Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat 10
Ter Apel, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1905
- Address
- Hoofdstraat 10, 9561 JA Ter Apel (Westerwolde 20)
- Place
- Ter Apel
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.87418, 7.06858
- Monument number
- 520950
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 231. Haren." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS met aangebouwde SCHUUR gebouwd in 1905 in een Eclectische stijl in opdracht van Albert Hesse, een telg van de zeer welgestelde boerenfamilie Hesse. In 1964 werd de schuur verbouwd tot woning waarbij in de voorgevel de houten deuren werden vervangen door een groot venster, in de westgevel een nieuw raam en in oostgevel een nieuwe deur en vensters zijn geplaatst.
Het herenhuis is monumentaal gelegen op een ruim lichtglooiend terrein aan de Hoofdstraat langs het Ter Apelkanaal. Het perceel wordt aan de voorzijde van de openbare weg gescheiden door een eenvoudig uit omstreeks 1905 stammend ijzeren HEK met drie openslaande delen. Links voor het huis staat een monumentale linde. Aan de rechterzijde lag oorspronkelijk een fraai vormgegeven siertuin.
Omschrijving
HERENHUIS met aangebouwde SCHUUR.
Het deels één deels twee verdiepingen hoge, deels onderkelderde HERENHUIS op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een gepleisterd trasraam en wordt gedekt door een samengesteld dak waarop leidekking; witgepleisterde gevelbanden; fries met gekleurd metselmozaïek (achterzijde rode baksteen); vijf gemetselde schoorstenen met gedraaide keramieken pijp; houten goot deels op houten klossen; aan de westzijde één en aan de voorzijde twee dakkapellen onder ingesnoerde zinken spits waarin een staand venster; aan de achterzijde twee niet-originele dakkapellen. De gevels worden geleed door H-vensters onder een segmentboog met witgepleisterde aanzetstenen en trommel gevuld met gekleurd metselmozaïek; vensters op de begane grond glas-in-lood in de bovenlichten; onder de vensters op de eerste verdieping een rechthoekig vlak gevuld met gekleurd metselmozaïek.
In het centrale risalerende geveldeel aan de voorzijde (zuidgevel) twee H-vensters waarboven twee H-venster; aan de linkerzijde een gevelsteen waarop geschreven `A.H. 1905 E.B.' waarboven twee H-vensters. De entree in uitgebouwd portiek bevindt zich in het linker geveldeel en bestaat uit twee houten paneeldeuren met ijzeren panelen en bovenlicht waarin glas-in-lood onder een segmentboog met trommel; vier treden hoge hardstenen stoep met aan de linkerzijde een muurtje. De portiek bestaat uit een afgeknot schilddak, dat rust op een houten stijl; decoratief houten vakwerkachtig fries. Links van de entree een H-venster. Tegen het rechter geveldeel is een serre op rechthoekige plattegrond onder lessenaarsdak en op een gepleisterde basis aangebouwd; goot op houten klossen; houten fries; H-vensters met glas-in-lood en bovenlicht waarin decoratieve houten roedenverdeling en gekleurd glas; onder de vensters houten beschot. Aan de voorzijde van de serre een houten schuifdeur met aan weerszijden een H-venster, aan de linkerzijde een smal H-venster en aan de rechterzijde drie H-vensters.
In de westgevel drie T-vensters.
In het linker geveldeel van de achtergevel (noordzijde) een niet-origineel liggend venster en twee T-vensters. In het risalerende rechter geveldeel een klein staand venster onder rollaag en een drieruits keldervenster onder rollaag. Aan de linkerzijde van dit geveldeel de achteringang, die bestaat uit twee houten paneeldeuren waarin glas met bovenlicht waarin glas-in-lood onder een segmentboog met trommel; vier treden hoge aangesmeerde stoep met aan weerszijden een gemetseld muurtje. Rechts van de ingang een klein staand venster onder rollaag.
In de oostgevel drie H-vensters.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: in de hal de granito vloer, de witte tegellambrizering met lichtblauw fries (putti, guirlande), de houten trap met houten leuning en hekwerk op de verdieping, het stucplafond, de houten tochtdeur waarin geëtst glas en roedenverdeling met zijlicht waarin geëtst glas en roedenverdeling en driedelig bovenlicht met rondboogvormige roedenverdeling en gekleurd glas, in de serre het beschoten balkenplafond, in de woonkamer aan de voorzijde de zwartmarmeren schouw waarboven pilasters, het stucplafond, in de grote slaapkamer aan de achterzijde het beschilderde plafond met rozet (Art Nouveau), de zwartmarmeren schouw waarboven pilasters, in de dwarsgang de houten vloer, in de gang van het achterhuis de houten vloer en het stucplafond, in het toilet de tegelvloer, in de keuken (nu berging) de houten schouw, in de kelder de rood/zwarte plavuizenvloer, in de hal op de verdieping het tweedelige daglicht.
De aangebouwde SCHUUR is opgetrokken in rode baksteen aan de voorzijde op een gepleisterd trasraam en wordt gedekt door een wolfdak waarop grijze muldenpannen; niet-originele goot; niet-originele schoorsteen; gemetselde nokschoorsteen; topgevels met wolfeind vlechtwerk; houten gootlijst.
In de voorgevel (zuidzijde) een niet-origineel venster met vierdelig bovenlicht onder een segmentboog met trommel, een niet-originele deur met bovenlicht en niet-origineel afdak en twee T-vensters.
De westgevel wordt door zes muurdammen in vijf gevelvelden verdeeld, waarin vier getoogde liggende zesruits vensters onder rollaag en een niet-origineel venster.
