Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Hogeweg 205 1
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1935
- Address
- Hogeweg 205 1, 3816 BS Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15963, 5.41478
- Monument number
- 517724
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Omgeven door een gazon, staat een op enige afstand aan de zuidzijde van de Hogeweg gelegen TRANSFORMATORHUIS, waarbij de voorgevel evenwijdig aan de weg is geplaatst. De trafo werd in 1938 door de Provinciale Utrechtse Elektriciteits Maatschappij (PUEM) ontworpen op grond van richtlijnen over materiaalkeuze en massawerking van stadsarchitect ir. C.B. van der Tak, die voor de gemeente het naastgelegen pompgebouw (Hogeweg 205) ontwierp. Uit de bouwtekening blijkt dat bij het ontwerp bewust werd gestreefd naar een gevarieerde schaduwwerking van de bouwdelen. De bouwstijl van de trafo is het zakelijk expressionisme, dat zich uit in de plastische opbouw van de volumina.
Omschrijving
Het transformatorhuis is ontworpen op een nagenoeg vierkante plattegrond. In één bouwlaag, zijn drie in lengte, breedte en hoogte verschillende kubusvormige, bijna geheel vensterloze volumes gegroepeerd, waaruit de interne functies zijn af te lezen. In het hoogste volume zijn de transformatoren geplaatst, in het iets lager gedeelte is een ruimte voor de hoogspanning ondergebracht, terwijl het laagste volume voor de laagspanning bestemd is. De gevels zijn opgetrokken uit diep gevoegde gele baksteen. De volumes worden afgedekt door ver overstekende betonplaten, waarvan de laagste tevens een luifel voor de twee toegangsdeuren - één voor de hoogspanning en één voor de laagspanning - in de voor- en rechterzijgevel vormt.
In de linker zijgevel (oostzijde) is de toegang tot de hoogspanningsruimte ondergebracht, afgedekt door een betonnen lijst. Een stalen deur is aan de bovenzijde gemarkeerd door een zowel naar voren als naar links en naar rechts ver overstekende luifel. Aan de onderzijde van de deur bevindt zich een bakstenen drempel en ter rechterzijde een risalerende lage bakstenen bloembak. De ingang is tevens benadrukt door het teruggelegen middelhoge volume dat boven de luifel zichtbaar is.
In de venster- en deurloze rechter zijgevel ligt de nadruk vooral op het middelhoge volume, dat bijna de gehele wand in beslag neemt. Aan de linkerzijde is een deel van de lage luifel zichtbaar, aan de bovenzijde de top van het hoogste volume.
De achtergevel valt in twee delen uiteen: een relatief breed middelhoog muurvlak met aan de rechterzijde een licht risalerend hoger volume. De tweedeling wordt door de plaatsing van de hemelwaterafvoer benadrukt. In het midden van de gevel bevindt zich een rechthoekig vlak bestaande uit glazen bouwstenen.
De voorgevel (noord), is de meest plastische en gevarieerde van de vier gevels. Rondom de stalen deur die toegang geeft tot de laagspanningsruimte en iets hoger is dan de deur in de linker zijgevel, zijn de drie blokvormige volumes gegroepeerd. De deur bevindt zich links in het middelhoge volume, dat ongeveer de rechterhelft van de gevel beslaat. In het middelhoge volume zijn onder het overstek twee rechthoekige ontluchtingsopeningen aangebracht. De overstekende betonnen luifel van het laagste volume loopt over de gevel door tot boven de deur. Boven deze luifel is het teruggelegen hoogste volume zichtbaar. Links naast de deur bevinden zich drie smalle stroken van glazen bouwstenen, die ook hier zijn ingemetseld.
Waardering
Het transformatorhuisje is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een in zakelijk expressionistische stijl uitgevoerd trafohuisje met invloeden van de architectuur van W.M. Dudok. Het gebouw is tevens van ensemblewaarde in relatie tot het door de gemeente Amersfoort in dezelfde stijl ontworpen pompgebouw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Surrounded by a lawn, a TRANSFORMER HOUSE stands at some distance on the south side of the Hogeweg, with its front facade positioned parallel to the road. The transformer was designed in 1938 by the Provincial Utrecht Electricity Company (PUEM) on the basis of guidelines concerning material choice and mass effect from city architect ir. C.B. van der Tak, who designed the adjacent pump building (Hogeweg 205) for the municipality. The construction drawing shows that the design deliberately aimed at a varied shadow effect of the building components. The architectural style of the transformer house is functionalist expressionism, expressed in the plastic composition of the volumes.
Description
The transformer house is designed on an approximately square floor plan. In one storey, three cubic, almost entirely windowless volumes of different length, width and height are grouped, from which the internal functions can be inferred. The transformers are placed in the highest volume, a space for high voltage is housed in the slightly lower section, while the lowest volume is intended for low voltage. The facades are constructed of deeply jointed yellow brick. The volumes are topped by far projecting concrete plates, the lowest of which also forms a canopy for the two access doors - one for high voltage and one for low voltage - in the front and right side facades.
In the left side facade (east side) is the access to the high voltage room, covered by a concrete moulding. A steel door is marked at the top by a canopy projecting far forward as well as to the left and to the right. At the bottom of the door is a brick threshold and on the right side a projecting low brick flower bed. The entrance is also emphasised by the recessed mid-height volume visible above the canopy.
In the window and door-less right side facade the emphasis lies especially on the mid-height volume, which occupies almost the entire wall. On the left side part of the low canopy is visible, at the top the peak of the highest volume.
The rear facade is divided into two parts: a relatively broad mid-height wall plane with a slightly projecting higher volume on the right side. The two-part division is emphasised by the placement of the rainwater drain. In the centre of the facade is a rectangular plane consisting of glass bricks.
The front facade (north) is the most plastic and varied of the four facades. Around the steel door that provides access to the low voltage room and is slightly higher than the door in the left side facade, the three block-shaped volumes are grouped. The door is located on the left in the mid-height volume, which occupies approximately the right half of the facade. In the mid-height volume two rectangular ventilation openings are provided beneath the projection. The projecting concrete canopy of the lowest volume runs across the facade through above the door. Above this canopy the recessed highest volume is visible. To the left of the door are three narrow strips of glass bricks, which are also set in mortar here.
Valuation
The transformer house is of general importance because of its architectural historical value as a well-preserved and intact example of a transformer house executed in functionalist expressionist style with influences from the architecture of W.M. Dudok. The building is also of ensemble value in relation to the pump building designed by the municipality of Amersfoort in the same style.
Nearby in the register
- Nutsbedrijf, Hogeweg 205Industrieunder 1 mi
- MaxhoeveBoerderijunder 1 mi
- Militair HospitaalMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Militair HospitaalMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.