeën. De derde bouwlaag uit twee maal drie traveeën, met in het midden een brede muurdam, zoals in de andere vleugels. De linker travee, op de begane grond, bevat de eenvoudige hoofdingang van het pakhuis met een naastgelegen klein venster overeenkomstig die van de middenvleugel. De voordeur is vervangen door een glasdeur. De middelste travee bestaat uit een breed venster geflankeerd door smalle vensters, van elkaar gescheiden door smalle penanten. De vensters voorzien van een kalf hebben een boven- en onderraam. Het grote venster heeft glasroeden. De rechter travee bevat dubbele magazijndeuren met boven twee glas- en onder twee deurpanelen. Op de tweede bouwlaag bevinden zich de directievertrekken. Twee traveeën komen overeen met de onderliggende vensters. De derde travee bevat een groot venster van het trappenhuis. De ramen op deze bouwlaag zijn voorzien van glas-in-lood in de kleuren geel en lichtblauw met een decoratief element.
Op de begane grond zijn de glasdeuren en vensters van de gehele voorgevel voorzien van siersmeedijzeren diefijzers. De zijgevels zijn blind uitgevoerd. De achtergevel bevat halfhoge vensters met een tweeruits roedenverdeling. De vensters van de directie vertrekken hebben ook hier een zelfde glas-in-lood als die van aan de voorkant.
Het opgaande werk bestaat uit rode machinale baksteen gemetseld in kruisverband. De voorgevel staat op een basement voorzien van een hardstenen plint en afzaat. Het metselwerk wordt afgewisseld door gefrijnde gele Udelfanger zandstenen lateien, ornamentstenen, speklagen en de teerlingbekroningen bij de pilasters en muurdammen. De teerlingen hebben florale motieven. De gevel wordt afgesloten door een zandstenen tandlijst en een houten fries voorzien van een zware uitkragende kroonlijst, die boven de zijvleugels als een timpaanbekroning is uitgevoerd. De lijst wordt gedragen door gestoken gootklossen. Tussen de vensters van de tweede en de derde bouwlaag bevinden zich verspreid over de drie gebouwvleugels drie geglazuurde tegeltablaus met in bronskleurige kapitalen weergegeven op een cremekleurig fond de volgende teksten: "Verzending naar alle Werelddeelen"; "Stoffenbeurs der Tilburgsche Textielnijverheid" en de naam van de firma: "Piet Smits en Co in Wollenstoffen". In de timpanen staat in zwart geschilderde kapitalen weergegeven het jaartal Anno 1916. Het pakhuis heeft houten balklagen en vloeren.
De indeling van de directievertrekken op de tweede bouwlaag bestaat uit een wachtruimte met telefooncel, een kantoor en directiekamer. De laatste is voorzien van een eenvoudige betegelde schouw.
Waardering
Het pakhuis is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van de bouwwerken voor de handel en nijverheid. Het heeft architectuurhistorisch belang als laat voorbeeld van de toepassing van Eclectische motieven aan een bedrijfsgebouw en vanwege de sober geritmeerde maar harmonisch opgezette gevel, die de industriële functie weerspiegelt. Het is tevens van belang als voorbeeld van het werk van de architectencombinatie. Het heeft een grote gaafheids- en zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former WAREHOUSE together with STORAGE and OFFICE from 1915-19 in Eclectic style, built after designs by the architects' partnership Jan van Teeffelen (Rotterdam) and P. de Nijs Czn. (Bergen op Zoom) for the merchant P.H.F. Smits. In 1917 Smits moves to Koningshoeven 66 built for him by the same architect. The trading name of the firm is "Piet Smits en co. N.V." Smits, who was a purveyor to the court of fabrics and linens, also had a branch in Brussels.
The warehouse is located in the IJzerstraat. It was built in three phases. The northern wing is the oldest. It stands on a rectangular plot with the front or east facade and side facades on the plot boundary. The rear facade is separated from the adjoining plots by a passage. In 1910 Smits lives in the rear Willem II street at no. 34. Only after the purchase of the adjoining properties nos. 36-42 in that street could the entire construction be realized.
