TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Stationsweg 10

Breukelen, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1891
Address
Stationsweg 10, 3621 LL Breukelen (Stichtse Vecht 26)
Place
Breukelen
Municipality
Stichtse Vecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.17115, 4.99577
Part of complex
520604
Monument number
520605

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

SLUISWACHTERSWONING, als onderdeel van het sluiscomplex, in opdracht van Waterstaat uitgevoerd in 1891 in neorenaissancestijl. Het complex met dubbelkerende schutsluis ligt aan de monding van het riviertje de Danne nabij het Merwedekanaal.

Omschrijving

De sluiswachterswoning uit 1891 is in grauwe baksteen (in kruisverband boven een uitgemetseld trasraam) opgetrokken vanuit een rechthoekige plattegrond. Het vrijstaande, deels onderkelderde bouwvolume bestaat uit één bouwlaag met een met gesmoorde kruispannen gedekt zadeldak. Op de nok is een siersmeedwerk met koperen windvaan geplaatst. Op het noordelijke dakvlak bevindt zich één gemetselde schoorsteen. De gevels worden geleed door gecementeerde en wit geschilderde banden en hoekstenen. De ventilatieroosters van de spouw bestaan uit gietijzeren rozetten. De rechtgesloten vensters en deur in de eerste bouwlaag zijn uitgevoerd met boogvelden met meerkleurig siermetselwerk onder een rondboogvormige ontlastingsboog met gecementeerde blokken en sluitstenen. De T-schuiframen hebben natuurstenen lekdorpels en houten luiken. De drie assen tellende symmetrische voorgevel (zuidzijde) bevat een centraal geplaatste entree met natuurstenen stoep, strokendeur met smeedijzeren hang- en sluitwerk en bovenlicht. De langsgevels worden afgesloten door een fries van uitkragend siermetselwerk en uitgemetselde gootklossen met daartussen een meerkleurige reeks van kruisvormen met daarboven een geprofileerde gootlijst. Aan de zuidgevel is rechts van de entree een houten reddingsboeihouder met reddingsboei bevestigd. De kopgevels (west- en oostgevels) zijn trapgevels met gecementeerde en geprofileerde dekplaten. In iedere topgevel bevindt zich een uitgemetseld siermetselwerk met een kunststenen segmentboogvormig fronton ter bekroning. In de top bevindt zich één rechtgesloten venster met hanekam en een stolpraam. Aan de westelijke zijde is dit raam vervangen. Er zijn smeedijzeren sierankers gebruikt.

Waardering

Het pand is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard voorbeeld van een sluiswachterswoning uit 1891 in Neo-Hollandse Renaissance-stijl, gebouwd in opdracht van Rijkswaterstaat, en vanwege de cultuurhistorische waarde als uitdrukking van en herinnering aan de geschiedenis van het kanaal. De woning heeft ensemblewaarde als onderdeel van het complex en vanwege de beeldbepalende ligging aan het Amsterdam-Rijnkanaal en de ruimtelijk-functionele relatie met dit kanaal, de rivier de Danne en de sluis. Van bouwkundig belang als vroeg voorbeeld van een constructiewijze met de toepassing van een spouw.

De aanleg van het Merwedekanaal in de jaren tachtig en negentig van de negentiende eeuw moest een goede waterverbinding tussen Amsterdam en de Merwede waarborgen. Het gedeelte van Amsterdam tot aan de Lek was is 1891 voltooid. In de periode van 1931-1956 is het kanaal verbreed en verlegd en kreeg het de naam het Amsterdam-Rijnkanaal. Waterstaat bouwde langs het Merwedekanaal een groot aantal dienstwoningen volgens een standaardtype, onder meer voor de huisvesting van de brug- en sluiswachters van de bruggen over het kanaal en de sluizen in de vaarten en weteringen die op dit water aansloten. De dienstwoningen werden naar een ontwerp van Waterstaat uit 1888 in de stijl van de Neo-Hollandse Renaissance uitgevoerd. Het algemene type dienstwoning werd met bijbehorende bakstenen schuur gebouwd, als enkele woning en als gespiegelde dubbele woning. Alle woningen werden uitgevoerd met een spouw en zijn vroege voorbeelden van deze constructiemethode. Het riviertje de Danne, waaraan het complex ligt, maakte oorspronkelijk deel uit van de westelijk arm van de Vecht, de Aa. Sinds de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal vormt het de verbinding tussen de Vecht en het kanaal. Tot 1975 lag over de sluis een geklonken ophaalbrug uit 1891, die vervangen is door een niet bij de bescherming betrokken houten voetbrug. Aan de overzijde (westelijke zijde) van het kanaal lag eveneens een complex met een dienstwoning, dubbele sluis en ophaalbrug, waarvan slechts de grootscheeps verbouwde, niet bij de bescherming betrokken dienstwoning is behouden.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

