Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bankgebouw, Hoofdstraat 28
Ter Apel, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Bankgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Hoofdstraat 28, 9561 JB Ter Apel (Westerwolde 20)
- Place
- Ter Apel
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.87404, 7.06451
- Monument number
- 520952
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 231. Haren." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig BANKGEBOUW volgens de gevelstenen in het pand gebouwd in 1909 onder architectuur van J.H. Eleveld. Het pand, dat is opgetrokken in een aan het Rationalisme verwante bouwtrant, is gebouwd in opdracht van de Veenkoloniale Westerwoldsche Hypotheekbank. Tegenwoordig doet het dienst als praktijkwoning van een huisarts. Aan het exterieur van het pand is, voorzover zichtbaar, in de loop der jaren nauwelijks iets gewijzigd.
Het gebouw is beeldbepalend gelegen aan het kanaal op de hoek van de Hoofdstraat en de Stationsstraat, in het centrum van Ter Apel.
Omschrijving
Voormalig BANKGEBOUW opgetrokken in een bruin-rode bezande baksteen op een trasraam van donkere klinkers afgezet met een rollaag. Het samengstelde dak, gedekt met (vernieuwde) leien, heeft een gemetselde schoorsteen op de nok en een overstekende goot met golfrandje op houten klossen waaronder een fries van rode baksteen. In het dakvlak aan de oostzijde en de noordzijde een met leien beklede dakkapel met twee vierruits ramen onder een zinken schilddakje met piron, en een overstekende goot op klossen. Het twee bouwlagen hoge pand heeft op de begane grond overwegend dubbele vensters met vierruits bovenlichten onder een natuurstenen latei, en op de verdieping kruisvensters onder een strek. De vensters zijn voorzien van natuurstenen onderdorpels.
In de voorgevel (zuid) de hoofdentree onder een doorgetrokken geveldeel met steekkap, afgezet met een natuurstenen daklijst en aanzetstenen. De entree bestaat uit dubbele gelakte paneeldeuren waarin twee ruitvormige deurlichten, met twee zijlichten en een halfrond bovenlicht, alle van gekleurd glas-in-lood. De entree bevindt zich in een gemetselde rondboogportiek met rondboog in muizentand en natuurstenen aanzetsteen met `Anno', en twee natuurstenen aanzetstenen met `19'. Voor de entree een natuurstenen stoep (drie treden) tussen twee natuurstenen zijmuurtjes, met een bordes van granito. Aan de rechtermuur van de portiek een decoratieve smeedijzeren leuning. Boven de entree een in lagen gemetseld halfrond balkon, vóór een loggia onder een rondboog in muizentand. In de topgevel met siermetselwerk in rode baksteen een ruitvormige venster binnen een ruitvormige rollaag van rode baksteen. Tevens in de voorgevel, op de begane grond drie dubbele vensters met vierruits bovenlichten onder een natuurstenen latei; op de verdieping drie kruisvensters met strek. In het dakvlak van de voorgevel een kleine met leien beklede dakkapel met fors ruitvormig venster binnen een zinken omlijsting. Op de hoek van de voorgevel met de oostgevel een natuurstenen ornament waarin staat: `J.H. Eleveld, architect'.
In de oostgevel op de begane grond twee dubbele vensters met vierruits bovenlichten onder een natuurstenen latei, en een natuurstenen brievenbus met strek; op de verdieping twee kruisvensters met strek; een risalerend deel onder een steekkap met natuurstenen aanzetstenen en daklijst met tuit; een zijingang tussen twee smalle staande vensters onder een natuurstenen `kroonlijstje', en drie getoogde staande vensters met gekleurd glas-in-lood onder een segmentboog. De zijingang bestaat uit een gelakte paneeldeur onder een luifel met een aangekapt koperen koepeldakje, steunend op twee houten pilaren, en een gemetselde stoep (twee treden). Het risalerende deel heeft een driezijdige erker, met aan de beide zijkanten een staand vensters met vierruits bovenlicht en in het midden een dubbel venster met vierruits bovenlichten, alle onder een natuurstenen latei. Op de erker een balkon met gemetselde borstwering, bereikbaar via twee balkondeuren met deurlicht met roedenverdeling. De balkondeuren bevinden zich in een ondiep portiek met segmentboog. In de topgevel van het risaliet, met siermetselwerk in rode baksteen, een driedelig venster met roedenverdeling onder een strek.
In de achtergevel (noord), voorzover zichtbaar, twee langwerpige staande getoogde vensters met gekleurd glas-in-lood onder een segmentboog; een dubbel venster met bovenlichten en natuurstenen latei; een dubbel zesruitsvenster onder een rollaag.
