TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Mariënhof

Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1916 - 1918
Address
Bredaseweg 387, 5037 LD Tilburg
Place
Tilburg
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.55812, 5.04777
Part of complex
521023
Monument number
521024

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "50 Breda" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding.

VILLA "Mariënhof", in de stijlvormen van het Traditionalisme en Rationalisme uit 1916-'18 naar ontwerp van architect J.W. Hanrath (Hilversum). De andere onderdelen van het complex zijn: theehuis (II) en de tuin (III). De villa is gebouwd voor de fabrikantenfamilie Jos Janssen-Verhulst.

Omschrijving.

De tweelaagse villa met zolderverdieping op rechthoekige plattegrond is gedekt door een overstekend schilddak. De voor- of zuidgevel is symmetrisch van opzet en drie traveeën breed. De middelste travee bevat een rondboogportiek met daarin de hoofdingang. Deze bestaat uit een eikenhouten voordeur met glas-in-lood zijramen en bovenlicht gesigneerd door P. Wiegersma (Deurne). In de zijramen afbeeldingen uit de textielindustrie met name de ververij. Het bovenlicht vertoont een bijbels tafereel, namelijk de Ark van Noach met tal van exotische dieren. Het raam draagt het volgende opschrift: "1890 - 2 december - 1940", hetgeen mogelijk duidt op een jubileum van de textielververij. In het portiek bevindt zich in zandsteen het volgende opschrift: "Gedenksteen is gelegd door Joseph en Charles Janssen, Januari 1917". De voordeur heeft een smeedijzeren trekbel. Boven de ingangspartij een kruis- en twee kloostervensters. De middentravee wordt geflankeerd door driezijdige erkerachtige uitbouwen met daarin beneden en boven de voor dit huis kenmerkende kruiskozijnen. De oostgevel bevat op de begane grond een uitgebouwde veranda, nu serre met op de hoeken steunberen en rondboogvormige muuropeningen en erboven een balkon met gemetselde balustrade voorzien van gietijzeren balusters. De openingen zijn nu voorzien van ramen en tuindeuren. Achter de serre een eenvoudige dienstingang op een klein bordes met twee treden onder een houten luifel. De symmetrische westgevel, die twee traveeën breed is bevat twee tuindeuren met luiken. Tussen de deuren hangt een Art-Nouveaulamp. Hiervoor ligt over de gehele diepte van het huis een terras met twee hardstenen treden naar de tuin en aan de zijkant een gemetselde gesloten balustrade. De symmetrische achtergevel heeft op de begane grond zeven en op de verdieping drie traveeën. In het midden ligt de ingangpartij op een klein bordes met twee hardstenen treden onder een klein houten balkon. De achteringang bestaat uit twee halve deuren met zijramen. De kruisvensters zijn hier het meest prominent aanwezig. De kruis- en kloostervensters van de villa zijn gedeeltelijk voorzien van luiken in de onderramen. In de bovenramen bevindt zich overal helder glas-in-lood. Het dak belegd met rode Oudhollandse pannen wordt bekroond door twee stenen schoorstenen voorzien van siermetselwerk. In het dak bevinden zich meerdere kapellen met stenen wangen. Het opgaande werk bestaat uit rode handgevormde baksteen gemetseld in Vlaams verband met terugliggend voegwerk. De villa heeft een rijk interieur. In de vestibule een lambrizering en vloer van groen marmer. Rond de centrale hal bevinden zich de belangrijkste vertrekken van de villa: huis-, kinder- en ontvangstkamer. In de garderobe een toilet met voorportaal met groen geglazuurde wandtegels. De hal met vakwerkplafond heeft een strokenvloer van eikenhout en lambrizeringen van grenen. Een