TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Villa Wilhelmina

Breda, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1898
Address
Haagweg 189, 4812 XC Breda (and others)
Place
Breda
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.58081, 4.75584
Monument number
519057

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1889 map "Manoeuvreerkaart der 3de Divisie Infanterie in 1889 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

VILLA "Wilhelmina" uit 1898 in strakke Art Nouveau-stijl gebouwd voor de Douairière C.J. Hoog, geboren Ketelaar, die ook de eerste steen legde op 20 april 1898. Ontwerp van architect Herman van der Kloot Meyburg (Rotterdam). Bijzonder is dat de architect zelf eveneens de eerste zeven jaar in het huis woonde. De naam van de villa en het bouwjaar verwijzen naar het kroningsjaar van koningin Wilhelmina. Oorspronkelijk lag bij de villa een koetshuis en een grote tuin. Het belendende woonhuis (niet beschermd) werd in de jaren '40 tegen de villa aangebouwd op de plaats van het koetshuis en in de zestiger jaren kwam in de tuin aan de Verbeetenstraat het huidige constructiebedrijf.

Nu ligt het huis aan drie zijden vrij op een rechthoekig perceel met de voorgevel op het noord-westen aan de Haagweg en zijn linkerzijgevel aan de Verbeetenstraat. In ca. 1990 is het huis verbouwd voor de huisvesting van jongeren.

Omschrijving

De tweelaagse villa heeft een rechthoekige plattegrond en ligt parallel aan de Haagweg onder een samengesteld schilddak met plat en topgevel onder zadeldak aan de straat. De daken, belegd met grijze kruispannen, hebben alle een groot overstek met houten windveren en zinken bakgoten op een houten gootbodem gedragen door korbeelachtige consoles.

Het opgaande werk van voor- en zijgevel bestaat uit schoonmetselwerk in roze/rood handgevormde baksteen gemetseld in kruisverband voorzien van een uitspringend basement afgewisseld door siermetselwerk van gele steen in het fries en een rijke toepassing van gehakte natuursteen in Art Nouveau-stijl voor brievenbus, aanzetstenen, bogen, hoekblokken, lateien, ingangsportiek en serre.

De asymmetrische voorgevel bevat twee uitbouwsels, links een kleine driezijdige erker en rechts een monumentaal portiek gecombineerd met serre. Boven deze drie onderdelen bevinden zich balkons met boven het middelste een lessenaarsdakje op twee slanke hoeksteunen. De buitenste balkons hebben een ijzeren balustrade, het middelste een gemetselde met daaraan een glazen paneel met de naam van de villa. In de chaletachtige topgevel houten vakwerk met baksteenvulling. Nabij de ingang zijn drie stenen gemetseld. De eerste met de tekst: "op heden 20 april 1898 is de eerste steen gelegd door C.J.H. gebr. K"; de tweede met de naam van de architect Herman v.d. Kloot en de derde met de tekst: "Dat Uwe Oogen open zijn Dag en Nacht over dit Huis. 1 Kon. 8 vers 29A". In de muuropeningen houten kozijnen met kalf voorzien van draaiende ramen en deuren en drie- of meerdere gesneden tussenstijlen in het bovenlicht. In de serre een pui met afgeronde raamhoeken en geometrische raamroeden in de dubbele deuren. Gesneden voordeur in rondboogkozijn met bovenlicht. Smeedijzeren hang- en sluitwerk en drie doorzichtroosters. De achtergevel heeft een open waranda of loggia met erboven een groot balkon, onder meer gedragen door drie kolommen. Bij de laatste verbouwing kreeg de gevel een rode brute sierpleisterafwerking. In de asymmetrische linkerzijgevel een houten balkon uitgevoerd in Art Déco-stijl, enerzijds gedragen door een uitgebouwde schoorsteenstoel en anderzijds door twee gesneden korbeelhouten op gehakte consoles. Op het dak drie schoorstenen met siermetselwerk in uitkragende kop, waarvan één met bekroning van een zadeldak.

Het huis heeft een rijk interieur. De indeling is nauwelijks gewijzigd. Bijzonder zijn in beide woonkamers in het linkerdeel van het huis de bewerkte stucplafonds, moer- en kinderbalken, balkconsoles, ingebouwde schouw, zwartmarmeren schoorsteenmantel, houten lambrizering en de ingebouwde kasten. Speciaal van belang zijn de spiegel en lijst behorende bij de zwart marmeren schoorsteen en de houten buffetkast beide in Art Déco-stijl. Verder de twee gepolychromeerde bijbelse teksten respectievelijk op de erker en op een moerbalk: "Zoekt den heere terwijl hij te vinden is. Roept hem aan terwijl hij nabij is", Jesaia 55, vers 6; "Neigt uw oor en komt tot mij. Hoort, en uwen ziel zal leven, want ik zal met u een eeuwig verbond maken", Jesaia 55, vers 3. Oorspronkelijk waren beide woonkamers door een ellipsboogvormige muuropening van elkaar gescheiden. Nu is de opening dichtgemetseld maar deze is in aanzet nog zichtbaar. De voorkamer heeft bovendien een parketvloer. De villa heeft fraai tegelwerk. Onder andere in de hal/vestibule een lambrizering van witte geglazuurde tegels in Art Nouveau-stijl met geprofileerde rand. In de gang, keuken en toilet een tegelvloer bestaande uit een combinatie van diagonaal in patroon gelegde, grote gele achthoekige en kleine rode vierkante tegels en in de keuken 19e-eeuwse witgeglazuurde aardewerk tegels van 13x13 cm. Bovendien in de keuken een beglaasde houten buffetkast en een hangende schoorsteenboezem, driezijdig liggend op een ijzeren U-profiel, ondersteund door gekrulde smeedijzeren staven. In gang/overloop een hoefijzerboog en een houten trap met bordessen bewerkte trappaal, gedraaide balusters, houten leuning, wrong en kuipstuk.

