Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Nieuwlandstraat 38
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1894
- Address
- Nieuwlandstraat 38, 5038 SP Tilburg (and others)
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55615, 5.08246
- Monument number
- 521188
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1889 map "Manoeuvreerkaart der 3de Divisie Infanterie in 1889 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het Eclecticistische HERENHUIS werd in 1894 gebouwd voor de wijnkopersfamilie H.J.M. Verbunt. Het werd later gesplitst in twee woonhuizen. Het pand maakt onderdeel uit van een ononderbroken gevelwand in de binnenstad.
Omschrijving
Het tweelaagse pand telt zeven traveeën en heeft een rechthoekige plattegrond. Op het zadeldak liggen zwarte kruispannen. De gevels zijn opgetrokken uit rode machinale baksteen met hardstenen elementen als speklagen en bewerkte sluitstenen. De gevel wordt geleed door hoekpilasters en de risalieten waarin de entree en de poort. Het basement is van hardsteen voorzien van kussens en diamantkoppen, waarboven een doorlopende vensterdorpel onder de getoogde schuifvensters. Geheel rechts bevindt zich de hoge rondboogpoort en in de tweede travee van links de ingang van nummer 38. De dubbele vleugeldeuren met Neo-Renaissance lijstwerk, koperen duwstangen en keperboograampjes zijn geplaatst onder een bewerkt kalf en een rondboogvormig bovenlicht. De hoge poort heeft dubbele deuren met siersmeedwerk en is eveneens voorzien van keperboograampjes. Boven beide ingangen bevindt zich een gewelfd balkon met vaasvormige balusters en hardstenen onder- en bovenrand, rustend op met leeuwenkoppen en acanthusblad voorziene consoles. De hardstenen banden en vaasvormige balusters worden herhaald over de gehele gevelbreedte als Frans balkon onder de getoogde T-vensters van deze etage. Op de beide balkons komen openslaande deuren uit met getoogd bovenlicht: dat boven de poort heeft een glas-in-lood raam. Daar boven bevindt zich een gevelsteen met band- en rolwerkomlijsting waarop: "Anno 1894" staat vermeld.
De poorttravee is hoger uitgewerkt met een bakstenen topgevel die door de kroonlijst heen breekt. De gekorniste kroonlijst rust op klosjes en rijk bewerkte consoles langs het fries met siermetselwerk en een tandlijst. De topgevel met dwars zadeldak heeft een rondboogvormig T-raam met sluitsteen en een overhoekse pinakel als bekroning.
In de poort bevinden zich links dubbele vleugeldeuren in Neo-Renaissancestijl met een Neo-Classicistisch bovenlicht waarnaast twee achtruits schuifvensters. Het plafond van de poort is met rietplaten uit circa 1970 bekleed. Hierachter bevindt zich haaks op de voorbouw een eenlaagse aanbouw onder zadeldak uit de bouwtijd, waarin zich de keuken bevindt met twee zesruits schuifvensters. Boven de poort en verder in de gevel bevinden zich getoogde zesruits schuifvensters. Op de begane grond is een serre met plat dak gebouwd. Deze wit geschilderde houten serre bezit pilasters met korinthische kapitelen en voluutconsoles onder de gootlijst. Het erf is ommuurd.
Het interieur is rijk gedetailleerd. Via de ingang in de poort komt men in de vestibule met een lambrizering van gemarmerd stuc en een marmeren vloer. De gangdeuren zijn voorzien van glas-in-koper met cirkel-segmentmotieven en gestileerde bloemdecoratie in mousselineglas. De eerste voorkamer links bezit een marmeren schouw in wit en groengeel marmer met Toscaanse zuiltjes, trigliefen en metopen. Het stucplafond heeft onder meer een rozet met tuildragende engeltjes. De voorkamer bezit een marmeren schouw en zwaar geornamenteerde stucplafonds met rozetten en brede sierranden. Aansluitend is er de serre met polychrome cementtegels met geometrisch dessin en twee lichtkoepels, die zijn afgewerkt met mousselineglas waarop een vaas met bloementuil. De bordestrap met houten leuning heeft gietijzeren sierbalusters en leidt naar de overloop, waarop diverse kamers uitkomen. Deze hebben Jugendstil sjabloonbeschilderingen op de plafonds, uitgevoerd in gedekte tinten. De voorkamer met topgevel was in gebruik als studeerkamer en heeft een toepasselijk glas-in-lood raam met een uiltje, een inktpot en een zandloper. Op deze etage bevindt zich ook een glas-in-lood legraam met bloempatroon langs de rand ter verlichting. De zeer hoge zolderverdieping heeft een beschoten kap waar twee vertrekken zijn ondergebracht. Het pand heeft twee kelders waarvan een ouder dan het huis.
