Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Nieuwlandstraat 48
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920
- Address
- Nieuwlandstraat 48, 5038 SP Tilburg
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55577, 5.08278
- Monument number
- 521190
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "50 Breda" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig WOONHUIS uit 1920 in Um 1800-stijl naar ontwerp van architect Jan Stuyt (Den Haag). Het huis is gebouwd voor de Tilburgse wijnhandelaar Bern. J.M. Verbunt. Op de kelders van de firma, die aansluitend aan dit perceel liggen, is in de tachtiger jaren van de twintigste eeuw een woningbouwproject gerealiseerd. Ze zijn nu in gebruik als parkeergarage. Sinds de tachtiger jaren is het huis in gebruik als kantoor.
Omschrijving
Het huis heeft twee bouwlagen met een zolderverdieping, die gedekt worden door een samengesteld dak voorzien van rode opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Aan de kant van de Nieuwlandstraat heeft het huis een schilddak. Het achterliggende gedeelte wordt gedeeltelijk gedekt door een plat dak en een schilddak met plat. Het gedeelte van het huis met het schilddak heeft pilastergevels, waarvan de hoekpilasters geblokt zijn. De gevels hebben een rondlopende fries met kroon- en tandlijst en gesneden gootklossen. De asymmetrische voorgevel is vier traveeën breed. De tweede travee van rechts bevat de ingangspartij, die uitgevoerd is in Franse kalksteen. In het portiek, dat voorzien is van drie frontale hardstenen traptreden, bevindt zich de voordeur. In het bovenlicht een geometrische roedenverdeling bestaande uit een ingezwenkte ruitvorm doorsneden door een diagonaal geplaatst kruis. Het bovenlicht is aan de binnenkant voorzien van een metalen vergulde zon met stralenkrans. De ingangspartij is bekroond door een tympaan met tandlijst. Op de tweede bouwlaag bevindt zich een schuifvenster met daarin een negenruits roedenverdeling. De twee linkse traveeën die identiek aan elkaar zijn, hebben op de begane grond een schuifvenster met daarin een negenruits roedenverdeling en op de tweede bouwlaag een gelijk venster als boven de ingangspartij. De meest rechtse travee, die smaller is als de andere drie heeft in plaats van een negenruits verdeling in de vensters van beide bouwlagen een zesruits verdeling. In het dak bevinden zich drie kapellen. De middelste brede kapel voorzien van oren heeft een negenruits roedenverdeling in het raam met een segmentvormige bekroning. De zijkapellen met zesruits roedenverdeling in de ramen hebben een tympaanvormige bekroning. De rechterzijgevel bevat twee ingangen. Die met de rondboog bevat de kelderingang, de andere met bovenlicht is de dienstingang. In de gevel bevinden zich meerdere vensters, waaronder schuifvensters. De grote vensters hebben alle een zesruits verdeling. De kleine zijn niet gedeeld. De linker zijgevel bevat vijf schuifvensters met daarin een negenruits roedenverdeling. De achtergevel heeft naast de twee boven elkaar gelegen zesruits schuifvensters van de eerste en tweede bouwlaag respectievelijk op de begane grond een driezijdige erker met twee tuindeuren, zijramen en bovenlichten voorzien van geometrische roedenverdeling bestaande uit een ruitvorm. Hierboven op de tweede bouwlaag een loggia met ervoor een balkon dat bereikbaar is via twee balkondeuren met zij- en bovenlichten. Op de zolderverdieping een dakkapel gedekt door een schilddakje. Er is onderscheid gemaakt in het opgaande werk van de voor- en de achterbouw. De voorbouw met de pilastergevels bestaat uit rode strengperssteen, die in de voorgevel op een hardstenen basement staat en in de zijgevels op een hardstenen plint. Beide zijn gefrijnd. Ook de sluitstenen in de hanekammen van de voorgevel zijn van hardsteen. De onderste drie zijn bekroond door halve bollen. Zij vormen het waarmerk van architect J. Stuyt. De rest van het opgaande werk bestaat uit rode machinale baksteen. Alle muurwerk is gemetseld in staand verband.
