Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bedevaartkapel, Handelseweg 80
Handel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kapel
- Function
- Bedevaartkapel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1888 - 1891
- Address
- Handelseweg 80, 5423 SC Handel (Gemert-Bakel 30)
- Place
- Handel
- Municipality
- Gemert-Bakel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.57235, 5.70864
- Part of complex
- 518068
- Monument number
- 518069
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
OssenKAPEL. Gebouwd in 1890 in opdracht van Verhoeven (Veghel) naar een ontwerp van architekt J. Heijkants (Erp) met beeldhouwwerk van A. Lenaerts (Roermond). De sculptuur uit 1890-91 werd in 1907 gepolychromeerd door M. van Bokhoven.
De kapel ligt aan de doorgaande weg tussen Gemert en Handel en is gebouwd ter nagedachtenis aan de legende met betrekking tot het ontstaan van een kapel en daarmee de nederzetting Handel.
Omschrijving
Bakstenen kapel op een rechthoekige plattegrond, één travee breed, twee traveeën diep onder een zadeldak gedekt met leien.
De kapel heeft een iets uitstekende natuurstenen plint. De zijgevels zijn voorzien van steunberen, éénmaal versneden met natuurstenen afzaten. Onder de goot is een tandlijst aangebracht. De topgevel heeft een natuurstenen afdekrand, bekroond door een kruis.
Aan de voorzijde is een spitsboogopening aangebracht, afgesloten door een smeedijzeren hek. Aan weerszijden van deze opening en in de zijgevel zijn lancetvensters zichtbaar.
De kapel wordt overwelfd door kruisribgewelven, uitgevoerd in gele baksteen, ribben en gordelbogen bestaan uit rode baksteen. De bogen zijn voorzien van natuurstenen consoles en sluitstenen.
Het interieur heeft een rode plavuizenvloer en wit gestucte wanden. De raamomlijstingen zijn in schoon metselwerk uitgevoerd, de baksteen heeft afgeschuinde kanten. Tegen de achterwand is een altaar met zandstenen (St. Jovresteen) retabel geplaatst. Het retabel is spitsboogvormig met een vierpas in de top, daaronder in een dubbele spitsboognis zijn gepolychromeerde reliëfs van de hand van Lenaerts aangebracht. Hierin wordt de legende met betrekking tot het ontstaan van Handel verbeeld. In één voorstelling is de schaapherder met Mariabeeldje in een boom afgebeeld, in de andere voorstelling zijn de ossen met kar met bouwmaterialen zichtbaar. Opschriften (bijbelcitaten) daaronder luiden: DIE MIJ GEVONDEN HEEFT, ZAL LEVEN VINDEN/EN HET VERWERVEN VAN DE HEER en ALS DE HEER HET HUIS NIET BOUWT DAN ARBEIDEN DE BOUWLIEDEN DAARVAN TE VERGEEFS.
De kapel ligt iets van de weg af, in een beboste omgeving. Een met klinkers bestraat pad loopt er naar toe. Rondom de kapel is een plantsoen met diverse struiken aangelegd, onder andere rododendron. Aan de voorzijde is een beukenhaag geplant.
Waardering
Het geheel is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als nadrukkelijke uitdrukking van het geestelijk leven, met name door de relatie met de eeuwenoude Mariabedevaart Handel en de wijze waarop deze relatie zich door de aanwezigheid van de bedeweg in het landschap manifesteert. Het heeft architectuurhistorische waarde voor de geschiedenis van de kerkelijke beeldhouwkunst. De kapellenreeks is in samenhang met Handel als bedevaartplaats ensemble waarde. Het geheel is gaaf bewaard gebleven en is in zijn totaliteit uiterst zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Ossen CHAPEL. Built in 1890 on commission of Verhoeven (Veghel) after a design by architect J. Heijkants (Erp) with sculpture by A. Lenaerts (Roermond). The sculpture from 1890-91 was polychrome painted in 1907 by M. van Bokhoven.
The chapel lies on the through road between Gemert and Handel and was built in memory of the legend concerning the origin of a chapel and thus the settlement Handel.
Description
Brickstone chapel on a rectangular floor plan, one bay wide, two bays deep under a gabled roof covered with slates.
The chapel has a slightly projecting natural stone plinth. The side facades are provided with buttresses, once carved with natural stone offsets. Below the gutter a tooth ornament is applied. The gable has a natural stone edge coping, crowned by a cross.
On the front side a pointed arch opening is constructed, closed by a wrought-iron gate. On either side of this opening and in the side facade lancet windows are visible.
The chapel is vaulted by cross-ribbed vaults, executed in yellow brick, ribs and transverse arches consist of red brick. The arches are provided with natural stone corbels and keystones.
The interior has a red tiled floor and white plastered walls. The window surrounds are executed in fair-faced brickwork, the brick has bevelled edges. Against the rear wall an altar with sandstone (St. Jodocus stone) reredos is placed. The reredos is pointed-arch shaped with a quatre-foil in the top, beneath it in a double pointed-arch niche are polychrome reliefs by Lenaerts. In this the legend concerning the origin of Handel is depicted. In one representation the shepherd with a Mary figure in a tree is depicted, in the other representation the oxen with cart with building materials are visible. Inscriptions (biblical quotations) below read: HE THAT HATH FOUND ME SHALL LIVE AND SHALL GET THE POSSESSION OF THE LORD and IF THE LORD BUILD NOT THE HOUSE THEY LABOUR IN VAIN THAT BUILD IT.
The chapel lies slightly off the road, in a wooded setting. A path paved with clinker brick runs to it. Around the chapel a plantation with various shrubs has been laid out, among others rhododendron. On the front side a beech hedge has been planted.
Assessment
The whole is of general importance for its cultural-historical value as a distinct expression of spiritual life, in particular through the relation with the centuries-old Mary pilgrimage Handel and the way this relation manifests itself in the landscape through the presence of the pilgrimage path. It has architectural-historical value for the history of ecclesiastical sculpture. The chapel series is in relation to Handel as a pilgrimage place of ensemble value. The whole has been well preserved and in its entirety is extremely rare.
Nearby in the register
- Kapel(F1), i.h. verlengde v.d. weg Handel (Gemert-Bakel 30)Kapelunder 1 mi
- Kerk, O.-L.-Vrouwestraat 61Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, O.-L.-Vrouwestraat bij 61Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, O.-L.-Vrouwestraat bij 61Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.