Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Wilhelminapark 36
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Wilhelminapark 36, 5041 EC Tilburg (and others)
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.56517, 5.07753
- Monument number
- 521220
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1889 map "Manoeuvreerkaart der 3de Divisie Infanterie in 1889 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dubbel HERENHUIS met overbouwde POORT uit 1907 in de stijl van de Neo-Renaissance. Het pand werd in opdracht van J.M.S.A. en P.A.M. Swagemakers, wollenstoffenfabrikanten, gebouwd naar ontwerp van architect C.F. van Hoof. Beide panden zijn rond 1980 verbouwd tot kantoorruimte. In 1992 is de tuin van het huis op nummer 36 vrijwel volgebouwd voor het realiseren van een kinderdagverblijf.
Omschrijving
Het tweelaagse pand heeft een langgerekte plattegrond met twee sterk uitspringende hoekrisalieten en is opgetrokken uit machinale baksteen. Op het platte dak met schilden en op de afgeplatte schilddaken van de hoekerkers liggen leien in Maasdekking. De plint en de vensterdorpels zijn van hardsteen. De gevel wordt horizontaal geleed door speklagen en cordonlijsten bestaande uit gepleisterde banden en okergeel gekleurde baksteen met bricorna-steentjes.
Bakstenen lisenen met gekrulde smeedijzeren sierankers geleden het gebouw verticaal. De hoofdopzet van de panden is symmetrisch. Binnen deze opzet zijn afwijkingen ter verhoging van het speelse karakter, onder andere bij de entree, het torentje en de dakkapellen. De middentravee omvat de overbouwde poort. De dubbele deuren met getoogd bovenlicht bevinden zich in een ondiep portiek en hebben op de hoeken hardstenen schampstenen. De deuren zijn voorzien van sierroosters. Hierboven een driezijdig balkon met smeedijzeren consoles als lijstwerk en een smeedijzeren borstwering. Het balkon is half inpandig onder een segmentboog met gepleisterde aanzet- en sluitstenen. De deuren hebben getoogde glaspanelen, de bovenlichten van de deuren en zijramen zijn voorzien van glas-in-lood. Hierboven wordt de kroonlijst doorbroken door een dakkapel. Het stolpraam met glas-in-lood bovenlicht heeft een Frans balkon. Het raam wordt geflankeerd door metselwerk met zuiltjes, rolwerk, sierkogels en een tympaan met pinakels. Aan weerskanten van deze poorttravee op de begane grond twee getoogde vensters. Zoals alle ramen ook deze met glas-in-lood bovenlicht. Op de etage aan beide zijden twee vensters met tandlijst-latei, gekoppeld onder een segmentboog. Tussen de lisenen is overal ruimte voor een keperbooglijst. In het dakvlak een dakkapel, met segmentronde lijst. Hierna volgt van beide panden de ingangstravee. Van het pand nummer 37, links, springt alleen de ingang vooruit, van het aangrenzende pand is de travee geheel risalerend eindigend in een torenbekroning. Via enkele hardstenen treden zijn de portieken met gemetseld gewelf en terrazzo vloer te bereiken. De paneeldeuren zijn van gevernist hout met ijzeren sierroosters. Boven nummer 37 is een balkon geplaatst. De borstwering is deels van smeedijzer, deels van natuursteen met op de hoek een grote siervaas. Het half inpandige balkon heeft deuren met getoogde glaspanelen en glas-in-lood bovenlicht. In het dakvlak hierboven weer een dakkapel. Boven de entree van nummer 36 verjongt de toren zich door afschuiningen, met aan de voorzijde een schuifraam en aan de zijkant een smal schuifvenster. Boven de ramen lateien en segmentbogen. Hierboven een steen met de tekst: Anno 1907. De tweede etage heeft aan de voorzijde een getoogd raam en verder decoratieve halfronde sleuven. De toren heeft een ingesnoerde achtzijdige uivorm met koekoeken, overgaande in een opengewerkte vierzijdige bekroning met naaldspits en windvaan, alles uitgevoerd in zink. De brede hoekrisaliet die aansluit bij deze ingang heeft een schuine zijde met één venstertravee en een brede voorzijde met een breed dubbelraam onder segmentboog. De rechterzijgevel is recht afgestoten. De voorzijde heeft op de begane grond een gekoppeld schuifvenster en op de verdieping een zesdelig, onder segmentboog gekoppeld raam. De topgevel met Frans balkon komt op de zuiltjes na overeen met die van de poorttravee.
