Rijksmonumentenregister · Netherlands
Klooster, Aalsterweg 289
Eindhoven, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Klooster, kloosteronderdl
- Function
- Klooster
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1891 - 1924
- Address
- Aalsterweg 289, 5644 RE Eindhoven (and others)
- Place
- Eindhoven
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.40881, 5.48663
- Part of complex
- 518706
- Monument number
- 518707
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HOOFDGEBOUW annex KAPEL van het internaat Eikenburg, gesticht op het voormalige landgoed "De Heihoef" van jonkheer Van der Beken Pasteel. Vanaf 1881 was dit gebied in handen van religieuzen, aanvankelijk Franse redemptoristen en later, vanaf 1894 de Broeders van Liefde die er het internaat stichtten en de naam in Eikenburg veranderden.
Het geheel ligt tussen de Aalsterweg en Roostenlaan in het zuiden van Eindhoven, midden op een rechthoekig terrein, omgeven door groen.
Het internaatsgebouw bestaat uit drie vleugels die in een open carré-vorm liggen, aan de open zijde van het carré ligt een kapel, door middel van een tussenlid met de hoofdmassa verbonden. Ervoor ligt het ruiterbeeld van Sint-Joris.
De oudste vleugel dateert uit 1895. In 1908-1910 is deze vleugel verlengd. Toen werd ook aan de achterzijde een dwarsvleugel toegevoegd (naar ontwerp van A. van de Vijvere, in de stijl van de reeds bestaande bebouwing). Deze toevoeging is bij de restauratie in 1974 verwijderd. Daarbij werden de oorspronkelijke raamopeningen in de achtergevel hersteld en een klein portaal toegevoegd. Deze gedeelten van het gebouw zijn in een sobere stijl uitgevoerd, enkele decoratieve elementen werden aan de Classicistische architectuur ontleend. In de jaren twintig (1923 en 1925) zijn aan de beide uiteinden van deze vleugel haaks twee nieuwe vleugels gerealiseerd naar ontwerp van architect H.C. Bonsel. Ook hierbij werd gebruik gemaakt van een sobere vormgeving met zakelijke elementen. Dezelfde architect tekende voor het ontwerp van de kapel welke in 1922 werd gerealiseerd.
Omschrijving
De plattegrond van het hoofdgebouw is U-vormig waarbij de haakse vleugels aan het uiteinde nog een kleine dwarsgeplaatste bouwmassa hebben. Het geheel is bijna overal drie bouwlagen hoog, een uitzondering daarop is het jongste deel van de linkervleugel dat twee lagen hoog is. De bebouwing heeft een omlopend zadeldak met uitzondering van de kopse delen, deze hebben een schilddak, dwars op het dak van de langgerekte vleugels. De voorgevels zijn bekroond door een topgevel. Het dak van de oudste vleugel is gedekt met kruispannen. Elders zijn verbeterde Hollandse pannen toegepast.
Het geheel is uitgevoerd in baksteen, het oudste gedeelte bestaat uit rode Belgische steen. In de hoeken waar de vleugels uit de jaren twintig op het oudste deel aansluiten is een uitspringende bouwmassa onder plat dak waarin zich een trappenhuis bevindt. Tegen de voorgevel van de oudste vleugel zijn twee risalieten geplaatst waarin ter hoogte van de bovenste verdieping in nissen beelden zijn gezet, de risalieten worden bekroond door middel van een gebogen fronton. Deze vleugel is verder voorzien van een gepleisterde plint en een eenvoudige waterlijst.
Op de begane grond zijn rondboogramen aangebracht en er bevindt zich een terrasdeur met rondboogbovenlicht. Op de eerste verdieping zijn getoogde achtruitsramen aanwezig. De bovenste bouwlaag, waar zich oorspronkelijk de slaapzalen bevonden, heeft kleine kruiskozijnen.
De gevels van de beide dwarsvleugels worden opgesierd door middel van baksteen lijsten in reliëf. De hoofdingang bevindt zich in de kopse massa van de linkervleugel. De deur is in een monumentale omlijsting geplaatst.
Beide vleugels zijn voorzien van samengestelde ramen, aan de linkerkant met houten kozijnen, aan de rechterkant met kozijnen uitgevoerd in metaal met een roedenverdeling. Ter plekke van de trappenhuizen zijn smalle hoge ramen, gevuld met glas-in-lood, aanwezig.
Het interieur is grotendeels gemoderniseerd als gevolg van veranderingen in de functie (een klein gedeelte doet nog dienst als internaat, het grootste deel wordt in beslag genomen door diverse opleidingen in het HBO). In de rechtervleugel is de oorspronkelijke indeling en een groot deel van de inrichting bewaard gebleven. Het zijn onder andere de trappenhuizen met hardstenen trappen met gietijzeren leuningen en balusters en de betegeling van gang en trappenhuizen tot lambriseringshoogte die nog goed de oorspronkelijke sfeer van het gebouw weergeven.
Het plein aan de achterzijde is nu als parkeerplaats in gebruik. Een deel van de overkapping van de vroegere internaatscour is bewaard gebleven.
De kapel heeft een centraliserende plattegrond, bestaande uit een kruisvormige hoofdmassa waarbij in de hoeken en aan de achterzijde lagere delen zijn toegevoegd.
De kapel heeft een samengesteld schilddak, doorsneden door een zadeldak, in het midden is een spits geplaatst met een dakruiter.
Het geheel is uitgevoerd in baksteen en voorzien van lisenen en baksteen lijsten. Op de topgevel die het meest in het zicht ligt bij aankomst vanaf de Aalsterweg is met geglazuurde tegels een voorstelling van een gekruisigde Christus aangebracht, deze afbeelding wordt benadrukt door het metselwerk eromheen dat in een kruisvorm in reliëf is aangebracht.