In de achtergevel met wolfeind (noordzijde) zes getoogde liggende zesruits vensters, dubbele getoogde houten staldeuren onder een houten latei, een houten deur met bovenlicht onder rollaag en een houten deur, alle onder rollaag. Aan de linkerzijde bevindt zich een niet-originele aanbouw.
De oostgevel wordt door vijf muurdammen in vier gevelvelden verdeeld waarin een getoogd vierruits venster onder strek, een niet-originele deur en drie niet-originele H-vensters.
Waardering
Herenhuis met aangebouwde schuur en hek van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een herenhuis met aangebouwde schuur uit 1905 in de provincie Groningen in een Eclectische stijl
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de fraaie monumentale ligging aan de Hoofdstraat en aan het Ter Apelkanaal
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANOR HOUSE with adjoining BARN built in 1905 in an Eclectic style commissioned by Albert Hesse, a member of the very wealthy farming family Hesse. In 1964 the barn was converted into a dwelling whereby in the front facade the wooden doors were replaced by a large window, in the west facade a new window and in the east facade a new door and windows were installed.
The manor house is monumentally situated on an ample gently sloping site on the Hoofdstraat along the Ter Apelkanaal. The plot is separated at the front from the public road by a simple iron FENCE dating from circa 1905 with three opening sections. To the left in front of the house stands a monumental linden tree. On the right side there was originally a finely designed ornamental garden.
Description
MANOR HOUSE with adjoining BARN.
The partly single storey and partly two-storey, partly cellaraged MANOR HOUSE on a nearly rectangular plan is constructed in red brick on a plastered ashlar base and is covered by a composite roof with slate roof covering; whitewashed facade bands; frieze with coloured brick mosaic (rear side red brick); five brick chimneys with twisted ceramic flues; wooden gutter partly on wooden blocks; on the west side one and on the front two roof dormers under pinched zinc spire in which a standing window; on the rear side two non-original roof dormers. The facades are divided by H-windows under a segmental arch with whitewashed setting stones and drum filled with coloured brick mosaic; windows on the ground floor leaded glass in the fanlights; below the windows on the first storey a rectangular panel filled with coloured brick mosaic.
In the central projecting facade section on the front (south facade) two H-windows above which two H-windows; on the left side a facade stone inscribed 'A.H. 1905 E.B.' above which two H-windows. The entrance in a projecting porch is located in the left facade section and consists of two wooden panel doors with iron panels and fanlight with leaded glass under a segmental arch with drum; hardstone steps four steps high with a small wall on the left side. The porch consists of a truncated hipped roof, resting on a wooden post; decorative wooden half-timbered frieze. To the left of the entrance an H-window. Against the right facade section a conservatory on a rectangular plan under a lean-to roof and on a plastered base is adjoined; gutter on wooden blocks; wooden frieze; H-windows with leaded glass and fanlight with decorative wooden glazing bars and coloured glass; below the windows wooden boarding. On the front of the conservatory a wooden sliding door with on either side an H-window, on the left side a narrow H-window and on the right side three H-windows.
In the west facade three T-windows.
In the left facade section of the rear facade (north side) a non-original horizontal window and two T-windows. In the projecting right facade section a small standing window under a brick course and a three-pane cellar window under a brick course. On the left side of this facade section the rear entrance, which consists of two wooden panel doors with glass and fanlight with leaded glass under a segmental arch with drum; hardstone steps four steps high with on either side a brick wall. To the right of the entrance a small standing window under a brick course.
In the east facade three H-windows.
In the INTERIOR are amongst others of importance: in the hall the terrazzo floor, the white tile wainscoting with light blue frieze (putti, garland), the wooden staircase with wooden railing and railwork on the upper floor, the stucco ceiling, the wooden draught door with etched glass and glazing bars with sidelights with etched glass and glazing bars and three-part fanlight with round-arched glazing bars and coloured glass, in the conservatory the boarded-over beam ceiling, in the living room on the front the black marble fireplace surround above which pilasters, the stucco ceiling, in the large bedroom on the rear side the painted ceiling with rosette (Art Nouveau), the black marble fireplace surround above which pilasters, in the transverse corridor the wooden floor, in the corridor of the rear house the wooden floor and the stucco ceiling, in the toilet the tile floor, in the kitchen (now storage) the wooden fireplace surround, in the cellar the red/black tile floor, in the hall on the upper floor the two-part daylight window.
The adjoining BARN is constructed in red brick on the front on a plastered ashlar base and is covered by a half-hipped roof with grey curved tiles; non-original gutter; non-original chimney; brick ridge chimney; gable walls with half-hipped woven end; wooden gutter moulding.
In the front facade (south side) a non-original window with four-pane fanlight under a segmental arch with drum, a non-original door with fanlight and non-original canopy and two T-windows.
The west facade is divided by six wall piers into five facade sections, in which four arched horizontal six-pane windows under a brick course and a non-original window.
In the rear facade with half-hipped end (north side) six arched horizontal six-pane windows, double arched wooden stable doors under a wooden lintel, a wooden door with fanlight under a brick course and a wooden door, all under a brick course. On the left side is located a non-original extension.
The east facade is divided by five wall piers into four facade sections in which an arched four-pane window under a stretcher course, a non-original door and three non-original H-windows.
Evaluation
Manor house with adjoining barn and fence of general importance for architectural and cultural-historical value:
- as an example of a manor house with adjoining barn from 1905 in the province of Groningen in an Eclectic style
- for the striking design and detailing
- for the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- for the fine monumental location on the Hoofdstraat and along the Ter Apelkanaal
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdstraat 18Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 6Woonhuisunder 1 mi
- Garage(K), Hoofdstraat bij 6Onderdeel woningen e.d.under 1 mi
- Bankgebouw, Hoofdstraat 28Handel en kantoorunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.