Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkel (G2), Heuvelstraat 113
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Winkel (G2)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Heuvelstraat 113, 5038 AD Tilburg
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55526, 5.08395
- Monument number
- 521176
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1889 map "Manoeuvreerkaart der 3de Divisie Infanterie in 1889 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het WINKEL-WOONHUIS werd gebouwd in 1909 naar ontwerp van architect Jos Donders. Het Jugendstilpand vormt een onderdeel van een ononderbroken gevelwand in de binnenstad. De winkelpui en het interieur daarachter zijn rond 1980 uitgebroken.
Omschrijving
Het smalle vierlaagse pand heeft een rechthoekige plattegrond en een zadeldak met rode daktegels. De gevels zijn opgetrokken uit witte verblendsteen met hardstenen decoraties. De begane grondverdieping is uitgebroken, daarboven heeft de gevel een tweedeling. Links is er een halfsteens vooruitspringend smal gedeelte dat eindigt als een torentje met tentdak. Rechts is er een breed gedeelte met erker en balkon. Doordat de raamopeningen per verdieping kleiner worden en de uitwerking van balkon en loggia's per verdieping meer diepte suggereert, wordt de hoogtewerking van het pand geaccentueerd. De borstwering van de erker en de stijl links onder het lessenaarsdakje op de eerste etage worden aan het oog onttrokken door een groot reclamebord. Het rechter bouwdeel heeft een driedeling, met steeds een breed middengedeelte en smalle zijdelen. De rechthoekige erker heeft een samengesteld raam. Tussen deze erker en de loggia er boven bevindt zich een houten lijst met cirkel-streepdecoratie. Boven het raam heeft deze lijst, zoals de hardstenen lateien bij de overige ramen, een verdiepte waaiervorm. De loggia is voorzien van diverse ranke houten stijlen met geometrisch snijwerk. Als borstwering zijn ijzeren hekwerkjes met geometrische ormen geplaatst. Openslaande deuren, zijramen en bovenlicht met kleine roedenverdeling komen uit op deze etage. Het platte dak kraagt breed uit, gedragen door sierklosjes. De stijlen van het balkon hierboven lopen door als vervolg van de loggiastijlen. De ijzeren sierbalustrade heeft hier andere geometrische patronen.
Het gevelvlak achter het balkon is opengewerkt, gesteund door twee vierkante verblendstenen zuiltjes met hardstenen teerlingkapiteel, waarop een brede hardstenen latei rust. Achter deze zuiltjes een verdiepte loggia, met in zesdeling deur en ramen met kleine roedenverdeling in de bovenlichten. Deze loggia wordt boven de latei extra verlicht door een rechthoekige muuropening met waaierlatei. De gevel wordt beëindigd door een ver uitkragende houten gootlijst op ranke houten klosjes. Rechts op het dak is een smalle schoorsteen met ezelsrugafdekking geplaatst. Het smalle geveldeel links heeft op de etage een balkon onder een lessenaarsdak met rode schubtegels, op een rank houten frame met houtsnijwerk. De ramen hebben aan deze zijde een hardstenen dorpel, latei en speklaag ter hoogte van de wisseldorpel, waaronder de louvreluiken zijn gezet. De bovenlichten hebben een kleine roedenverdeling. Boven de latei van het raam op de tweede etage springt de gevel door middel van een uitkragende hardstenen tand- en sierlijst halfsteens uit. Waar de gevel rechts besloten wordt door de gootlijst, rijst het deel links nog iets hoger op. Er is een torenachtige bekroning met samengesteld raam, voorzien van kleine ruitjes, waarvan drie onder en één middenboven. De gootlijst wordt ondersteund door gesneden klosjes.
Waardering
Het pand is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als getuigenis van de sociaal-economische ontwikkeling, door de bouw van hoge winkelhuizen aan de oude straten van het stadscentrum en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het winkel-woonhuis. Architectuurhistorisch is het van belang vanwege de wijze waarop de ornamentiek en het materiaalgebruik in een regionale variant van de Art Nouveau in dienst worden gesteld van de detailhandel, het is tevens van belang in het oeuvre van de architect. Het gebouw is waardevol vanwege de gaafheid van het exterieur, de ensemblewaarde en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SHOP-DWELLING HOUSE was built in 1909 according to a design by architect Jos Donders. The Art Nouveau building forms part of an unbroken facade wall in the city centre. The shop front and the interior behind it were broken through around 1980.
Description
The narrow four-storey building has a rectangular floor plan and a gabled roof with red roof tiles. The facades are built of white facing brick with hard stone decorations. The ground floor storey has been broken through; above it the facade has a division into two parts. On the left is a half-brick protruding narrow section that ends as a small tower with a tent roof. On the right is a wide section with a bay window and balcony. Because the window openings become smaller per storey and the articulation of the balcony and loggias per storey suggests more depth, the vertical effect of the building is accentuated. The balustrade of the bay window and the style on the left below the lean-to roof on the first floor are hidden from view by a large advertising board. The right building section has a threefold division, each with a broad central section and narrow side parts. The rectangular bay window has a composite window. Between this bay window and the loggia above it there is a wooden moulding with circle-stripe decoration. Above the window this moulding, like the hard stone lintels at the other windows, has a recessed fan shape. The loggia is provided with various slender wooden posts with geometric carved work. Iron railings with geometric forms have been placed as a balustrade. Glazed doors, side windows and fanlight with small glazing bars open onto this floor. The flat roof overhangs widely, supported by ornamental brackets. The posts of the balcony above continue as a continuation of the loggia posts. The iron ornamental balustrade has different geometric patterns here.
The facade surface behind the balcony is openwork, supported by two square facing stone columns with hard stone cubic capitals, on which a broad hard stone lintel rests. Behind these columns a recessed loggia, with sixfold door and windows with small glazing bars in the fanlights. This loggia is lit from above the lintel by a rectangular wall opening with a fan-shaped lintel. The facade is finished with a far-overhanging wooden drip moulding on slender wooden brackets. On the right of the roof a narrow chimney with a saddle-back covering has been placed. The narrow facade section on the left has on the floor level a balcony under a lean-to roof with red shingled tiles, on a slender wooden frame with carved work. The windows have on this side a hard stone sill, lintel and speckled layer at the height of the offset sill, below which the louvre shutters are set. The fanlights have small glazing bars. Above the lintel of the window on the second floor the facade steps out half-brick by means of an overhanging hard stone toothed and ornamental moulding. Where the facade on the right is finished by the drip moulding, the section on the left rises slightly higher. There is a tower-like coping with a composite window, provided with small panes, three below and one in the middle above. The drip moulding is supported by carved brackets.
Valuation
The building is of general importance. It has cultural-historical importance as evidence of socio-economic development, through the construction of tall shop houses on the old streets of the city centre and is also of importance as an example of the typological development of the shop-dwelling house. From an architectural-historical perspective it is of importance because of the way in which ornamentation and material use are deployed in the service of retail trade in a regional variant of Art Nouveau; it is also of importance in the architect's oeuvre. The building is valuable because of the integrity of its exterior, its ensemble value and in relation to the structural and visual integrity of the urban environment.
Nearby in the register
- Winkel (G2), Heuvelstraat 115Winkelunder 1 mi
- Kruidenierswinkel, Heuvelstraat 111Winkelunder 1 mi
- Winkel (G2), Heuvelstraat 121Winkelunder 1 mi
- Winkel (G2), Oude Markt 2Winkelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.