driedelige grenen trap met twee bordessen. Vanaf het bovenste bordes een deur naar het kleine balkon in de achtergevel. Onder de trap een portaal dat toegang geeft tot de keuken, de kelder en tuin. In de kelder aparte ruimten voor wijn, groenten, kolen en de centrale verwarming. De vloeren zijn belegd met geglazuurde rode plavuizen. De keuken heeft een kookschouw met daarin een groot origineel negenpits-gasfornuis merk "Etna" met twee bakovens. De keuken bevat een oproepinstallatie, die oorspronkelijk verbonden was met twintig vertrekken van de villa. Tussen keuken en huiskamer een dienkamer met servieskasten. De kasten in keuken en dienkamer hebben paneeldeuren met glas-in-lood ramen. In de bijkeuken een diensttoilet, kasten en toegang voor personeel en eventuele service-diensten. De vloeren van keuken, bijkeuken en toilet bestaan uit zwartwitte tegels gelegd in schaakbordpatroon. Op de wanden een lambrizering van witgeglazuurde Oudhollandse tegels afgewisseld door blauwgeglazuurde tegels met afbeeldingen in beide keukens en dienkamer van ondermeer kinderspelen en van oude ambachten op het diensttoilet. Op de binnenkant van de schouw bevinden zich tegels met een medaillon met afbeeldingen van huizen, kerken, kastelen en dergelijke. De huiskamer rechts van de ingang heeft langs de wanden een grenen lambrizering, het vakwerk- of cassettenplafond van de kamer is enigszins verlaagd. In een alkoof, aan de zijde van de ingang, een kleine schouw. De alkoof heeft een verlaagd plafond ten opzichte van de kamer. De serre (oorspronkelijk veranda), biedt uitzicht naar de oprijlaan van de villa. De ontvangstkamer links van de ingang heeft een representatief karakter, hier ligt een mozaïekparket van eikenhout en de lambrizeringen zijn van teak. In de kamer een groene marmeren schouw, omlijst door teakhout en bekroond door een spiegel. balkenplafond met sleutelstukken. De kamer bevat een wand waarin vanwege de symmetrie een blinde deur is verwerkt. De andere deur, die vanwege de geluidsisolatie dubbel is uitgevoerd, geeft toegang tot de rook- annex kinderkamer. Deze kamer heeft een grenen lambrizering, strokenvloer, een vakwerkplafond en een schouw, die bekroond wordt door een spiegel met een schilderij erboven van een vaas met anemonen. Zowel de ontvangst- als de kinderkamer hebben openslaande deuren naar het terras. Opvallend is het stijlverschil van de kamers van de begane grond. De huiskamer heeft een knus, huiselijk karakter met een informele stijl. De ontvangstkamer is het meest statige, representatieve vertrek. De kinderkamer lijkt hierop, maar is eenvoudiger. Op de eerste verdieping liggen de slaapkamers en twee badkamers. De ouderslaapkamer, waar ook een schouw aanwezig is, is onderdeel van een appartement, bestaande uit een boudoir, kleedkamer (kast) en badkamer. De kleedkamer heeft een toegang tot het balkon boven de veranda. Het boudoir, met een kleine schouw omlijst door Oudhollandse tegels, heeft in tegenstelling tot de andere vloeren op de verdieping, vloerbedekking. In de slaapkamers, toilet en badkamers marmeren wastafelcombinaties. De wanden in het toilet en de badkamers zijn bezet met kopergroene tegels. De paneeldeuren in de villa zijn van massief grenen. Op de verdieping zijn de deuren en architraven aan de kamerzijde wit en aan de overloopzijde in "houtmotief" geschilderd. De radiatoren op de kamers bevinden zich in een nis achter roosters onder de ramen. De nissen zijn op verschillende plaatsen bekleed met dezelfde kopergroene tegels als in de natte ruimten van de villa. Op zolder bevinden zich een logeer- en een eenvoudige bodekamer.

