Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Grinsel bij 86
Den Dungen, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Grinsel bij 86, 5275 JP Den Dungen (Sint-Michielsgestel 30)
- Place
- Den Dungen
- Municipality
- Sint-Michielsgestel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.65987, 5.37758
- Part of complex
- 519905
- Monument number
- 519906
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gedeeltelijk vrijstaand WOONHUIS met aanbouw (onderdeel I), in 1907 opgetrokken in een bouwstijl die in de rijke ornamentiek invloeden van de art nouveau vertoont. Het woonhuis is in 1952 intern gesplitst. Aan de achterzijde bevindt zich een éénlaags serre uit circa 1975. Deze valt buiten de van rijkswege geldende bescherming. De aan de voorzijde van het pand gelegen tuin is in aanleg gewijzigd en valt eveneens buiten de van rijkswege geldende bescherming.
Omschrijving
Deels onderkelderd woonhuis op rechthoekige grondslag van één bouwlaag met kapverdieping onder een geknikt zadeldak, gedekt met rode geglazuurde tuile-du-Nord pannen, aan de zijkanten voorzien van vorstkammen. Op elke hoek van de daknok bevindt zich een gemetselde schoorsteen. De rijk geornamenteerde, symmetrische voorgevel bestaat uit vijf traveeën en is opgetrokken in schoon metselwerk van een in kruisverband gemetselde machinale baksteen met geknipt en gesneden voegwerk. Hardstenen plint aan de voorzijde. De gevel heeft verder iets uitspringende hoekpenanten. De vensters zijn getoogd met een segmentboog van witte en rode verblendsteen met hardstenen hoek- en sluitstenen. Alle vensters hebben schuiframen met rolluiken. De kozijnen zijn geornamenteerd met enig snijwerk. Centrale ingangstravee met pilasteromlijsting en siertopgevel in het dakschild. Kussenpaneeldeur met twee deurruiten en smeedijzeren sierroosters. Bovenlicht met glas-in-lood en de originele geornamenteerde ijzeren fitting voor de deurlamp. Bij de ingang bevindt zich een gevelsteen met de inscriptie: W. v/d Hurk 1/7 1907. Boven de ingang bevindt zich een halfrond balkon met een in art-nouveau vormen gedetailleerd hekwerk. De goot wordt gedragen door sierlijke, console-vormige gootsteunen. De voorgevel is verder rijk geornamenteerd door banden van witte verblendsteen. Met deze verblendsteen wordt een fries gesuggereerd dat met kruisvormige motieven van witte verblendsteen wordt verlevendigd.
Bijzonder zijn de cementen boogtrommels met boven elk venster de op een blauwe ondergrond geschilderde voorstelling van één van de vier seizoenen. Deze worden verbeeld door vier dieren die door seizoensplanten geflankeerd worden. Achtereenvolgens zijn dit: lam, vleermuis, eekhoorn en hermelijn. In de boogtrommel boven de ingang zijn twee tortelduifjes geflankeerd door esdoornbladeren afgebeeld. De achterzijde van het pand is in de loop der jaren sterk gewijzigd met onder meer een brede dakkapel in het dakschild, een betonnen latei en een uit 1975 daterende serre over de gehele breedte van de begane grond. Smeedijzeren steekankers. Fries met muizentand.
Inwendig is het woonhuis in 1952 gesplitst in twee woongedeelten. De vloer van de originele centrale gang is geheel van geornamenteerde tegels voorzien. De lambrisering is van beschilderd imitatie-marmer. In de noordwestelijke kamer bevinden zich nog het stucplafond dat met eenvoudige art nouveau-motieven geornamenteerd is en een marmeren schouw. De kelder is voorzien van troggewelfjes op ijzeren banden en heeft nog de stenen pekelkuipen.
Voor het huis bevindt zich een in aanleg gewijzigde tuin. Deze is aan de ingang voorzien van een sterk verweerd smeedijzeren hekwerk met ijzeren sierbloemen. Iets terugliggend ten opzichte van de voorgevel is het woonhuis verbonden met een sober vormgegeven, haaks geplaatst keuken/stalgedeelte met onder meer hooi- en voederluiken. Fries met muizentand. Het is een éénlaags aanbouw met in kruisverband gemetselde gevels van machinale baksteen onder een met kruispannen gedekt zadeldak. Dit gedeelte fungeert tegenwoordig als aparte ingang, keuken en opslagruimte. In het dak zijn enkele vensters met klapramen aangebracht. Aan de achterzijde is dit gedeelte voorzien van een buiten de bescherming vallende overkapping. De houten klampdeur en de vensters aan de voorzijde zijn elk overtoogd met een segmentboog met metseldecoratie in de trommel.
