Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kerkstraat 39
Boekel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1925
- Address
- Kerkstraat 39, 5427 BB Boekel
- Place
- Boekel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.60305, 5.67478
- Part of complex
- 518255
- Monument number
- 518257
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1922 map "Bl. 26 Nijmegen, 1922" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De R.K. KERK St. Agatha is in 1925 gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School naar ontwerp van architect J. Franssen en vormt een markant middelpunt in de kern van Boekel.
Omschrijving
De driebeukige kerk telt vijf traveeën en heeft een vrijwel rechthoekige plattegrond. De toren staat op de zuidwesthoek. Het lagere priesterkoor telt één travee en heeft een lagere vijfzijdig gesloten absis. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen, voorzien van siermetselwerk. Op de zadeldaken en het vijfzijdige schilddak van de absis liggen verbeterde hollandse dakpannen. De spitsen van toren en dakruiter alsmede de zadeldakjes van de vierruits dakkapellen zijn gedekt met leien in maasdekking.
De westgevel bezit een hoog voorportaal onder eigen zadeldak, links een doopkapel onder plat dak en rechts hiervan de toren.
Drie gedrukte spitsbogen, de middelste hoger dan de andere, geven toegang tot het portaal. De bogen zijn voorzien van rollagen, aanzetstenen en kruisen van zandsteen. Hierachter bevindt zich drie stel geverniste vleugeldeuren. Het onderpaneel heeft decoratie in golvende vorm. In het bovenpaneel bevinden zich vier ruitjes met geometrisch smeedijzerwerk. Het bovenlicht van de deuren is vrijwel driehoekig. Ter hoogte van de zangerstribune is er een zevendelig gedrukt spitsboograam. De puntgevel hier boven is gedecoreerd met een klimmend getrapt fries met mozaiëk en kruisvorm. De toren heeft een vierkante plattegrond en een reeks van vier spleetvensters boven elkaar. Hierna volgen in elke zijde twee rechthoekige galmgaten, onder een keperboog, met de drie ramen eronder gevat in een halfsteens verdiepte muurnis. De toren versmalt hierop iets met het uurwerk en horizontaal siermetselwerk. De vierzijdige torenspits heeft een paraboolvorm en wordt bekroond door een bol met kruis en weerhaan.
De steunberen lopen vanaf de gootlijst van het schip als keermuren schuin af naar rechte baksteen lisenen onder zadeldakje, die de betonnen gootlijsten van de zijbeuken doorbreken.
De zijbeuken en lagere uitbouwen zoals de biechthokjes en één zij-ingang hebben een plat dak. De zijbeuken hebben gedrukt spitsbogige driedelige ramen met zandsteen dorpels en aanzetstukken. De lichtbeuken bezitten per travee drie spitsboogramen. Het schip wordt aan de oostzijde afgesloten door de vierkante dakruiter met paraboolspitsje. De topgevels van het schip zijn aan beide zijden voorzien van een klimmend getrapt fries. Dit fries is ook aanwezig in de topgevel van het priesterkoor, maar met een kruis. De absis heeft op de hoeken lisenen en in de vlakken kruisen van reliëfmetselwerk.
Het interieur is dat van een brede ruime volkskerk, waarin elke gelovige zicht heeft op het altaar. Het middenschip wordt overkoepeld door een hoog paraboolgewelf met spanten, beide van wit geschilderd beton. De smalle zijbeuken met paraboolvormige scheibogen rusten op vierkante bakstenen pijlers. De binnenmuren zijn opgetrokken in schoon metselwerk. Tot de aanzet van de scheibogen is dit uitgevoerd in groen en bruin geglazuurde baksteen. De koortribune en de borstwering zijn eveneens in baksteen uitgevoerd, de laatste is voorzien van verticaal reliëfmetselwerk.
Terzijde van de ingang is er een rechthoekige doopkapel met doopvont, afgesloten door een smeedijzeren sierhek. Tussen spanten en pilaren staan witte stenen heiligenbeelden op Art Décosokkels. De vrouwelijke beelden staan links, de mannelijke rechts. De oudste zijn rond 1854 en 1869 gemaakt door Van der Wijst uit Uden. Er is een H. Lucia uit het begin van de twintigste eeuw en Van Bokhoven vervaardigde in 1924 twee engelenbeelden, in 1925 gevolgd door een beeld van de H. Isidorus. Aan weerskanten van de triomfboog is er een paraboolnis met een polychroom Mariabeeld met Kind Jezus links en een St. Jozefbeeld rechts. De triomfboog is voorzien van een sierrand met een gestileerd reliëf van korenaren en druiven. In de absis hangt een houten triomfkruis met corpus. Verder bevat de kerk twaalf kruiswegstaties uit 1851, olieverf op doek van de hand van N. Wintelrode uit Gemert. De houten kerkbanken zijn strak geornamenteerd in Art Décostijl. Mechanisch torenuurwerk, 1925, elektrische opwinding.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de volkskerk in het interbellum. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl (de voor katholieke kerken betrekkelijk zeldzame Amsterdamse school) en de evenwichtige detaillering en is van kunsthistorisch belang door de interieuronderdelen. Het gebouw is tevens van belang als voorbeeld van het oeuvre van de architect J. Franssen. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van het kerkdorp. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische, bouwtechnische en typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The R.K. CHURCH St. Agatha was built in 1925 in the style of the Amsterdam School according to designs by architect J. Franssen and forms a striking focal point in the centre of Boekel.
