Rijksmonumentenregister · Netherlands
Ned. Belltelefoon
IJmuiden, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Telefooncentrale
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Visseringstraat 2, 1975 BR IJmuiden (Velsen 27)
- Place
- IJmuiden
- Municipality
- Velsen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.46322, 4.59008
- Monument number
- 520712
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de westzijde van de Visseringstraat gelegen voormalig TELEFOONKANTOOR in eclectische trant daterend uit 1896. Het kantoor werd gebouwd in opdracht van de Nederlandsche Bell Telephoon Maatschappij die in 1895 vergunning had gekregen voor de exploitatie van de interlokale telefoonlijn Amsterdam-IJmuiden. Voor de scheepsagenturen en vishandel in IJmuiden betekende dit eerste telefoonkantoor een belangrijke vooruitgang. Reeds in 1897 nam het Rijk de exploitatie van de interlokale lijn over, waarna het kantoor tot 1925 uitsluitend gebruikt werd voor lokaal telefoonverkeer binnen de gemeente Velsen. Naderhand was het gebouw onder meer in gebruik als verenigingsgebouw van de IJmuidense Vereniging voor Bootlieden.
Omschrijving
Op vierkant grondplan gebouwd pand van één bouwlaag onder een afgeplat schilddak gedekt met gesmoorde kruispannen. De voorgevel en de eveneens in het zicht gelegen rechterzijgevel zijn tussen de hardstenen plint en de dito waterlijst onder de vensters gemetseld in gesmoorde machinale waalsteen in kruisverband met snijvoeg en daarboven opgetrokken in rode machinale waalsteen, eveneens in kruisverband met snijvoeg. Beide gevels worden verlevendigd door banden van crèmekleurig kalksteen, dagkanten en hoeken van groene geglazuurde baksteen, en bovenaan afgesloten door een op klossen rustende lijstgoot waaronder een boogfries van kalksteen. De linkerzijgevel is geheel opgetrokken in rode machinale waalsteen in kruisverband met snijvoeg, de eveneens uit het zicht gelegen achtergevel gepleisterd.
In het midden van de voorgevel (O) bevindt zich onder een tweeruits bovenlicht een paneeldeur waarin naast elkaar twee ramen met daarvoor floraal siersmeedwerk in de vorm van een vaas met plant. Ter weerszijden van de via twee hardstenen treden bereikbare deur heeft de gevel een schuifvenster met tweeruits bovenlicht en bovenin het onderraam een serie van vier vierkante glas-in-loodraampjes (elk met een rond ruitje van rood glas omgeven door geel glas). De segmentbogen boven de drie bovenlichten zijn in het midden en bij de aanzetten gemetseld in groene geglazuurde baksteen. In de boogvelden onder de segmentbogen is siermetselwerk aangebracht van rode en gesmoorde baksteen en gele verblendsteen. Boven de voordeur staat op het voorschild een kleine dakkapel met zadeldak. De voorgevel heeft linksboven een gemetselde dakopbouw die zich tot de achtergevel uitstrekt en voorzien is van een met gesmoorde kruispannen gedekt zadeldak dat boven het afgeplatte schilddak uitsteekt. In deze op een rondboog uitkragende dakopbouw bevindt zich een klein tweeruits venster waarboven een strekse boog met aanzetten van groene geglazuurde baksteen, en bovenin een cirkelmotief van geel en groen geglazuurd siermetselwerk. Hat zadeldak van de dakopbouw heeft aan de voorzijde een overstek dat ondersteund wordt door geschoord houtwerk. De symmetrische rechterzijgevel (N) is voorzien van een driedelig schuifvenster waarin een middenraam met tweeruits bovenlicht tussen smallere ramen met enkelruits bovenlicht. De drie onderramen hebben bovenin glas-in-loodraampjes als in de schuifvensters van de voorgevel. Het driedelige venster wordt ontlast door drie gekoppelde segmentbogen als voor, waaronder eveneens siermetselwerk. Middenboven bevindt zich een op twee segmentbogen uitkragende lage dakopbouw met onderin een liggende kalkstenen gevelsteen met opschrift "NED. BELLTELEFOON", middenboven een klein venster waarin een gietijzeren rooster, en onder het overstek van het met gesmoorde kruispannen gedekte zadeldak geschoord houtsnijwerk. In de linkerzijgevel (Z) bevindt zich links een klein dichtgezet venster en rechts hiervan een paneeldeur.
De blinde achtergevel (W) wordt bovenaan afgesloten door een boeiboord. De genoemde dakopbouw is boven de achtergevel gepleisterd en wordt aan de noordzijde geflankeerd door een eveneens gepleisterde vierkante schoorsteen.
Het INTERIEUR is nog grotendeels oorspronkelijk en onder meer voorzien van een vestibule met tegellambrisering en meerkleurige tegelvloer, een kantoor met door kroonlijsten bekroonde paneeldeuren, een rijk houten plafond, en in de zuidwesthoek een witgepleisterde en door houten pilasters geflankeerde halfronde kachelnis. Vanuit de vestibule leidt een trap met onderaan een kwart naar de zolder.
