Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat 18
Ter Apel, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1924
- Address
- Hoofdstraat 18, 9561 JA Ter Apel (Westerwolde 20)
- Place
- Ter Apel
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.87406, 7.06696
- Monument number
- 520951
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 231. Haren." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS met aangebouwde BERGING vermoedelijk gebouwd in opdracht van de heer Grol, die achter het pand een kledingatelier had. Het pand dat omstreeks 1924 gebouwd is, is opgetrokken in Interbellum-architectuur. Het verkeert in gave staat en heeft een bijna nog authentiek interieur met Art-Déco motieven. Het enige wat gewijzigd is, zijn de schuurdeuren in de berging aan de achterzijde. In 1994 is er een vrijstaande garage bijgebouwd, die vanwege te geringe ouderdom buiten de bescherming valt.
Het herenhuis is markant gelegen aan de Hoofdstraat door Ter Apel, aan het Ter Apelkanaal. De voortuin wordt van de openbare weg gescheiden door een ijzeren HEK, bestaande uit sober regel- en stijlwerk met een beweegbaar deel tussen platte hoofdpijlers met Art-Nouveau decoratie.
Omschrijving
Twee bouwlagen hoog HERENHUIS met aangebouwde BERGING (één bouwlaag) opgetrokken in een bruine bezande baksteen met gesneden voeg op een trasraam van donkere klinkers, afgezet met een rollaag. Het schilddak, gedekt met een zwart geglazuurde tuile du Nord, heeft zinken pirons, een gemetselde schoorsteen en een ruim overstek op klossen waaronder een fries van verticaal metselwerk. De gevels worden gesierd door gevelbanden van gesinterde baksteen, en geleed door H-vensters met bovenlicht van gekleurd glas-in-lood en gemetselde onderdorpels. Op de gevelhoeken rond gemetselde pilasters.
De hoofdentree bevindt zich in de voorgevel (zuid) en bestaat uit een gelakte paneeldeur met kijkgat met geslepen glas onder een bovenlicht van gekleurd glas-in-lood, en een granieten stoep. Boven de entree een betonnen luifel waarop een betonnen bol, steunend op twee rond gemetselde pilasters. Boven de luifel drie kleine staande glas-in-lood lichten. Ook in de voorgevel twee H-venster onder een samengesteld bovenlicht met gekleurd glas-in-lood, en een smal H-venster met gekleurd glas-in-lood, en een driezijdige erker. In de erker drie vensters met bovenlichten van gekleurd glas-in-lood, gescheiden door muurdammen met gemetseld stokprofiel. Boven de erker een halfrond balkon met gemetselde borstwering, onder een halfrond steekkap met overstek, ondersteund door twee gemetselde pijlers. Het balkon is bereikbaar via openslaande deuren met deurlichten en glas-in-lood bovenlichten. In het dakvlak van de voorgevel een kleine segmentboogvormige dakkapel met venster met roedenverdeling.
In de westgevel acht H-vensters met bovenlicht van gekleurd glas-in-lood, en een identieke erker met balkon en openslaande deuren als die in de voorgevel. In het dakvlak boven de erker een houten dakkapel onder een steekkap (schild) met een halfronde voorgevel waarin zeven ramen met horizontale roeden.
In de oostgevel een decoratieve natuurstenen brievenbus; vier H-vensters en twee dubbele H-vensters, alle met bovenlicht met gekleurd glas-in-lood; een dubbel en een enkel keldervenster met diefijzers onder een rollaag; een halfrond gemetseld gevelvlak waarin kleine staande vensters met erboven drie langwerpige staande vensters, alle met gekleurd glas-in-lood en rollaag, en een dubbel keldervenster met diefijzers en rollaag. In het dakvlak van de oostgevel twee houten dakkapellen met een dubbel venster met roedenverdeling onder een lessenaarsdakje.
