Rijksmonumentenregister · Netherlands
Patronaat St. Joseph
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Vergadering en vereniging
- Function
- Patronaatsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Veemarktstraat 33, 5038 CT Tilburg
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55819, 5.09232
- Monument number
- 521217
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig PATRONAATSGEBOUW met KAPEL "St. Jozef" uit 1924. Ontwerp van architect Jos Donders. Het is gebouwd door het parochiebestuur van de St. Jozefkerk. Het patronaat grenst aan het terrein van de kerk (rijksmonument no. 35713) gelegen aan de Heuvelring 124.
Omschrijving
Het patronaatsgebouw heeft een rechthoekige plattegrond. Het is in hoofdzaak tweelaags met aan de straatkant een zolderverdieping. Aan de achterkant bevindt zich een eenlaags gedeelte met een kleine zolderverdieping. Het geheel wordt gedekt door schilddaken met een tuitgevel aan de Veemarktstraat. Het dak is voorzien van verbeterde oud-Hollandse grijze pannen. Op de nok een vierkante spitse dakruiter met een smeedijzeren kruisbekroning.
De ruiter is gedekt door leien. De symmetrisch opgebouwde voorgevel omvat drie traveeën, die van elkaar gescheiden worden door gemetselde lisenen welke aan de bovenzijde door een natuurstenen band met gestileerde voluten als hoekelementen aan elkaar gekoppeld worden. De buitenste traveeën bevatten een entreepartij met strakke dubbele houten paneeldeuren met bovenlicht. Op de tweede bouwlaag heeft de linkertravee twee smalle hoge vensters waarvan de ramen middels roeden in vieren verdeeld zijn. De middentravee heeft op de eerste en tweede bouwlaag een vrijwel identieke vensterpartij met twee smalle vensters naast elkaar, elk met een enkelruits raam en bovenlicht. Tussen de vensters bevindt zich een gepolijste natuurstenen gevelsteen met in bas-reliëf de tekst: "PATRONAAT St. JOZEF". Het venster in de rechtse travee op de tweede bouwlaag komt overeen met die van de middentravee. Onder de band bevinden zich op de zolderverdieping in elk travee een smal gedrukt venster met twee tussenstijlen. De bovenliggende tuitgevel wordt bekroond door een hardstenen kruis. De gevel heeft in het midden een keperboogvormige nis op een natuurstenen voetstuk, die geflankeerd wordt door drie smalle nissen. Oorspronkelijk bevond zich in de eerst genoemde nis een beeld van de patroonheilige van het patronaat.
De zijgevels, elk met één Vlaamse gevel in het kapelgedeelte, omvatten vijf traveeën gescheiden door lisenen. In de linkerzijgevel wordt de dakrand doorbroken door gemetselde schoorstenen die op de lisenen staan. In de rechterzijgevel bevinden zich meerdere dubbele tuindeuren met bovenlichten. Naast de in trypletten geordende rondboogvensters van de kapel bevinden zich in de gevels ook grote en kleine rechtgesloten vensters. De grote vensters hebben bovendien een kalf met twee tussenstijlen. De ramen zijn voorzien van meerdere horizontale roeden. Het opgaande werk bestaat uit rode baksteen gemetseld in kruisverband. In de voorgevel wordt bovendien het metselwerk afgewisseld door Noors- of Beiers graniet voor basement en horizontale band. In de kop van de schoorstenen bevindt zich siermetselwerk.
De indeling van het patronaat is als volgt: vestibule, gang en toneelzaal met kleedkamer op de begane grond, kapel met eigen trapopgang en vestibule met sacristie, zangzolder, bovenzaal en bergplaats op de verdieping. Het trappenhuis heeft een granito bordestrap met smeedijzeren trappalen en balustrade in Art- Decostijl en een betegelde lambrizering.
De kapel heeft een opengewerkte kap waarvan de spanten zijn voorzien van trekstaven. In de bovenlichten van beide ingangen, het trappenhuis en in de kapel bevinden zich glas-in-lood vensters. Die in de kapel zijn gebrandschilderd en gedeeltelijk voorzien van figuratief werk met onder andere afbeeldingen van leeuw (Markus) met wereldbol; Lam Gods; Pelikaan; Slang en kruis; Monstrans; Kelk en hostie; Hand van God de Vader met Mannaregen; H. Johannes met Bijbel; Jesus adolescent; H. Franciscus; H. Fidelis; H. Johannes Berchmans en H. Petrus Fourrier). De toneelzaal heeft een podium.