Waardering
Het voormalige Bell-telefoonkantoor met bijbehorend interieur is van algemeen belang wegens cultuurhistorische, architectuurhistorische en typologische waarde als gaaf bewaard gebleven particulier telefoonkantoor uit het einde van de 19de eeuw opgetrokken in eclectische stijl, en als herinnering aan de interlokale telefoonlijn Amsterdam-IJmuiden die voor de scheepvaart en vishandel van groot belang was. Tevens heeft het pand ensemblewaarde in relatie tot de naastgelegen komiezenwoning en de tegenoverliggende voormalige sluiswachterswoningen, vanwege de historische samenhang van deze bebouwing met de sluizen en het Noordzeekanaal.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former TELEPHONE EXCHANGE located on the west side of Visseringstraat in eclectic style dating from 1896. The exchange was built on behalf of the Nederlandsche Bell Telephoon Maatschappij (Netherlands Bell Telephone Company) which in 1895 had received permission for the operation of the long-distance telephone line Amsterdam-IJmuiden. For the shipping agencies and fish trade in IJmuiden, this first telephone exchange represented an important advance. Already in 1897 the State took over the operation of the long-distance line, after which the exchange was used exclusively for local telephone traffic within the municipality of Velsen until 1925. Subsequently the building was used among other things as a meeting hall of the IJmuiden Association of Boatmen.
Description
Property built on a square ground plan, one storey high under a flattened hipped roof covered with smoked cross tiles. The front facade and the likewise visible right side facade are between the hard stone plinth and the like water table below the windows laid in smoked machine-made Flemish bond brick with struck joints and above this constructed in red machine-made Flemish bond brick, likewise with struck joints. Both facades are enlivened by bands of cream-coloured limestone, edge-stones and corners of green glazed brick, and at the top closed off by a moulded gutter resting on corbels beneath which runs an arch frieze of limestone. The left side facade is entirely constructed in red machine-made Flemish bond brick with struck joints, the likewise invisible rear facade is plastered.
In the middle of the front facade (O) beneath a two-pane fanlight is a panelled door with two panes side by side with floral ornamental ironwork in front in the form of a vase with plant. On either side of the door accessed via two hard stone steps, the facade has a sash window with two-pane fanlight and above in the lower frame a series of four square leaded glass panes (each with a round pane of red glass surrounded by yellow glass). The segmental arches above the three fanlights are laid in green glazed brick in the middle and at the springings. In the arch fields below the segmental arches ornamental masonry is executed of red and smoked brick and yellow facing brick. Above the front door on the front gable a small roof dormer with gabled roof. The front facade has upper left a masonry roof structure that extends to the rear facade and provided with a gabled roof covered with smoked cross tiles that projects above the flattened hipped roof. In this roof structure projecting on a round arch is a small two-pane window above which a straight arch with springings of green glazed brick, and above a circle motif of yellow and green glazed ornamental masonry. The gabled roof of the roof structure has on the front an overhang that is supported by braced timber work. The symmetrical right side facade (N) is provided with a three-part sash window with a centre pane with two-pane fanlight between narrower panes with single-pane fanlight. The three lower panes have leaded glass panes as in the sash windows of the front facade above. The three-part window is supported by three coupled segmental arches as before, below which likewise ornamental masonry. Above in the middle a low roof structure projecting on two segmental arches with below a horizontal limestone fascia stone with inscription "NED. BELLTELEFOON", above in the middle a small window with cast iron grille, and under the overhang of the gabled roof covered with smoked cross tiles carved timber work with bracing. In the left side facade (S) to the left a small blocked window and to the right of this a panelled door.
The blank rear facade (W) is closed at the top by a boarded soffit. The mentioned roof structure is above the rear facade plastered and flanked on the north side by a likewise plastered square chimney.
The INTERIOR is still largely original and provided among other things with a vestibule with tile wainscoting and multi-coloured tile floor, an office with panelled doors crowned by cornices, rich wooden ceiling, and in the southwest corner a white-plastered semi-circular heater recess flanked by wooden pilasters. From the vestibule a staircase leads with a quarter turn at the bottom to the attic.
Assessment
The former Bell telephone exchange with corresponding interior is of general importance due to cultural-historical, architectural-historical and typological value as a well-preserved private telephone exchange from the end of the 19th century constructed in eclectic style, and as a reminder of the long-distance telephone line Amsterdam-IJmuiden which was of great importance for shipping and the fish trade. Moreover, the property has ensemble value in relation to the adjacent customs officer's dwelling and the opposite former lock keepers' dwellings, because of the historical connection of this built environment with the locks and the North Sea Canal.
Nearby in the register
- Commiezenhuis, Sluisplein 24Overheidsgebouwunder 1 mi
- Sluiswachterswoning (C), Sluisplein 15Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Kust- en oevermarkering, Vuurtorenstraat 16Kust- en oevermarkeringunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Dokweg 35Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.