Description
The three-aisle church has five bays and a virtually rectangular ground plan. The tower is positioned at the southwest corner. The lower chancel has one bay and is closed by a lower five-sided apse. The facades are constructed of machine-made brick, with ornamental brickwork. The gabled roofs and the five-sided hipped roof of the apse are covered with improved Dutch roof tiles. The spires of the tower and roof lantern as well as the small gabled roofs of the four-light roof dormers are covered with slate in Maas bond.
The west facade has a tall porch under its own gabled roof, on the left a baptistry under a flat roof and to its right the tower.
Three arched pointed-arch doorways, the central one higher than the others, provide access to the porch. The arches are provided with roll mouldings, quoins and crosses of sandstone. Behind these are three sets of varnished double doors. The lower panel has decoration in undulating form. In the upper panel are four panes with geometric wrought ironwork. The fanlight of the doors is virtually triangular. At the height of the choir gallery is a seven-part arched pointed-arch window. The pointed gable above is decorated with a climbing stepped frieze with mosaic and cross motif. The tower has a square ground plan and a series of four slit windows one above the other. Then follow on each side two rectangular sound holes, under a herringbone arch, with the three windows below set within a half-brick recessed wall niche. The tower tapers slightly here with the clock face and horizontal ornamental brickwork. The four-sided tower spire has a parabolic form and is crowned by a ball with cross and weathervane.
The buttresses run from the eaves line of the nave as retaining walls diagonally towards straight brick pilasters under small gabled roofs, which break through the concrete eaves lines of the side aisles.
The side aisles and lower extensions such as the confessionals and one side entrance have a flat roof. The side aisles have arched pointed-arch three-part windows with sandstone sills and quoins. The clerestory windows have three pointed-arch windows per bay. The nave is closed on the east side by the square roof lantern with parabolic spire. The gable walls of the nave are provided on both sides with a climbing stepped frieze. This frieze is also present in the gable wall of the chancel, but with a cross. The apse has pilasters at the corners and crosses of relief brickwork in the surfaces.
The interior is that of a broad, spacious parish church, where every worshipper has a view of the altar. The central nave is spanned by a high parabolic vault with trusses, both painted white in concrete. The narrow side aisles with parabolic-form transverse arches rest on square brick piers. The inner walls are constructed of facing brickwork. Down to the springing point of the transverse arches this is executed in green and brown glazed brick. The choir gallery and balustrade are likewise executed in brick, the latter is provided with vertical relief brickwork.
Aside from the entrance is a rectangular baptistry with baptismal font, enclosed by a wrought-iron ornamental gate. Between trusses and pillars stand white stone statues of saints on Art Deco bases. The female statues stand on the left, the male ones on the right. The oldest date from around 1854 and 1869 and were made by Van der Wijst from Uden. There is a St. Lucia from the early twentieth century and Van Bokhoven made two angel statues in 1924, followed in 1925 by a statue of St. Isidore. On either side of the triumphal arch is a parabolic niche with a polychrome statue of Mary with the Christ Child on the left and a statue of St. Joseph on the right. The triumphal arch is provided with a decorative border with a stylised relief of ears of corn and grapes. In the apse hangs a wooden crucifix with corpus. Furthermore, the church contains twelve stations of the cross from 1851, oil on canvas by the hand of N. Wintelrode from Gemert. The wooden church pews are severely ornamented in Art Deco style. Mechanical tower clock, 1925, with electric winding.
Valuation
The church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a distinctive expression of the development of Catholicism in the south and is also of importance as an example of the typological development of the parish church in the interwar period. It has architectural-historical importance through the style (the Amsterdam School, relatively rare for Catholic churches) and the balanced detailing, and is of art-historical importance through the interior components. The building is also of importance as an example of the oeuvre of architect J. Franssen. It has ensemble values because of its distinctive siting, linked to the development of the church village. It is of importance because of the architectural-historical, structural and typological rarity.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Kerkstraat 37Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Molen, Julianastraat 3Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Boerderij(M1), Julianastraat 13Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Neerbroek 5Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.