Waardering.

Het object is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een culturele en sociaal-economische ontwikkeling, met name de stichting van buitenplaatsen aan de uitvalswegen van de industriesteden. Het is van belang als bijzondere uitdrukking van een technische en typologische ontwikkeling. Het heeft architectuurhistorische waarden vanwege de verfijnde detaillering, het is van bijzonder belang in het oeuvre van J.W. Hanrath en L.A. Springer. Het complex heeft ensemblewaarden wegens samenhang van de bebouwing met de inrichting van de landschappelijke tuin. Het complex is van belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en interieur; het is van belang wegens de hoogwaardige architectonische kwaliteit van de samenstellende onderdelen. Het complex is van belang vanwege de architectuurhistorische, bouwtechnische en typologische zeldzaamheid.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction.

VILLA "Mariënhof", in the stylistic forms of Traditionalism and Rationalism from 1916-'18 designed by architect J.W. Hanrath (Hilversum). The other components of the complex are: tea house (II) and the garden (III). The villa was built for the industrialist family Jos Janssen-Verhulst.

Description.

The two-storey villa with attic storey on a rectangular floor plan is covered by an overhanging hipped roof. The front or south facade is symmetrical in layout and three bays wide. The central bay contains a round-arched portico with the main entrance. This consists of an oak front door with leaded-glass side windows and fanlight signed by P. Wiegersma (Deurne). In the side windows depictions from the textile industry, namely the dyeing works. The fanlight shows a biblical scene, namely Noah's Ark with numerous exotic animals. The window bears the following inscription: "1890 - 2 december - 1940", which possibly indicates an anniversary of the textile dyeing works. In the portico is the following inscription in sandstone: "Memorial stone laid by Joseph and Charles Janssen, January 1917". The front door has a wrought-iron bell pull. Above the entrance section a cross window and two cloister windows. The central bay is flanked by three-sided bay-like projections with the characteristic cross windows for this house on the ground floor and upper floor. The east facade contains on the ground floor a built-out veranda, now a conservatory with buttresses at the corners and round-arched wall openings and above it a balcony with a masonry balustrade provided with cast-iron balusters. The openings are now fitted with windows and garden doors. Behind the conservatory a simple service entrance on a small landing with two steps under a wooden canopy. The symmetrical west facade, which is two bays wide, contains two garden doors with shutters. Between the doors hangs an Art Nouveau lamp. In front of this extends across the full depth of the house a terrace with two sandstone steps to the garden and on the side a masonry closed balustrade. The symmetrical rear facade has seven bays on the ground floor and three on the upper floor. In the middle is the entrance section on a small landing with two sandstone steps under a small wooden balcony. The rear entrance consists of two half doors with side windows. The cross windows are most prominently present here. The cross and cloister windows of the villa are partially fitted with shutters in the lower windows. In the upper windows there is everywhere clear leaded glass. The roof clad with red Old Dutch tiles is crowned by two stone chimneys with ornamental brickwork. In the roof are multiple dormers with stone sides. The masonry consists of red hand-formed brick laid in Flemish bond with recessed pointing. The villa has a rich interior. In the vestibule wainscoting and floor of green marble. Around the central hall are the principal rooms of the villa: living room, children's room and reception room. In the cloakroom a toilet with entrance lobby with green glazed wall tiles. The hall with timber-frame ceiling has a strip floor of oak and wainscoting of pine. A three-part pine staircase with two landings. From the upper landing a door to the small balcony in the rear facade. Under the stairs a passage giving access to the kitchen, the cellar and garden. In the cellar separate rooms for wine, vegetables, coal and central heating. The floors are laid with glazed red tiles. The kitchen has a cooking range with a large original nine-burner gas stove "Etna" brand with two baking ovens. The kitchen contains a call system, which was originally connected to twenty rooms of the villa. Between kitchen and living room a service room with china cupboards. The cupboards in kitchen and service room have panel doors with leaded-glass windows. In the scullery a service toilet, cupboards and access for staff and possible service providers. The floors of kitchen, scullery and toilet consist of black and white tiles laid in a checkerboard pattern. On the walls wainscoting of white-glazed Old Dutch tiles alternated by blue-glazed tiles with depictions in both kitchens and service room of, among other things, children's games and old crafts, and on the service toilet. On the inside of the range are tiles with a medallion with depictions of houses, churches, castles and the like. The living room to the right of the entrance has along the walls pine wainscoting, the timber-frame or coffered ceiling of the room is somewhat lowered. In an alcove, on the side of the entrance, a small range. The alcove has a lowered ceiling relative to the room. The conservatory (originally veranda) offers a view of the drive of the villa. The reception room to the left of the entrance has a representative character, here lies a mosaic parquet of oak and the wainscoting is of teak. In the room a green marble range, framed by teak and crowned by a mirror. Beam ceiling with keystones. The room contains a wall in which, for reasons of symmetry, a blind door is incorporated. The other door, which is double-sided for sound insulation, gives access to the smoking and children's room. This room has pine wainscoting, strip floor, a timber-frame ceiling and a range, crowned by a mirror with a painting above it of a vase with anemones. Both the reception room and the children's room have French doors opening onto the terrace. Striking is the stylistic difference of the rooms on the ground floor. The living room has a cosy, homely character with an informal style. The reception room is the most stately, representative room. The children's room resembles it, but is simpler. On the first floor are the bedrooms and two bathrooms. The master bedroom, which also has a range, is part of an apartment consisting of a boudoir, dressing room (wardrobe) and bathroom. The dressing room has access to the balcony above the veranda. The boudoir, with a small range framed by Old Dutch tiles, has, in contrast to the other floors on the upper floor, floor covering. In the bedrooms, toilet and bathrooms marble washbasin combinations. The walls in the toilet and bathrooms are fitted with copper-green tiles. The panel doors in the villa are of solid pine. On the upper floor the doors and architraves are white on the room side and painted in "wood-effect" on the passage side. The radiators in the rooms are in a recess behind grilles below the windows. The recesses are in various places lined with the same copper-green tiles as in the wet rooms of the villa. On the attic floor are a guest room and a simple storage room.

Valuation.

The object is of general importance. The building has cultural-historical significance as a particular expression of cultural and socio-economic development, in particular the establishment of country houses on the outskirts of industrial cities. It is of significance as a particular expression of technical and typological development. It has architectural-historical values because of refined detailing; it is of particular significance in the oeuvre of J.W. Hanrath and L.A. Springer. The complex has ensemble values due to the coherence of the building with the arrangement of the landscaped garden. The complex is of significance because of the architectural integrity of exterior and interior; it is of significance because of the high-quality architectural quality of the component parts. The complex is of significance because of its architectural-historical, construction-technical and typological rarity.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map