In de achtergevel (noord) een gelakte paneeldeur met tweeruits deurlicht en een bovenlicht, beide met gekleurd glas-in-lood, onder een rollaag , en een gemetselde stoep (drie treden); twee staande vensters met horizontale roeden; openslaande terrasdeuren met zijlichten onder bovenlichten met gekleurd glas-in-lood, met ervoor een ommuurd terras met granito vloer,gemetselde stoep (drie treden) tussen gemetselde zijmuurtjes. Boven het terras een balkon met gemetselde borstwering steunend op twee gemetselde pijlers, bereikbaar via openslaande balkondeuren met bovenlichten van gekleurd glas-in-lood. In het dakvlak van de achtergevel een houten dakkapel met een dubbel venster met roedenverdeling onder een lessenaarsdakje. Aan de achtergevel een aangebouwde BERGING onder een aangekapt schilddak met goot op klossen en gedekt met een zwart geglazuurde tuile du Nord. In de oostgevel twee liggende schuurvensters en een w.c. venster, alle met horizontale roeden en rollaag; een paneeldeur met deurlicht met horizontale roeden en bewerkt glas, onder een rollaag, en een (vernieuwde) gemetselde stoep. In de achtergevel (noord) een dubbele houten garagedeur (niet origineel). De westgevel in blind.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het voorportaal de natuurstenen vloer en lambrizering; de dubbele eikenhouten tochtdeuren met deur- en bovenlichten van gekleurd glas-in-lood met roedenverdeling. In de hal de marmeren tegelvloer in zwart-wit; de marmeren lambrizering; de marmeren schouw; de houten bordestrap met buitenleuning van decoratieve houten stijlen met handlijst en decoratieve trappalen; de houten paneeldeuren met Art-Déco decoraties en twee deurlichten in wybertvorm. In de w.c. de granito vloer; de tegellambrizering in groen en wit; de eikenhouten paneeldeuren. In de voorkamer het gestucte plafond met geometrische motieven en vier bollampjes in metalen houders; het gobelin behang; de houten lambrizering; de houten suitedeuren met Art-Déco decoraties en deurlichten in wybertvorm, met zijkasten. In de tussenkamer het stucplafond; het gobelin behang; de houten lambrizering; het houten doorgeefluik; de decoratieve suitedeuren. In de achterkamer het gobelin behang; de houten lambrizering; het decoratieve stucplafond met gebogen rand waarin vier ovale lampjes van glas en metaal; de hoekkast; de houten kast om de verwarming. In de achtergang de granito vloer; de marmeren lambrizering; de tochtdeur met deur- en bovenlicht met gekleurd glas-in-lood en roedenverdeling. In de keuken de tegellambrizering in wit met groen; de granitovloer. Op de verdieping de eikenhouten vloer; de marmeren lambrizering; de paneeldeuren met Art-Déco decoraties. In de slaapkamers stucplafonds met diverse geometrische versieringen; de marmeren dubbele wastafel op verchroomde poten; de dubbele kastdeur met deurlichten van gekleurd glas-in-lood. Op de zolder de beschoten kap en het dienstbodenkamertje met kraalschroten.
Waardering
Herenhuis met aangebouwde berging en hek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een herenhuis met hek uit omstreeks 1924
- vanwege de verzorgde expressieve vormgeving
- vanwege het rijk gedecoreerde interieur met Art-Déco motieven
- vanwege de hoge mate van gaafheid van ex- en interieur
- vanwege de markante ligging aan de Hoofdstraat door Ter Apel, aan het Ter Apelkanaal
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANSION with attached STORAGE BUILDING presumably built on commission of Mr. Grol, who had a clothing atelier behind the property. The building, which was built around 1924, is constructed in Interwar architecture. It is in excellent condition and has an almost still authentic interior with Art Deco motifs. The only thing that has been altered are the shed doors in the storage building on the rear side. In 1994 a detached garage was added, which falls outside the protection due to insufficient age.
The mansion is prominently located on the Hoofdstraat through Ter Apel, on the Ter Apelkanaal. The front garden is separated from the public road by an iron FENCE, consisting of sober rails and stiles with a moveable section between flat principal posts with Art Nouveau decoration.
Description
Two-storey MANSION with attached STORAGE BUILDING (one storey) constructed in brown sanded brick with cut joint on a trash frame of dark clinker bricks, trimmed with a roll moulding. The hipped roof, covered with black glazed tuile du Nord, has zinc roof ornaments, a brick chimney and a generous overhang on corbels under which a frieze of vertical brickwork. The facades are adorned by facade bands of sintered brick, and articulated by H-windows with fanlights of coloured leaded glass and brick sills. On the facade corners rounded brick pilasters.