Het interieur van het huis is vrijwel authentiek. Op de begane grond bevindt zich onder andere naast de vestibule, gang, kamer en suite een grote vierkante hal annex trappenhuis naar de tweede bouwlaag. De vestibule, gang en hal hebben geaderde witmarmeren vloeren. De hal wordt bekroond door een metalen koepelsegment voorzien van gekleurd glas-in-lood, dat daglicht ontvangt via een glazen lantaarn in het platte dak. Het trappenhuis bevat drie eikenhouten steektrappen met twee bordessen en op de tweede bouwlaag een Venetiaanse balustrade bestaande uit meerdere rondbogen. De kamer en suite bevat: huiskamer, salon en eetkamer. Alle drie de kamers hebben notenhouten deuren en lambrizering met panelen en snijwerk. De wanden zijn bespannen met linnen behang op stijl- en regelwerk. De deuren hebben koperen sloten en paumelles. De huiskamer heeft een zeer fraaie lambrizering tot deurhoogte. Ze is voorzien van guirlandes van eikenloof en wingerd met druiventrossen en slangen. De deuropeningen worden geflankeerd door kurketrekkervormige gedraaide en gesneden zuilen, die de kroonlijst boven de deuren dragen. In de kamer bevindt zich een notenhouten schouw met een dubbele bordenlijst van hetzelfde snijwerk en Oudhollandse tegels voorzien van dierfiguren met een ingebouwde gietijzeren open haard met haardplaat waarop een vrouwenfiguur is afgebeeld met in haar hand een lans gestoken in een hoed. De haardplaat bevat de volgende opschriften: "Pro Patria" en "Anno 1665". Het plafond van de kamer bestaat uit zes moer- en kinderbalken met gesneden sleutelstukken die rusten op voluutvormige consoles. De salon heeft een stucplafond met een ovaalvormige lijst en rondom langs de muren een hoog holprofiel. De radiatoren verwarming in de kamer bevindt zich in ingebouwde kasten met een fond van gevlochten pitriet.
Het stucplafond van de eetkamer heeft een houten cassettenindeling met rondom langs de muren een hoog houten holprofiel. Aan weerkanten naast de erker bevindt zich een glazen notenhouten kast met snijwerk op de deur.
In de hal een figuratief glas-in-lood venster, gedateerd 28 augustus 1941, met de afbeelding van H. Maria met kind op de arm.
Waardering
Het woonhuis is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de bloei van de nijverheid en de stichting van fabrikantenwoningen binnen de oude stedelijke structuur; het is tevens van belang voor de typologische ontwikkeling van de fabrikantenwoning. Architectuurhistorisch is het belangrijk vanwege de stijl en de ornamentiek alsmede het materiaalgebruik; het is tevens van belang in het oeuvre van Jan Stuyt. Het is belangrijk vanwege de grote mate van gaafheid van het ex- en interieur en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former DWELLING-HOUSE from 1920 in Early 19th-century style designed by architect Jan Stuyt (The Hague). The house was built for the Tilburg wine merchant Bern. J.M. Verbunt. On the cellars of the firm, which are adjoining to this plot, a housing project was realized in the eighties of the twentieth century. They are now in use as a parking garage. Since the eighties the house has been in use as an office.