Waardering.
Het patronaatsgebouw is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de culturele en geestelijke ontwikkeling, namelijk de stichting van patronaten ter verheffing van de jeugdige parochianen, het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling der patronaten. Het heeft architectuurhistorisch belang wegens de sobere maar doelmatige toepassing van stijlvormen en vanwege de plaats in het werk van de architect. Het heeft in samenhang met de oudere kerk een belangrijke ensemblewaarde. Het is tevens van belang wegens de typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former PATRONAGE BUILDING with CHAPEL "St. Joseph" from 1924. Designed by architect Jos Donders. It was built by the parish board of the St. Joseph Church. The patronage adjoins the grounds of the church (national monument no. 35713) located at Heuvelring 124.
Description
The patronage building has a rectangular plan. It is principally two-storeys with an attic storey on the street side. At the rear is a single-storey section with a small attic storey. The whole is covered by hipped roofs with a spout gable on the Veemarktstraat. The roof is fitted with improved old-Dutch grey tiles. On the ridge a square pointed roof turret with a wrought-iron cross finial.
The turret is covered with slates. The symmetrically arranged front façade comprises three bays, which are separated from each other by brick pilasters which at the top are linked by a sandstone band with stylised scrolls as corner elements. The outer bays contain an entrance section with taut double wooden panelled doors with fanlight. On the second storey the left bay has two narrow tall windows whose sashes are divided by glazing bars into four parts. The middle bay has on the first and second storeys a virtually identical window arrangement with two narrow windows side by side, each with a single-pane sash and fanlight. Between the windows is a polished sandstone plaque with a bas-relief inscription reading: "PATRONAGE St. JOSEPH". The window in the right bay on the second storey corresponds with those of the middle bay. Below the band are on the attic storey in each bay a narrow compressed window with two intermediate mullions. The overlying spout gable is crowned by a sandstone cross. The façade has in the centre a basket-arch-shaped niche on a sandstone base, which is flanked by three narrow niches. Originally a statue of the patron saint of the patronage was located in the former niche.
The side façades, each with one Flemish gable in the chapel section, comprise five bays separated by pilasters. In the left side façade the roof edge is broken by brick chimneys which stand on the pilasters. In the right side façade are several double garden doors with fanlights. Adjacent to the grouped round-arch windows of the chapel are in the façades also large and small rectangular windows. The large windows moreover have a calf with two intermediate mullions. The sashes are fitted with multiple horizontal glazing bars. The masonry consists of red brickwork laid in English bond. In the front façade the brickwork is moreover alternated by Norwegian or Bavarian granite for the base and horizontal band. In the head of the chimneys is decorative brickwork.
The layout of the patronage is as follows: vestibule, corridor and theatre hall with dressing room on the ground floor, chapel with its own staircase and vestibule with sacristy, singing gallery, upper hall and storage space on the upper floor. The stairwell has a granito bordered staircase with wrought-iron stair rods and balustrade in Art Deco style and a tiled dado.
The chapel has an open roof structure whose rafters are fitted with tie rods. In the fanlights of both entrances, the stairwell and in the chapel are leaded glass windows. Those in the chapel are stained and partially fitted with figurative work including depictions of lion (Mark) with globe; Lamb of God; Pelican; Serpent and cross; Monstrance; Chalice and host; Hand of God the Father with Manna rain; St. John with Bible; Jesus as adolescent; St. Francis; St. Fidelis; St. John Berchmans and St. Peter Fourrier). The theatre hall has a stage.
Valuation.
The patronage building is of general interest. It has cultural-historical importance as an example of cultural and spiritual development, namely the establishment of patronages for the advancement of young parishioners, and is furthermore of significance as an example of the typological development of patronages. It has architectural-historical importance owing to the sober but purposeful application of stylistic forms and owing to its place in the work of the architect. In conjunction with the older church it has important ensemble value. It is moreover of significance owing to its typological rarity.
Nearby in the register
- Complex Heuvelring 100Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Kerk, Heuvelring 122Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Heuvelring 100Woonhuisunder 1 mi
- Café, Heuvelring 102Horecaunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.