De smallere hoekrisaliet van nummer 37 heeft aansluitend aan portiek en balkon een blinde travee. De voorkant en de zijden hiernaast hebben elk één vensteras. In het dakvlak een dakkapel met trapgeveltje. Het dak is verhoogd tot afgeplat torendak met een smeedijzeren bekroning rondom. Bij de achtergevel springen de vijf middentraveeën naar voren. Links en rechts hiervan op de begane grond openslaande deuren met glas-in-lood ramen en zijramen, voorts T-vensters. Boven de poort een raam en daarboven een hijsluik onder zadeldak. De voortuintjes van beide panden worden afgeschermd door smeedijzeren pijlpunthekjes.
Het interieur van de vroegere woning nummer 36 heeft na het tochtportaal een hal met een lambrizering van leverkleurige matte tegels met rode en goudkleurige accenten. Deze lambrizering dateert uit circa 1925. Deze hal leidt naar een bordestrap, verlicht door een groot getoogd raam. Rechts van het tochtportaal een voorkamer, een tussenruimte met daarachter de oorspronkelijke keuken. Deze grote keuken is betegeld met witte biseautétegels met een blauwe sierband. Ook de keukenschouw heeft een betegelde kap. Links van de hal een grote kamer-en-suite. Hiertussen schuifdeuren. In de voorkamer een marmeren schouw in wit en grijs met Toscaanse zuiltjes. In de achterkamer een marmeren schouw in bruin marmer met roestgetinte aderen, voorzien van Neo-Classicistische cirkels met aansluitende velden. Verder zijn er wijzigingen. Het interieur van de vroegere woning nummer 37 herbergt een tochtportaal met wit marmer op de vloer. De deuren van dit portaal zijn voorzien van Art Déco beglazing. De lambrizering bestaat uit donkere houten panelen. In de voorkamer ligt visgraatparket. Elders zijn vloeren rond 1980 vernieuwd met plavuizen. Achter deze kamer een ruimte en vervolgens een zeer grote uitgebouwde vergader- en keukenruimte. De trap wordt verlicht door een groot getoogd raam. Dit raam is voorzien van kunstzinnig glas-in-lood, gesigneerd Tom Berg, Dordrecht 1938. Het stelt een vrouw voor in een door zwanen getrokken boot.
Waardering
Het dubbelpand is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een sociaal-economische ontwikkeling, in het bijzonder de bouw van fabrikantenvilla's in de bestaande stedelijke structuur en is van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het fabrikantenwoonhuis. Het dubbelpand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de stijl en als voorbeeld van het werk van de architect. Het heeft ensemblewaarde als onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van nationaal belang is. Het dubbele herenhuis is belangrijk vanwege de relatieve gaafheid van in- en exterieur en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Double townhouse with covered gateway from 1907 in the Neo-Renaissance style. The building was constructed on commission of J.M.S.A. and P.A.M. Swagemakers, woollen fabric manufacturers, according to designs by architect C.F. van Hoof. Both buildings were converted to office space around 1980. In 1992 the garden of the house numbered 36 was largely built over to realise a children's day-care centre.
Description
The two-storey building has an elongated ground plan with two strongly projecting corner risalits and is constructed of machine-made brick. On the flat roof with shields and on the flattened hipped roofs of the corner projections lie slate in Maas bond. The plinth and window sills are of hardstone. The facade is horizontally articulated by speckled courses and cordon mouldings consisting of rendered bands and ochre-yellow coloured brick with bricorna stones.