Waardering

De villa is van algemeen belang. Zij heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de culturele ontwikkeling, met name de receptie van de Art Nouveau door de Brabantse elite. Zij heeft architectuurhistorische waarden als vroeg voorbeeld van de ontvangst van de Art Nouveau in het zuiden van Nederland; zij is van bijzonder belang voor het oeuvre van de architect H. van der Kloot Meyburg die de Art Nouveau op sterk rationele wijze toepaste; zij is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik. Gaafheid/herkenbaarheid: het object is van belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en vooral interieur en is als zodanig zeldzaam.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

VILLA "Wilhelmina" built in 1898 in austere Art Nouveau style for the Dowager C.J. Hoog, née Ketelaar, who also laid the foundation stone on 20 April 1898. Design by architect Herman van der Kloot Meyburg (Rotterdam). Particularly notable is that the architect himself also lived in the house for the first seven years. The name of the villa and the construction year refer to the coronation year of Queen Wilhelmina. Originally, the villa had a coach house and a large garden adjacent to it. The neighbouring dwelling house (not protected) was built against the villa in the 1940s in place of the coach house and in the 1960s the current construction company was established in the garden on Verbeetenstraat.

Now the house stands free on three sides on a rectangular plot with the front facade facing north-west on the Haagweg and its left side facade on Verbeetenstraat. Around 1990 the house was converted for the housing of young people.

Description

The two-storey villa has a rectangular floor plan and lies parallel to the Haagweg under a composite hipped roof with flat and gable end under a saddle roof facing the street. The roofs, covered with grey interlocking tiles, all have a large overhang with wooden gutter boards and zinc gutters on a wooden gutter bottom supported by corbel-like consoles.

The masonry of the front and side facades consists of fair-faced work in pink/red hand-formed brick laid in stretcher bond with a projecting basement alternated by decorative masonry of yellow stone in the frieze and a rich application of dressed natural stone in Art Nouveau style for letterbox, setting stones, arches, corner blocks, lintels, entrance portico and conservatory.

The asymmetrical front facade contains two extensions, on the left a small three-sided bay window and on the right a monumental portico combined with a conservatory. Above these three components are balconies with above the middle one a sloping roof on two slender corner supports. The outer balconies have an iron balustrade, the middle one a brick-built one with a glass panel bearing the name of the villa. In the chalet-like gable end wooden framework with brick infill. Near the entrance three stones are laid. The first with the text: "on this day 20 April 1898 the foundation stone was laid by C.J.H. born K"; the second with the name of the architect Herman v.d. Kloot and the third with the text: "May Your Eyes be open Day and Night over this House. 1 Kings 8 verse 29A". In the window openings wooden frames with calf fitted with casement windows and doors and three or more carved mullions in the fanlight. In the conservatory a window wall with curved window corners and geometric glazing bars in the double doors. Carved front door in a rounded arch frame with fanlight. Wrought iron hinges and fittings and three perforated fanlights. The rear facade has an open veranda or loggia with a large balcony above it, supported among other things by three columns. At the last renovation the facade received a red rough decorative plaster finish. In the asymmetrical left side facade a wooden balcony executed in Art Deco style, on one side supported by a projecting chimney stack and on the other by two carved wooden corbels on dressed consoles. On the roof three chimneys with decorative masonry in projecting head, one of which topped with a saddle roof.

The house has a rich interior. The layout has scarcely changed. Particularly noteworthy are in both living rooms in the left part of the house the worked ceiling plasterwork, principal and secondary beams, beam consoles, built-in fireplace, black marble mantelpiece, wooden wainscoting and built-in cupboards. Of special importance are the mirror and frame belonging to the black marble fireplace and the wooden dresser cupboard both in Art Deco style. Further the two polychrome biblical texts respectively on the bay window and on a principal beam: "Seek the Lord while he may be found. Call upon him while he is near", Isaiah 55, verse 6; "Incline your ear and come unto me. Hear, and your soul shall live, for I will make an everlasting covenant with you", Isaiah 55, verse 3. Originally both living rooms were separated by an elliptical arch-shaped wall opening. Now the opening is bricked up but this is still visible in its outline. The front room also has a parquet floor. The villa has fine tilework. Among other things in the hall/vestibule a wainscoting of white glazed tiles in Art Nouveau style with profiled edge. In the corridor, kitchen and toilet a tile floor consisting of a combination of diagonally patterned large yellow octagonal and small red square tiles and in the kitchen 19th-century white glazed earthenware tiles of 13x13 cm. Furthermore in the kitchen a glazed wooden dresser cupboard and a hanging chimney breast, three-sided resting on an iron U-section, supported by curved wrought iron rods. In corridor/landing a horseshoe arch and a wooden staircase with landings worked newel post, turned balusters, wooden handrail, string and waist.

Valuation

The villa is of general importance. It has cultural historical values as a particular expression of cultural development, notably the reception of Art Nouveau by the Brabantine elite. It has architectural historical values as an early example of the reception of Art Nouveau in southern Netherlands; it is of particular importance for the oeuvre of architect H. van der Kloot Meyburg who applied Art Nouveau in a strongly rational manner; it is of importance because of the particular use of materials. Integrity/recognisability: the object is of importance because of the architectural integrity of exterior and especially interior and as such is rare.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map