Het interieur verkeert in belangrijke mate nog in de oorspronkelijke staat. Kruisgewelven in de koepel en in delen van de kapel zijn in schoon metselwerk uitgevoerd. In de koepel is dit gewelf achtdelig waarbij in het midden in donkerdere baksteen een ster zichtbaar is gemaakt. De wanden zijn tot lambriseringshoogte betegeld, daarboven is het geheel witgepleisterd. Schilderingen van bijbelse voorstellingen op het pleisterwerk komen voor op twee wanden. De pijlers zijn in schoon metselwerk uitgevoerd.
Waardering
Het hoofdgebouw annex kapel is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een geestelijke ontwikkeling, namelijk de bloei van orden en congregaties voor het katholiek onderwijs in de negentiende eeuw en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het internaat. Het is architectuurhistorisch van belang vanwege de stijl, het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek en is tevens van belang als voorbeeld van het werk van de opeenvolgende architecten. Het heeft ensemblewaarden vanwege de samenhang van hoofdgebouw, kapel en standbeeld. Het is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MAIN BUILDING annex CHAPEL of the boarding school Eikenburg, established on the former country estate "De Heihoef" of Jonkheer Van der Beken Pasteel. From 1881 this area was in the hands of religious orders, initially French Redemptorists and later, from 1894 the Brothers of Charity who founded the boarding school there and changed the name to Eikenburg.
The whole lies between the Aalsterweg and Roostenlaan in the south of Eindhoven, in the middle of a rectangular plot, surrounded by greenery.
The boarding school building consists of three wings lying in an open courtyard form, at the open side of the courtyard lies a chapel, connected to the main mass by means of a linking section. In front of it stands the equestrian statue of Saint George.
The oldest wing dates from 1895. In 1908-1910 this wing was extended. Then a transverse wing was also added at the rear (according to a design by A. van de Vijvere, in the style of the already existing buildings). This addition was removed during the 1974 restoration. The original window openings in the rear facade were restored and a small portico was added. These parts of the building are executed in a sober style, a few decorative elements were borrowed from Classicist architecture. In the twenties (1923 and 1925) two new wings were realized at right angles to both ends of this wing according to a design by architect H.C. Bonsel. Here too, a sober design with functional elements was used. The same architect designed the chapel which was realized in 1922.
Description
The ground plan of the main building is U-shaped with the perpendicular wings having a small transversely placed building mass at the end. The whole is almost everywhere three storeys high, an exception being the newest part of the left wing which is two storeys high. The building has a gabled roof running around, except for the end parts, these have a hipped roof, perpendicular to the roof of the elongated wings. The front facades are crowned by a stepped gable. The roof of the oldest wing is covered with crossed tiles. Elsewhere improved Dutch tiles are used.
The whole is executed in brickwork, the oldest part consists of red Belgian brick. In the corners where the wings from the twenties join the oldest part there is a projecting building mass under a flat roof in which a stairwell is located. Against the front facade of the oldest wing two risalits have been placed in which images are set in niches at the level of the upper floor, the risalits are crowned by means of a curved pediment. This wing is further provided with a plastered plinth and a simple drip moulding.
On the ground floor round-arched windows have been installed and there is a terrace door with round-arched fanlight. On the first floor round-arched windows with lights below and above are present. The top storey, where originally the dormitories were located, has small cross windows.
The facades of both transverse wings are adorned by means of brickwork mouldings in relief. The main entrance is located in the end mass of the left wing. The door is placed in a monumental frame.
Both wings are provided with composite windows, on the left side with wooden frames, on the right side with frames executed in metal with glazing bars. At the location of the staircases there are narrow tall windows filled with leaded glass.
The interior has been largely modernized as a result of changes in function (a small part still serves as a boarding school, the largest part is taken up by various higher education courses). In the right wing the original layout and much of the furnishings have been preserved. These include among others the staircases with hard stone stairs with cast iron railings and balusters and the tiling of corridor and staircases to wainscot height which still well represent the original character of the building.
The courtyard at the rear is now used as a parking lot. Part of the covering of the former boarding school courtyard has been preserved.
The chapel has a centralizing ground plan, consisting of a cruciform main mass with lower parts added in the corners and at the rear.
The chapel has a composite hipped roof, intersected by a gabled roof, in the middle a spire is placed with a roof turret.
The whole is executed in brickwork and provided with pilasters and brickwork mouldings. On the stepped gable which is most visible when arriving from the Aalsterweg, a representation of a crucified Christ has been applied with glazed tiles, this image is emphasized by the brickwork around it which in a cross form is applied in relief.
The interior is to a considerable extent still in the original state. Cross vaults in the dome and in parts of the chapel are executed in fair-faced brickwork. In the dome this vault is eight-part with a star visible in the middle in darker brick. The walls are tiled to wainscot height, above which the whole is whitewashed. Paintings of biblical scenes on the plasterwork occur on two walls. The pillars are executed in fair-faced brickwork.
Evaluation
The main building annex chapel is of general importance. It has cultural-historical value as an example of a spiritual development, namely the flourishing of orders and congregations for Catholic education in the nineteenth century and is also of importance as an example of the typological development of the boarding school. It is of architectural-historical importance because of the style, the special use of materials and the ornamentation and is also of importance as an example of the work of successive architects. It has ensemble value because of the coherence of main building, chapel and statue. It has been preserved in good condition.
Nearby in the register
- Gedenkteken(D6), Aalsterweg tegenover 289Gedenktekenunder 1 mi
- Graf, Roostenlaan 300Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Hoek Willem Elsschotlaan en Antoon Coolenlaan Eindhoven (Noord-Brabant)Industrieunder 1 mi
- Tuinmanswoning(K), Aalsterweg 239Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.