Brick pilasters with curled wrought-iron ornamental wall anchors articulate the building vertically. The principal composition of the buildings is symmetrical. Within this composition are variations for increased playful character, among other things at the entrance, the turret and the roof dormers. The central bay encompasses the covered gateway. The double doors with arched fanlight are situated in a shallow porch and have hardstone chamfered stones at the corners. The doors are provided with ornamental grilles. Above this a three-sided balcony with wrought-iron consoles as moulding and a wrought-iron balustrade. The balcony is half interior under a segmental arch with rendered springer and closing stones. The doors have arched glazed panels, the fanlights of the doors and side windows are provided with leaded glass. Above this the cornice is broken through by a roof dormer. The hung window with leaded glass fanlight has a French balcony. The window is flanked by masonry with small columns, scrollwork, ornamental spheres and a tympanum with pinnacles. On either side of this gateway bay on the ground floor two arched windows. Like all windows, these too with leaded glass fanlight. On the storey on both sides two windows with dentil moulding lintel, coupled under a segmental arch. Between the pilasters everywhere space for a herringbone arch moulding. In the roof plane a roof dormer with segmental rounded moulding. After this follows from both buildings the entrance bay. From building number 37, on the left, only the entrance projects forward, from the adjoining building the bay projects entirely as a risalit ending in a tower crown. Via several hardstone steps the porches with vaulted masonry and terrazzo floor are reached. The panelled doors are of varnished wood with iron ornamental grilles. Above number 37 a balcony is placed. The balustrade is partly wrought-iron, partly of natural stone with on the corner a large ornamental urn. The half interior balcony has doors with arched glazed panels and leaded glass fanlight. In the roof plane above this again a roof dormer. Above the entrance of number 36 the tower tapers through chamfered angles, with on the front a sash window and on the side a narrow sash window. Above the windows lintels and segmental arches. Above this a stone with the text: Anno 1907. The second storey has on the front an arched window and further decorative semicircular fluting. The tower has a compressed octagonal bulbous form with cuckoo ornaments, transitioning into an openwork square crown with needle spire and weathervane, all executed in zinc. The broad corner risalit adjoining this entrance has an angled side with one window bay and a broad front with a broad double window under segmental arch. The right side facade is straight-ended. The front has on the ground floor a coupled sash window and on the storey a six-part window coupled under segmental arch. The top gable with French balcony corresponds to that of the gateway bay except for the small columns.
The narrower corner risalit of number 37 has adjoining the porch and balcony a blind bay. The front and the sides next to it each have one window row. In the roof plane a roof dormer with stepped gablette. The roof is raised to a flattened tower roof with a wrought-iron crown around it. At the rear facade the five central bays project forward. Left and right of this on the ground floor doors opening onto the exterior with leaded glass windows and side windows, furthermore T-windows. Above the gate a window and above it a hoist window under a gabled roof. The front gardens of both buildings are screened off by wrought-iron spearhead railings.
The interior of the former residence number 36 has after the draught porch a hall with wainscoting of liver-coloured matt tiles with red and golden accents. This wainscoting dates from circa 1925. This hall leads to a flight of stairs lit by a large arched window. To the right of the draught porch a front room, an intermediate space with behind it the original kitchen. This large kitchen is tiled with white bevelled tiles with a blue decorative band. The kitchen hood also has a tiled canopy. To the left of the hall a large en-suite room. Between these sliding doors. In the front room a marble fireplace in white and grey with Tuscan columns. In the back room a marble fireplace in brown marble with rust-tinted veining, provided with Neo-Classical circles with adjoining fields. Further alterations exist. The interior of the former residence number 37 contains a draught porch with white marble on the floor. The doors of this porch are provided with Art Deco glazing. The wainscoting consists of dark wooden panels. In the front room herringbone parquet lies. Elsewhere floors were renewed around 1980 with tiles. Behind this room a space and subsequently a very large extended meeting and kitchen space. The staircase is lit by a large arched window. This window is provided with artistic leaded glass, signed Tom Berg, Dordrecht 1938. It depicts a woman in a boat drawn by swans.
Valuation
The double building is of general importance. It has cultural-historical value as an example of socio-economic development, in particular the construction of manufacturers' villas within the existing urban structure and is of importance as an example of the typological development of the manufacturers' townhouse. The double building has architectural-historical value because of its style and as an example of the work of the architect. It has ensemble value as part of a larger whole that is of national importance culturally, architecturally and in urban planning terms. The double townhouse is important because of the relative integrity of interior and exterior and in relation to the structural and visual integrity of the urban environment.
Nearby in the register
- Woonhuis, Wilhelminapark 34Woonhuisunder 1 mi
- Complex WilhelminaparkOpslagunder 1 mi
- Woonhuis, Gasthuisring 2Woonhuisunder 1 mi
- Brandspuithuisje, Gasthuisring 8Overheidsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.