Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkel (G2), De Lind 12
Oisterwijk, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Winkel (G2)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1921
- Address
- De Lind 12, 5061 HW Oisterwijk (and others)
- Place
- Oisterwijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58044, 5.19574
- Monument number
- 519973
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1912 map "51 Eindhoven" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan De Lind bevindt zich op nummer 12-12A een voormalige WINKELWONING uit 1921 waar tabakswaren, alcoholica en kruidenierswaren werden verkocht. In dit jaar werd in opdracht van J.J. Blomjous de begane grond van het oorspronkelijk uit circa 1905 stammende pand verbouwd, waarbij tevens de gehele voorgevel werd vernieuwd. Op de bovenverdieping bevond zich sinds de bouwtijd van het pand een MAGAZIJN voor lederwaren met daaronder een WOONHUIS. In 1927 verdween ook dit magazijn, toen in opdracht van de nieuwe eigenaar L. Fassaert de bovenverdieping eveneens tot woonhuis werd verbouwd. Thans worden de winkel- en bedrijfsfunctie nog steeds in het pand uitgeoefend.
De voorgevel ligt aan De Lind en is gebouwd in een late Art Nouveau stijl. De tegels daarentegen vertonen stijlelementen van de Art Déco. De overige gevels liggen vrij. Bij verbouwingen is het interieur grotendeels verloren gegaan. De eenlaags aanbouw aan de achtergevel dateert uit recentere tijd en wordt buiten de bescherming gelaten. In de rechterzijgevel zijn diverse oorspronkelijke vensters dichtgemetseld en nieuwe venster- en deuropeningen gecreëerd. Ook is hier een ijzeren balkon met trap verdwenen.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk onderkelderde gebouw telt twee bouwlagen op een rechthoekige plattegrond. Een zadeldak, voorzien van kruispannen, met een dakkapel en een schoorsteen op het linkerdakschild, overdekt het geheel. Topgevels bekronen de voor- en achterzijde van het gebouw. De zijgevels worden onder de dakrand afgesloten met een houten plansiergoot. Het pand is grotendeels opgetrokken met baksteen in kruisverband. In de gedetailleerde, symmetrisch opgezette voorgevel worden nog diverse andere materialen gebruikt. Op de begane grond omlijsten divers gekleurde geglazuurde tegeltjes twee geprofileerde houten etalagekasten met grote spiegelruiten en facetgeslepen bovenlichten. Een laag aangezet stoepje loopt over de gehele breedte van de voorgevel. In het midden de winkeldeur met geprofileerde deurlijst, twee kussenpanelen onder het raam en gestileerde deurklink. De winkelpui wordt afgesloten door een sterk uitkragende geprofileerde goot op klossen met daarboven dakschilden gedekt met leien in rensdekking. Op de verdieping drie grote glasvensters met vaste ramen tussen smalle penanten, eveneens bekleed met geglazuurde tegeltjes. De bovenlichten van de begane grond herhalen zich gedeeltelijk op de verdieping in een grotere maat en zijn voorzien van glas-in-lood met druivenmotieven, als zodanig een relatie leggend met de functie van het gebouw als wijnhandel.
Het middelste venster heeft een driezijdig erkerraam. Een gepleisterd bakstenen fries begrenst de verdieping en vormt de aanzet voor een samengestelde topgevel met natuurstenen schouderstukken, eindigend in een trapgevel, bekroond met piron en windvaan. Centraal in de topgevel een rondboogvenstermet gekleurd glas, daarboven een geometrisch tegeltableau en Art Nouveau-muuranker. Natuurstenen consoles met tandlijstmotief ondersteunen risalerende delen van de topgevel.
De achtergevel wordt boven de recente uitbouw afgesloten met een afgeplatte tuitgevel, omlijst met een bakstenen rollaag. Aan de zijgevels is nog het best de oorspronkelijke industriële functie af te lezen. Forse, lange muurankers getuigen van grote belastingen op de tweede bouwlaag en in de rechtergevel zit nog de deur naar een inmiddels verwijderd balkon met trap, via welke de bovenverdieping van buitenaf direct toegankelijk was. Verder in de rechtergevel nieuwe tweeruitsramen met kleinere bovenlichten in rechte kozijnen onder een segmentboog en met een bakstenen afzaat. In de linkergevel drieruitsramen in rechthoekige kozijnen in betraliede vensteropeningen met rollaag en afzaat. Ook enkele vierkante klapraampjes.
In het interieur zijn twee diepe, gemetselde nissen overgebleven, waarschijnlijk stooknissen. In de kelder zijn nog talrijke gemetselde voorraadnissen terug te vinden.
Waardering.