In de westgevel op de begane grond twee dubbele vensters met vierruits bovenlichten onder een natuurstenen latei; op de verdieping twee kruisvensters met strek.
Waardering
Voormalige bankgebouw van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een bankgebouw uit 1919
- vanwege de sobere, doch verzorgde vormgeving met opvallende ornamentiek
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging aan het kanaal, op de hoek van de Hoofdstraat en de Stationsstraat
- vanwege de typologische zeldzaamheid in de provincie Groningen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former BANK BUILDING according to the facade stones in the building erected in 1909 under the architecture of J.H. Eleveld. The building, which was constructed in a building style related to Rationalism, was built on behalf of the Veenkoloniale Westerwoldsche Hypotheekbank. Today it serves as a medical practice of a general practitioner. As far as is visible, virtually nothing has been altered to the exterior of the building over the years.
The building is visually dominant situated on the canal at the corner of Hoofdstraat and Stationsstraat, in the centre of Ter Apel.
Description
Former BANK BUILDING constructed in brown-red sanded brickwork on a travertine base of dark clinkers set off with a roll course. The compound roof, covered with (renewed) slate, has a brick chimney on the ridge and an overhanging gutter with a corrugated edge on wooden corbels below which is a frieze of red brick. In the roof plane on the east side and north side a dormer window clad with slate with two four-light windows under a zinc hipped roof with cresting, and an overhanging gutter on corbels. The two-storey building has on the ground floor predominantly double windows with four-light fanlights under a natural stone lintel, and on the first floor cross windows under a string course. The windows are provided with natural stone sills.
In the front facade (south) the main entrance under a continuous facade section with a pitched roof, set off with a natural stone drip moulding and dressed stones. The entrance consists of double glazed panel doors with two diamond-shaped door lights, with two side lights and a semi-circular fanlight, all of coloured leaded glass. The entrance is situated in a brick round-arched portico with round arch in mouse-tooth bond and natural stone dressed stone with 'Anno', and two natural stone dressed stones with '19'. In front of the entrance a natural stone stoop (three steps) between two natural stone side walls, with a platform of granito. On the right wall of the portico a decorative wrought-iron railing. Above the entrance a semi-circular balcony built up in layers, in front of a loggia under a round arch in mouse-tooth bond. In the gable with decorative brickwork in red brick a diamond-shaped window within a diamond-shaped roll course of red brick. Also in the front facade, on the ground floor three double windows with four-light fanlights under a natural stone lintel; on the first floor three cross windows with string course. In the roof plane of the front facade a small dormer window clad with slate with a large diamond-shaped window within a zinc frame. On the corner of the front facade with the east facade a natural stone ornament bearing: 'J.H. Eleveld, architect'.
In the east facade on the ground floor two double windows with four-light fanlights under a natural stone lintel, and a natural stone letterbox with string course; on the first floor two cross windows with string course; a projecting section under a pitched roof with natural stone dressed stones and drip moulding with spout; a side entrance between two narrow standing windows under a natural stone 'cornice', and three arched standing windows with coloured leaded glass under a segmental arch. The side entrance consists of a glazed panel door under a canopy with an adapted copper dome roof, resting on two wooden pillars, and a brick stoop (two steps). The projecting section has a three-sided bay window, with on both sides a standing window with four-light fanlight and in the middle a double window with four-light fanlights, all under a natural stone lintel. On the bay window a balcony with brick parapet wall, accessible via two balcony doors with door light with glazing bars. The balcony doors are situated in a shallow portico with segmental arch. In the gable of the projecting section, with decorative brickwork in red brick, a three-part window with glazing bars under a string course.
In the rear facade (north), as far as visible, two elongated arched standing windows with coloured leaded glass under a segmental arch; a double window with fanlights and natural stone lintel; a double six-light window under a roll course.
In the west facade on the ground floor two double windows with four-light fanlights under a natural stone lintel; on the first floor two cross windows with string course.
Valuation
Former bank building of general importance because of cultural and architectural-historical value
- as an example of a bank building from 1919
- because of the sober yet carefully designed form with striking ornamentation
- because of the reasonable amount of integrity of the exterior
- because of the visually dominant location on the canal, at the corner of Hoofdstraat and Stationsstraat
- because of its typological rarity in the province of Groningen
Nearby in the register
- Banketbakkerij BosWerk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 18Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- Garage(K), Hoofdstraat bij 6Onderdeel woningen e.d.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.