Description
The house has two storeys with an attic storey, which are covered by a composite roof furnished with red newly improved Dutch tiles. On the side of the Nieuwlandstraat the house has a hipped roof. The rear section is partially covered by a flat roof and a hipped roof with flat. The section of the house with the hipped roof has pilaster gables, of which the corner pilasters are rusticated. The facades have a continuous frieze with cornice and dentil moulding and carved gutter brackets. The asymmetrical front facade is four bays wide. The second bay from the right contains the entrance section, which is executed in French limestone. In the portico, which is furnished with three frontally placed stone steps, is situated the front door. In the fanlight a geometric glazing bars consisting of a swung-in diamond shape intersected by a diagonally placed cross. The fanlight is furnished on the inside with a gilded metal sun with radiating rays. The entrance section is crowned by a tympanum with dentil moulding. On the second storey there is a sash window with a nine-paned glazing bars. The two left bays which are identical to each other, have on the ground floor a sash window with a nine-paned glazing bars and on the second storey a similar window as above the entrance section. The most right bay, which is narrower than the other three, has instead of a nine-paned division in the windows of both storeys a six-paned division. In the roof there are three roof dormers. The middle wide dormer furnished with ears has a nine-paned glazing bars in the window with a segment-shaped crown. The side dormers with six-paned glazing bars in the windows have a tympanum-shaped crown. The right side facade contains two entrances. The one with the round arch contains the cellar entrance, the other with a fanlight is the service entrance. In the facade are located several windows, among which sash windows. The large windows all have a six-paned division. The small ones are not divided. The left side facade contains five sash windows with a nine-paned glazing bars. The rear facade has next to the two six-paned sash windows placed one above the other of the first and second storey respectively on the ground floor a three-sided oriel bay with two garden doors, side windows and fanlights furnished with geometric glazing bars consisting of a diamond shape. Above this on the second storey a loggia with in front of it a balcony which is accessible via two balcony doors with side and fanlights. On the attic storey a roof dormer covered by a small hipped roof. A distinction has been made in the rising work of the front and rear building. The front building with the pilaster gables consists of red wire-cut brick, which in the front facade stands on a stone basement and in the side facades on a stone plinth. Both are tooled. Also the keystones in the cock-combs of the front facade are of stone. The lowest three are crowned by half spheres. They form the hallmark of architect J. Stuyt. The rest of the rising work consists of red machine-made brick. All masonry is laid in English bond.
The interior of the house is virtually authentic. On the ground floor is located among other things next to the vestibule, corridor, room en suite a large square hall annex stairwell to the second storey. The vestibule, corridor and hall have veined white marble floors. The hall is crowned by a metal dome segment furnished with coloured stained glass, which receives daylight via a glazed lantern in the flat roof. The stairwell contains three oak straight-flight stairs with two landings and on the second storey a Venetian balustrade consisting of multiple round arches. The room en suite contains: sitting room, salon and dining room. All three rooms have walnut doors and wainscoting with panels and carved work. The walls are hung with linen wallpaper on stile and rail framework. The doors have brass locks and hinges. The sitting room has a very fine wainscoting up to door height. It is furnished with garlands of oak leaves and vine with grape bunches and snakes. The door openings are flanked by corkscrew-shaped turned and carved columns, which carry the cornice above the doors. In the room is located a walnut fireplace with a double band moulding of the same carved work and Old Dutch tiles furnished with animal figures with a built-in cast-iron fireplace with fireplace tile on which a female figure is depicted with a lance in her hand thrust into a hat. The fireplace tile contains the following inscriptions: "Pro Patria" and "Anno 1665". The ceiling of the room consists of six principal and secondary beams with carved keystones which rest on volute-shaped consoles. The salon has a stucco ceiling with an oval-shaped moulding and around along the walls a high hollow moulding. The radiator heating in the room is located in built-in cupboards with a back of woven rushes.
The stucco ceiling of the dining room has a wooden coffered layout with around along the walls a high wooden hollow moulding. On either side next to the oriel bay is located a glazed walnut cabinet with carved work on the door.
In the hall a figurative stained glass window, dated 28 August 1941, with the depiction of H. Mary with child in her arms.
Valuation
The dwelling-house is of general interest. It has cultural-historical value as an example of a socio-economic development, namely the flourishing of industry and the establishment of manufacturers' residences within the old urban structure; it is also of importance for the typological development of the manufacturers' residence. From an architectural-historical perspective it is important because of the style and ornamentation as well as the use of materials; it is also of importance in the oeuvre of Jan Stuyt. It is important because of the great degree of integrity of the exterior and interior and in relation to the structural and visual integrity of the urban environment.
Nearby in the register
- Slagerij, Nieuwlandstraat 47 ANijverheidunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwlandstraat 38Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Heuvelstraat 141Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Winkel (G2), Heuvelstraat 121Winkelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.