Het gebouw is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarden. Het is een bijzondere uitdrukking van sociaal-economische ontwikkelingen, want het illustreert de ontwikkeling van de leerbranche en de opkomst van de tabaksindustrie. De functieverandering van het pand laat het toenemende belang zien van De Lind als centrum van handelsactiviteiten. Verder is het object een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling. Het toont voorbeeldig de tendens van na de eeuwwisseling om winkelpanden -met name ook op de eerste verdieping- uit commercieel oogpunt van steeds grotere glasvensters te voorzien. Daarnaast bezit het gebouw architectuurhistorische waarde vanwege het afwisselende materiaalgebruik in de voorgevel en de gedetailleerde ornamentiek. Verder heeft het pand ensemblewaarden, daar het deel uitmaakt van de gevelwand aan De Lind en de dorpskern, die reeds tot beschermd dorpsgezicht is uitgeroepen. Het draagt bij aan de instandhouding van de visuele gaafheid van deze omgeving. Tot slot mag ook de zeldzaamheid niet onvermeld blijven. Het is van belang wegens de architectuurhistorische en bouwtechnische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
At De Lind, number 12-12A, there is a former SHOP WITH DWELLING from 1921 where tobacco products, alcoholic beverages and groceries were sold. In this year, at the behest of J.J. Blomjous, the ground floor of the originally circa 1905 building was renovated, and the entire front facade was also renewed. On the upper storey there had been a WAREHOUSE for leather goods since the time of construction of the building, with a DWELLING HOUSE beneath it. In 1927 this warehouse also disappeared, when at the behest of the new owner L. Fassaert the upper storey was also converted to a dwelling. Currently the shop and business functions are still being exercised in the building.
The front facade faces De Lind and is built in a late Art Nouveau style. The tiles, by contrast, display Art Deco stylistic elements. The remaining facades are free-standing. Interior has been largely lost during renovations. The single-storey extension on the rear facade dates from more recent times and is left outside the protection. In the right-hand side facade various original windows have been bricked up and new window and door openings created. An iron balcony with staircase has also disappeared here.
Description.
The partially cellared building comprises two storeys on a rectangular floor plan. A gabled roof, provided with cross tiles, with a roof dormer and a chimney on the left roof slope, covers the whole. Stepped gables crown the front and rear of the building. The side facades are closed under the roof edge with a wooden plank ornamental gutter. The building is largely constructed with brickwork in cross bond. In the detailed, symmetrically arranged front facade various other materials are used. On the ground floor, diversely coloured glazed tiles frame two moulded wooden shop display cases with large mirror panes and facet-cut fanlights. A low-set step runs across the entire width of the front facade. In the middle the shop door with moulded door surround, two cushion panels below the window and stylised door handle. The shop front is closed off by a steeply projecting moulded gutter on brackets, with above it roof slopes covered with slates in random-lap tiling. On the storey three large glass windows with fixed frames between narrow pilasters, likewise clad with glazed tiles. The fanlights of the ground floor are partly repeated on the storey in a larger size and are provided with leaded glass with grape motifs, in this way establishing a relationship with the function of the building as a wine merchant.
The middle window has a three-sided bay window. A rendered brick frieze delimits the storey and forms the beginning of a composite stepped gable with natural stone shoulder pieces, ending in a stepped gable, crowned with a ridge tile and weather vane. Centrally in the stepped gable a round-arch window with coloured glass, above it a geometric tile tableau and Art Nouveau wall anchor. Natural stone corbels with dentil-list motif support projecting parts of the stepped gable.
The rear facade is closed above the recent extension with a flattened spout gable, bordered with a brick roll moulding. On the side facades the original industrial function can best be read. Substantial, long wall anchors testify to great loads on the second storey, and in the right-hand facade there is still the door to a now removed balcony with staircase, via which the upper storey was directly accessible from outside. Further in the right-hand facade new two-pane windows with smaller fanlights in straight frames under a segmental arch and with a brick lintel. In the left-hand facade three-pane windows in rectangular frames in barred window openings with roll moulding and lintel. Also some small square casement windows.
In the interior two deep, mortared niches remain, presumably stoking niches. In the cellar numerous mortared storage niches can still be found.
Valuation.
The building is of general significance because of its cultural-historical values. It is a particular expression of socio-economic developments, as it illustrates the development of the leather trade and the rise of the tobacco industry. The change of function of the building shows the increasing importance of De Lind as a centre of commercial activities. Furthermore, the object is a particular expression of a typological development. It exemplifies the tendency after the turn of the century to provide shop buildings—particularly also on the first storey—with increasingly large glass windows from a commercial point of view. Moreover, the building possesses architectural-historical value because of the varied material use in the front facade and the detailed ornamentation. Furthermore, the building has ensemble values, as it forms part of the facade wall on De Lind and the village centre, which has already been designated as a protected village scene. It contributes to the preservation of the visual integrity of this environment. Finally, rarity should also not go unmentioned. It is significant because of its architectural-historical and construction-technical rarity.
Nearby in the register
- Ambtswoning, De Lind 18Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, De Lind 39Woonhuisunder 1 mi
- Muziektent, Raadhuis/Johanneskerk OisterwijkWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Gemeentehuis, De Lind 56Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.