Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Theresia
Eindhoven, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1927 - 1928
- Address
- Carmelitessenstraat 2, 5652 EW Eindhoven
- Place
- Eindhoven
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.43840, 5.44010
- Monument number
- 518789
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "Kaart ten behoeve der manoeuvres van de 3e divisie infanterie in 1897 : (in 2 bladen) op de schaal van 1:50.000" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
R.K. Theresiakerk, driebeukige BASILIEK, gebouwd in 1927 naar een ontwerp van M. van Beek in Traditionalistische stijl met Expresionistische elementen.
De kerk ligt aan de Carmelitessenstraat, in het stadsdeel Strijp. Het gebouw is haaks op de straat geplaatst, in de zichtas van de Theresiastraat (T-splitsing).
Omschrijving
Driebeukige bakstenen kerk met een hoog en breed rechthoekig schip onder zadeldak. Ervoor ligt een iets lager gedeelte met een breed spitsboograam (corresponderend met de orgelgalerij uit het interieur) met bakstenen montants en een kruis in de geveltop. Daarvoor is een breed, lager, ingangsportaal onder lessenaarsdak aangebracht. Dit portaal is voorzien van drie spitsboogopeningen. Rechts van de ingangspartij is een hoge vierkante toren, zich piramidaal verjongend, onder een gebogen kegeldak geplaatst. Op de begane grond is hierin een spitsboograam aanwezig terwijl de schacht erboven grotendeels blind is (op enkele smalle lichtspleten na). Bovenaan dit gevelvlak is tegen elke zijde een groep van drie smalle spitsboogramen geplaatst. Direkt onder de galmgaten bevindt zich tegen elk van de vier zijden van de toren een wijzerplaat, horizontaal in de gevel onderscheiden door baksteenlijsten. Links van de ingangspartij is een blokvormige kapel onder een hoog kegeldak gebouwd. Op de begane grond is deze voorzien van brede spitsboogramen. De bovenste rand in het gevelvlak, afgescheiden door baksteenlijsten, heeft vierkante blindnissen.
De zijgevels zijn in traveeën verdeeld door lisenen, per travee is een breed spitsboograam met bakstenen montants aangebracht. Onder de goten is een doorlopende, horizontale baksteenlijst aangebracht.
De kerk heeft een iets lager koor met halfronde absis.
In het interieur wordt de ruimte overheerst door een breed middenschip en smalle zijbeuken, uitgevoerd in schoon metselwerk. Bakstenen kolommen hebben gemetselde lijstkapitelen waarop spitse scheibogen zijn geplaatst. In de zijbeuken zijn bakstenen graatgewelven aanwezig. Het middenschip heeft gebombeerde gewelven met gordelbogen ter plekke van de aansluiting van de lichtbeukramen met de steekkappen.
Een driedelige triomfboog op twee lage natuurstenen kolommen overspant de koortravee. De halfronde absis is voorzien van zijaltaren.
In het interieur zijn geschilderde voorstellingen aangebracht. Boven de triomfboog bevindt zich een afbeelding van H.Theresia, knielend voor Maria (Charles Eyck, 1942), daarnaast is een schildering van evangelistensymbolen in de kerk aanwezig (Ch. Eyck) en in de sacristie zijn schilderingen van geboorte en verrijzenis zichtbaar (1943).
Tot de inventaris behoren onder andere het hoogaltaar met kruisgroep in marmer en koper (1928), altaren van Theresia, Maria en Jozef en communiebank, alle van Jorna (smeedwerk, Eindhoven).
Waardering
De kerk van de H. Theresia is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de volkskerk in het interbellum. Het gebouw heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering met toepassing van expressieve spitsbogen en is tevens van belang als voorbeeld van het werk van de architect Van Beek. Het is van kunsthistorisch belang door schilderingen van Ch. Eyck. Het heeft ensemblewaarden vanwege de markante silhouetwerking als middelpunt van een arbeiderswijk. Het is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
R.K. Theresiakerk, three-aisle BASILICA, built in 1927 according to a design by M. van Beek in Traditionalist style with Expressionist elements.
The church is located on the Carmelitessenstraat, in the district Strijp. The building is placed at right angles to the street, in the sight line of the Theresiastraat (T-junction).
Description
Three-aisle brick church with a tall and broad rectangular nave beneath a saddle roof. In front of it is a slightly lower section with a broad pointed-arch window (corresponding with the organ gallery from the interior) with brick mullions and a cross in the gable top. In front of this is a broad, lower entrance portal beneath a lean-to roof. This portal is provided with three pointed-arch openings. To the right of the entrance section is a tall square tower, tapering pyramidally, placed beneath a curved cone-shaped roof. On the ground floor a pointed-arch window is present in it, while the shaft above is largely blank (with only a few narrow light slits). At the top of this wall surface, against each side are placed a group of three narrow pointed-arch windows. Directly below the louvers, against each of the four sides of the tower is a clock face, horizontally distinguished in the facade by brick cornices. To the left of the entrance section is a block-shaped chapel built beneath a tall cone-shaped roof. On the ground floor this is provided with broad pointed-arch windows. The upper edge in the wall surface, separated by brick cornices, has square blind niches.
The side walls are divided into bays by pilaster strips; per bay a broad pointed-arch window with brick mullions is placed. Under the gutters a continuous horizontal brick cornice is placed.
The church has a slightly lower choir with semicircular apse.
In the interior, the space is dominated by a broad central nave and narrow side aisles, executed in fair-face brickwork. Brick columns have moulded capital cornices upon which pointed arch braces are placed. In the side aisles brick groin vaults are present. The central nave has barrel vaults with wall ribs at the junction of the clerestory windows with the spandrels.
A three-part triumphal arch on two low natural stone columns spans the choir bay. The semicircular apse is provided with side altars.
Painted scenes are present in the interior. Above the triumphal arch is an image of St. Theresia, kneeling before Mary (Charles Eyck, 1942); beside this is a painting of evangelist symbols in the church (Ch. Eyck) and in the sacristy paintings of nativity and resurrection are visible (1943).
The inventory includes among others the high altar with crucifix group in marble and copper (1928), altars of Theresia, Mary and Joseph and communion rail, all by Jorna (wrought ironwork, Eindhoven).
Valuation
The church of St. Theresia is of general importance. The building has cultural-historical significance as a particular expression of the development of Catholicism in the south and is also of significance as an example of the typological development of the parish church in the interwar period. The building has architectural-historical significance through its style and detailing with the application of expressive pointed arches and is also of significance as an example of the work of architect Van Beek. It is of art-historical significance through paintings by Ch. Eyck. It has ensemble values because of its striking silhouette effect as the focal point of a workers' neighbourhood. It has been well preserved.
Nearby in the register
- EvoluonWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Philipsgebouw SDMOpslagunder 1 mi
- Philipsgebouw SBP;SAN;SKIndustrieunder 1 mi
- Philipsgebouw SAIndustrie1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.