Waardering
Het woonhuis is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische en typologische ontwikkeling van het landelijke woonhuis met enige kleinschalige huisnijverheid daarbij. Het woonhuis heeft architectuurhistorische waarde vanwege de zorgvuldige detaillering, het materiaalgebruik en de voor een dergelijk bouwtype ongewoon rijke ornamentiek die invloeden van de art nouveau vertoont.
Het woonhuis is verder van belang vanwege de gaafheid en vanwege de zeldzaamheid van dergelijke rijk geornamenteerde agrarische panden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Semi-detached DWELLING HOUSE with extension (component I), erected in 1907 in an architectural style that displays Art Nouveau influences in its rich ornamentation. The dwelling house was internally subdivided in 1952. At the rear is a single-storey conservatory dating from circa 1975. This falls outside the protection granted by the state. The garden situated at the front of the property has been altered in layout and likewise falls outside the protection granted by the state.
Description
Partially cellared dwelling house on rectangular plan of one storey with roof-lit upper storey beneath a broken gabled roof, covered with red glazed Tuile-du-Nord tiles, provided at the sides with frost ridges. At each corner of the roof ridge stands a brick chimney. The richly ornamented, symmetrical front façade consists of five bays and is built in fair-faced brickwork of machine-made brick laid in Flemish bond with cut and struck jointing. Hardstone plinth at the front. The façade further has slightly projecting corner pilasters. The windows are arched with a segmental arch of white and red facing brick with hardstone corner and closing stones. All windows have sash windows with roller shutters. The frames are ornamented with some carved work. Central entrance bay with pilaster surround and ornamental gable in the roof pavilion. Cushion-panelled door with two door panes and wrought iron ornamental grilles. Fanlight with leaded glass and the original ornamented iron fitting for the door lamp. At the entrance is a façade stone with the inscription: W. v/d Hurk 1/7 1907. Above the entrance is a semicircular balcony with ironwork detailed in Art Nouveau forms. The gutter is supported by elegant, console-shaped gutter brackets. The front façade is further richly ornamented with bands of white facing brick. With this facing brick a frieze is suggested which is enlivened with cruciform motifs of white facing brick.
Particular are the cement arch drums with above each window a depiction painted on a blue background of one of the four seasons. These are represented by four animals flanked by seasonal plants. These are successively: lamb, bat, squirrel and ermine. In the arch drum above the entrance two turtledoves flanked by maple leaves are depicted. The rear of the property has been considerably altered over the years with among other things a wide roof dormer in the roof pavilion, a concrete lintel and a conservatory dating from 1975 spanning the full width of the ground floor. Wrought iron tie anchors. Frieze with brick dentil course.
Internally the dwelling house was subdivided in 1952 into two residential units. The floor of the original central hallway is entirely provided with ornamented tiles. The wainscoting is painted imitation marble. In the northwestern room the stucco ceiling ornamented with simple Art Nouveau motifs and a marble fireplace surround still remain. The cellar is provided with barrel vaults on iron bands and still has the stone pickle tubs.
Before the house is a garden altered in layout. This is provided at the entrance with heavily weathered wrought iron fencing with iron ornamental flowers. Somewhat set back with respect to the front façade the dwelling house is connected with a soberly designed, right-angled placed kitchen/stable section with among other things hay and fodder shutters. Frieze with brick dentil course. It is a single-storey extension with walls of machine-made brick laid in Flemish bond beneath a gabled roof covered with pantiles. This section nowadays serves as a separate entrance, kitchen and storage space. In the roof several windows with casement frames have been installed. At the rear this section is provided with a canopy falling outside the protection. The wooden battened door and the windows at the front are each arched with a segmental arch with masonry decoration in the drum.
Valuation
The dwelling house is of general importance. It has cultural-historical value as a particular expression of the socio-economic and typological development of the rural dwelling house with some small-scale domestic industry attached. The dwelling house has architectural-historical value because of the careful detailing, the use of materials and the unusually rich ornamentation for such a building type which displays Art Nouveau influences.
The dwelling house is further of importance because of its integrity and because of the rarity of such richly ornamented agricultural properties.
Nearby in the register
- Complex Grinsel 84-86Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Grinsel 83Woonhuisunder 1 mi
- Complex Grinsel 83Boerderijunder 1 mi
- Complex Grinsel 83Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.