The main entrance is located in the front facade (south) and consists of a painted panelled door with spyhole with ground glass under a fanlight of coloured leaded glass, and a granite step. Above the entrance a concrete canopy with a concrete sphere, resting on two rounded brick pilasters. Above the canopy three small standing leaded glass lights. Also in the front facade two H-windows under a composite fanlight with coloured leaded glass, and a narrow H-window with coloured leaded glass, and a three-sided oriel. In the oriel three windows with fanlights of coloured leaded glass, separated by wall mullions with moulded brick profile. Above the oriel a semi-circular balcony with brick balustrade, under a semi-circular lean-to roof with overhang, supported by two brick pillars. The balcony is accessible via French doors with door lights and leaded glass fanlights. In the roof plane of the front facade a small segmental arch dormer with window with glazing bars.
In the west facade eight H-windows with fanlight of coloured leaded glass, and an identical oriel with balcony and French doors as that in the front facade. In the roof plane above the oriel a wooden dormer under a lean-to roof (shield) with a semi-circular front elevation in which seven windows with horizontal glazing bars.
In the east facade a decorative natural stone letterbox; four H-windows and two double H-windows, all with fanlight with coloured leaded glass; a double and a single cellar window with security bars under a roll moulding; a semi-circular brick facade plane in which small standing windows with above three elongated standing windows, all with coloured leaded glass and roll moulding, and a double cellar window with security bars and roll moulding. In the roof plane of the east facade two wooden dormers with a double window with glazing bars under a half-hipped roof.
In the rear facade (north) a painted panelled door with two-pane door light and a fanlight, both with coloured leaded glass, under a roll moulding, and a brick step (three treads); two standing windows with horizontal glazing bars; French terrace doors with side lights under fanlights with coloured leaded glass, with in front an enclosed terrace with granito floor, brick step (three treads) between brick side walls. Above the terrace a balcony with brick balustrade resting on two brick pillars, accessible via French balcony doors with fanlights of coloured leaded glass. In the roof plane of the rear facade a wooden dormer with a double window with glazing bars under a half-hipped roof. On the rear facade an attached STORAGE BUILDING under a lean-to hipped roof with gutter on corbels and covered with black glazed tuile du Nord. In the east facade two horizontal shed windows and a w.c. window, all with horizontal glazing bars and roll moulding; a panelled door with door light with horizontal glazing bars and worked glass, under a roll moulding, and a (renewed) brick step. In the rear facade (north) a double wooden garage door (not original). The west facade is blind.
In the INTERIOR are amongst other things important: in the entrance vestibule the natural stone floor and wainscot; the double oak weather doors with door and fanlights of coloured leaded glass with glazing bars. In the hall the black and white marble tile floor; the marble wainscot; the marble fireplace; the wooden main staircase with exterior railing of decorative wooden stiles with handrail and decorative newels; the wooden panelled doors with Art Deco decorations and two door lights in wybert form. In the w.c. the granito floor; the tile wainscot in green and white; the oak panelled doors. In the front room the stuccoed ceiling with geometric motifs and four small bulbs in metal holders; the gobelin wallpaper; the wooden wainscot; the wooden suite doors with Art Deco decorations and door lights in wybert form, with side cabinets. In the intermediate room the stucco ceiling; the gobelin wallpaper; the wooden wainscot; the wooden serving hatch; the decorative suite doors. In the rear room the gobelin wallpaper; the wooden wainscot; the decorative stucco ceiling with curved edge in which four oval lights of glass and metal; the corner cabinet; the wooden cabinet around the heating. In the back passage the granito floor; the marble wainscot; the weather door with door and fanlight with coloured leaded glass and glazing bars. In the kitchen the tile wainscot in white with green; the granito floor. On the first floor the oak floor; the marble wainscot; the panelled doors with Art Deco decorations. In the bedrooms stucco ceilings with various geometric ornaments; the marble double washbasin on chrome-plated feet; the double cabinet door with door lights of coloured leaded glass. On the attic the boarded roof structure and the maidservant's room with bead moulding.
Valuation
Mansion with attached storage building and fence of general importance for reasons of cultural and architectural historical value
- as an example of a mansion with fence from around 1924
- because of the well-maintained expressive design
- because of the richly decorated interior with Art Deco motifs
- because of the high degree of authenticity of exterior and interior
- because of the prominent location on the Hoofdstraat through Ter Apel, on the Ter Apelkanaal
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- Bankgebouw, Hoofdstraat 28Handel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdstraat 6Woonhuisunder 1 mi
- Garage(K), Hoofdstraat bij 6Onderdeel woningen e.d.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.