SLUICE-KEEPER'S DWELLING, as part of the sluice complex, executed by commission of Waterstaat in 1891 in neo-renaissance style. The complex with double-action lock lies at the mouth of the river Danne near the Merwede Canal.

Description

The sluice-keeper's dwelling from 1891 is constructed in grey brick (in English bond above a rendered tuff-stone course) from a rectangular floor plan. The detached, partially cellared building volume consists of one storey with a saddle roof covered with suppressed pantiles. On the ridge is ornamental ironwork with a copper weather vane. On the northern roof slope is one rendered chimney. The gables are articulated by cemented and whitewashed bands and corner stones. The ventilation grilles of the cavity consist of cast-iron rosettes. The flush windows and door in the first storey are executed with arch fields with multicoloured ornamental brickwork under a round arch-shaped relieving arch with cemented blocks and keystones. The T-sash windows have natural stone drip moulds and wooden shutters. The three-axis symmetrical front elevation (south side) contains a centrally placed entrance with natural stone step, panelled door with wrought iron hinges and fastenings and fanlight. The long elevations are terminated by a frieze of projecting ornamental brickwork and rendered corbel brackets with between them a multicoloured series of cross shapes above which is a profiled drip moulding. On the south gable, to the right of the entrance, is a wooden lifebuoy holder with lifebuoy attached. The end gables (west and east elevations) are stepped gables with cemented and profiled coping slabs. In each apex gable is rendered ornamental brickwork with a natural stone segmental arch-shaped pediment as crowning. In the top is one flush window with a rooster comb and a roof window. On the western side this window has been replaced. Wrought iron ornamental wall anchors are used.

Appreciation

The property is of general importance because of its architectural-historical value as a well-preserved example of a sluice-keeper's dwelling from 1891 in Neo-Dutch Renaissance style, built by commission of the National Water Board, and because of its cultural-historical value as an expression of and reminder of the history of the canal. The dwelling has ensemble value as part of the complex and because of its prominent visual location on the Amsterdam-Rhine Canal and the spatial-functional relationship with this canal, the river Danne and the sluice. Of structural importance as an early example of a construction method with the application of a cavity wall.

The construction of the Merwede Canal in the 1880s and 1890s was to ensure a good water connection between Amsterdam and the Merwede. The section from Amsterdam to the Lek was completed in 1891. In the period of 1931-1956 the canal was widened and relocated and received the name the Amsterdam-Rhine Canal. Waterstaat built a large number of service dwellings along the Merwede Canal according to a standard type, among other things for housing the bridge and sluice keepers of the bridges over the canal and the sluices in the watercourses and minor water channels connected to this water. The service dwellings were executed to a Waterstaat design from 1888 in the style of Neo-Dutch Renaissance. The general type of service dwelling was built with associated brick barn, as a single dwelling and as mirrored double dwelling. All dwellings were constructed with a cavity wall and are early examples of this construction method. The river Danne, on which the complex is situated, originally formed part of the western arm of the Vecht, the Aa. Since the construction of the Amsterdam-Rhine Canal it forms the connection between the Vecht and the canal. Until 1975 there was a riveted bascule bridge from 1891 above the sluice, which was replaced by a wooden footbridge not included in the protection. On the opposite (western) side of the canal there was likewise a complex with a service dwelling, double sluice and bascule bridge, of which only the extensively renovated service dwelling, not included in the protection, is preserved.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map