Description.
The warehouse has a rectangular floor plan and comprises three storeys covered by a flat roof. The front facade, which is a total of twenty bays wide, has a division into three indicated by pilasters. The central wing consists of two sections of four bays each with a broad wall pier in the middle. Both four-bay sections are coupled at the top and bottom respectively by the continuous drip mouldings and lintels of the windows and separated by the three narrow wall piers. On the ground floor one half of the facade contains an entrance door with a glass panel and three small windows. The other half contains double warehouse doors with above three glass and below three door panels. The doors are flanked by a small window. In the wall pier next to the door is a hardstone memorial stone with the inscription: "Joseph A. Smits 12-4-1917". The second and third storeys have windows with inward-opening lower and upper sashes separated by a transom. The windows of the second storey are furthermore furnished with a four-pane glazing bar division. The left side wing is undercellared and contains a covered gateway to the rear residential houses on Willem II street. The facade is two sections of three bays wide with a broad wall pier in the middle. The windows correspond with those of the central wing. On the ground floor, however, they also have inward-opening lower and upper sashes separated by a transom. The fanlight here has a two-pane division with a vertical glazing bar. Below these windows are five cellar lights. The gateway consists of a simple wooden closed door. The first and second storeys of the right side wing consist of three bays. The third storey consists of two sections of three bays, with a broad wall pier in the middle, as in the other wings. The left bay on the ground floor contains the simple main entrance of the warehouse with an adjacent small window corresponding to that of the central wing. The front door has been replaced by a glass door. The middle bay consists of a broad window flanked by narrow windows, separated from each other by narrow pilasters. The windows furnished with a transom have an upper and lower sash. The large window has glazing bars. The right bay contains double warehouse doors with above two glass and below two door panels. On the second storey are the administrative offices. Two bays correspond with the windows below. The third bay contains a large window of the stairwell. The windows on this storey are furnished with leaded glass in the colours yellow and light blue with a decorative element.
On the ground floor the glass doors and windows of the entire front facade are furnished with ornamental wrought-iron grilles. The side facades are rendered blind. The rear facade contains half-height windows with a two-pane glazing bar division. The windows of the administrative offices also have the same leaded glass as those at the front.
The masonry consists of red mechanical brick laid in stretcher bond. The front facade stands on a basement provided with a hardstone plinth and watertable. The masonry is alternated by dressed yellow Udelfanger sandstone lintels, ornament stones, brick courses and the pyramidal tops at the pilasters and wall piers. The pyramids have floral motifs. The facade is finished with a sandstone dentil moulding and a wooden frieze furnished with a heavy projecting cornice, which above the side wings is executed as a pediment crowning. The moulding is carried by inserted gutter brackets. Between the windows of the second and third storeys, distributed across the three building wings, are three glazed tile panels with in bronze-coloured capitals displayed on a cream-coloured ground the following texts: "Dispatch to all parts of the World"; "Cloth Exchange of the Tilburg Textile Industry" and the name of the firm: "Piet Smits en Co in Woollen Fabrics". In the pediments are displayed in black painted capitals the year Anno 1916. The warehouse has wooden floor joists and floors.
The layout of the administrative offices on the second storey consists of a waiting room with telephone booth, an office and director's room. The latter is furnished with a simple tiled fireplace.
Valuation
The warehouse is of general importance. It has cultural-historical significance as an example of the socio-economic development of buildings for trade and industry. It has architectural-historical significance as a late example of the application of Eclectic motifs to a commercial building and because of the sober rhythmically articulated but harmonically arranged facade, which reflects the industrial function. It is also of significance as an example of the work of the architects' partnership. It has great integrity and rarity value.
Nearby in the register
- Sociëteit, Willem II-straat 29Vergadering en verenigingunder 1 mi
- Woonhuis, Willem II-straat 31Woonhuisunder 1 mi
- Synagoge, Willem II-straat 20Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Willem II-straat 39Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.