Waardering
Het pand is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de bloei van de nijverheid en de stichting van fabrikantenwoningen binnen de oude stedelijke structuur; het is tevens van belang voor de typologische ontwikkeling van de fabrikantenwoning. Architectuurhistorisch is het belangrijk vanwege de stijl en de ornamentiek alsmede het materiaalgebruik. Het complex is belangrijk vanwege de grote mate van gaafheid van het ex- en interieur en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The Eclectic TOWNHOUSE was built in 1894 for the wine merchant family H.J.M. Verbunt. It was later divided into two residential houses. The building forms part of an uninterrupted facade wall in the inner city.
Description
The two-storey building comprises seven bays and has a rectangular plan. On the gabled roof lie black cross tiles. The facades are constructed from red machine-made brick with hard stone elements such as speckled courses and worked keystones. The facade is articulated by corner pilasters and the risalits in which the entrance and gateway are located. The basement is of hard stone provided with cushions and diamond bosses, above which runs a continuous window sill beneath the arched sash windows. Far right is the high round-arched gateway and in the second bay from the left the entrance to number 38. The double wing doors with Neo-Renaissance moulding work, copper push bars and herringbone arch windows are placed beneath a worked calf and a round-arched fanlight. The high gateway has double doors with ornamental ironwork and is also provided with herringbone arch windows. Above both entrances is a vaulted balcony with vase-shaped balusters and hard stone lower and upper edges, resting on consoles provided with lion heads and acanthus leaves. The hard stone bands and vase-shaped balusters are repeated across the entire facade width as a French balcony beneath the arched T-windows of this storey. Opening doors with arched fanlight emerge onto both balconies: that above the gateway has a stained glass window. Above this is a facade stone with band and roll moulding on which "Anno 1894" is inscribed.
The gateway bay is executed higher with a brick stepped gable that breaks through the cornice. The corniced cornice rests on knobs and richly worked consoles along the frieze with ornamental brickwork and a dentil moulding. The stepped gable with transverse gabled roof has a round-arched T-window with keystone and a diagonal pinacle as its crown.
In the gateway on the left are double wing doors in Neo-Renaissance style with a Neo-Classical fanlight beside which are two rear-pane sash windows. The ceiling of the gateway is clad with reed mats from approximately 1970. Behind this perpendicular to the front building is a single-storey extension under a gabled roof from the building period, in which the kitchen is located with two six-pane sash windows. Above the gateway and further in the facade are arched six-pane sash windows. On the ground floor a conservatory with flat roof has been built. This white-painted wooden conservatory has pilasters with Corinthian capitals and scroll consoles beneath the gutter moulding. The yard is walled.
The interior is richly detailed. Via the entrance in the gateway one enters the vestibule with a wainscot of marbled stucco and a marble floor. The passageway doors are provided with glass-in-copper with circle-segment motifs and stylised floral decoration in muslin glass. The first front room on the left has a marble chimney piece in white and greenish-yellow marble with Tuscan columns, triglyphs and metopes. The stucco ceiling has among others a rosette with cherubs carrying swags. The front room has a marble chimney piece and heavily ornamented stucco ceilings with rosettes and broad decorative borders. Adjoining this is the conservatory with polychrome cement tiles with geometric design and two light domes, which are finished with muslin glass depicting a vase with a flower swag. The bordered staircase with wooden handrail has cast-iron ornamental balusters and leads to the landing, onto which various rooms open. These have Jugendstil stencilled paintings on the ceilings, executed in muted tones. The front room with stepped gable was in use as a study room and has an appropriately placed stained glass window with a little owl, an inkwell and an hourglass. On this storey is also a stained glass leaded light window with floral pattern along the edge for lighting. The very high attic storey has a boxed roof truss structure where two rooms are housed. The building has two cellars, one of which is older than the house.
Valuation
The building is of general interest. It has cultural-historical value as an example of social-economic development, namely the flourishing of industry and the construction of manufacturer's residences within the old urban structure; it is also of importance for the typological development of the manufacturer's house. From an architectural history perspective it is important because of the style and ornamental work as well as the use of materials. The complex is important because of the high degree of integrity of the exterior and interior and in relation to the structural and visual integrity of the urban environment.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nieuwlandstraat 48Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwlandstraat 28 AWoonhuisunder 1 mi
- Complex NieuwlandstraatWoonhuisunder 1 mi
- Slagerij, Nieuwlandstraat 47 ANijverheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.