Rijksmonumentenregister · Netherlands
Poortgebouw, Soesterweg 187
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Poortgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- Soesterweg 187, Locatie: Soesterkwartier, 3812 AG Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15747, 5.36913
- Part of complex
- 517682
- Monument number
- 517683
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Stadsarchitect W.H. Kam kreeg in 1895 de opdracht voor een ontwerp van het POORTGEBOUW van de Algemene Begraafplaats, waarbij zijn voorstel in hoofdzakelijk overgangsarchitectuur met neogotische kenmerken is uitgevoerd.
In het poortgebouw werden ruimten voor een woning en een aula opgenomen. Aan de woning is een kleine schuur gebouwd en aan de oostzijde werd een dakkapel toegevoegd, die beide buiten de bescherming vallen. Het enigszins verhoogd en aan een dubbele oprijlaan gelegen poortgebouw van de Algemene begraafplaats wordt door een hekwerk en een plantsoen van de openbare weg gescheiden. Het op een globale H-vormige plattegrond gelegen gebouw bestaat uit een hoogopgaande poort, twee lage tussenleden en twee haaks daarop staande vleugels. De poort met een ellipsvormige doorgang wordt bekroond door een tentdak, dat bedekt is met leien in maasdekking. De vleugels bezitten één bouwlaag met zadeldaken van blauwe kruispannen. De linker vleugel bestaat uit een aan de straatzijde gelegen wachtkamer, een bergruimte en een aan de begraafplaats gelegen opbaarruimte.
In de rechter vleugel bevindt zich een woning.
De op een lage plint geplaatste gevels zijn opgetrokken uit rode bakstenen, met op constructief belangrijke punten natuursteen-elementen als aanzet- en sluitstenen, consoles en bekroning van het kleine trapgeveltje aan de voorzijde. Op diverse plaatsen bevinden zich muurankers.
De symmetrische voorgevel (zuidzijde) bestaat uit de in het midden geplaatste poort, de iets teruggelegen, lage en smallere tussenleden met een dakpartij evenwijdig aan de straat en de hogere, bredere topgevels van de dwarsvleugels.
Het opgaand muurwerk van de toren reikt tot de nok van de tussenleden met daarboven een tentdak, dat bekroond wordt door een open lantaarn, eveneens met tentdak. Een grote spitsbooguitsparing vormt de entree tot de begraafplaats, die door middel van een tweedelig smeedijzeren hekwerk wordt afgesloten. De boog wordt door natuurstenen aanzet- en sluitstenen geaccentueerd. Op de hoeken van het muurvlak bevinden zich overhoeks geplaatste steunberen, met een natuurstenen afzaat. Onder de smalle daklijst, zijn gemetselde consoles aangebracht die tezamen een fries vormen.
De lijstgevel wordt in het midden onderbroken door een op vier natuurstenen consoles geplaatste voorzet(trap)gevel. De vier consoles ondersteunen drie kleine spitsbogen. De vijf trappen worden door natuurstenen ezelruggen afgedekt. In het midden van de trapgevel bevinden zich twee zeer smalle gekoppelde spitsboognissen, met een gezamelijke natuurstenen dorpel. De iets teruggelegen voorgevels van de verbindingsleden zijn gelijk aan elkaar en symmetrisch. In het midden van het muurvlakken is een getoogde paneeldeur geplaatst, die geflankeerd wordt door kleine, smalle vensters met waterlijst, gootlijsten op gesneden klossen. Recht boven de deuren bevinden zich in het dakvlak kleine dakkapellen met vierkant venster met overstekend zadeldak en een driepas in de beschoten top.
De voorgevels van de dwarsvleugels risaleren circa een meter ten opzichte van de verbindingsleden. De tuitgevels zijn symmetrisch. In de eerste bouwlaag bevindt zich een rechthoekig driestrooksvenster. De drie delen, waarvan het zesruits raam in het midden twee keer zo breed is als de drieruits raam ter zijde, worden van elkaar gescheiden door een bakstenen muurdam. Het venster heeft een natuurstenen onderdorpel en een bakstenen strek, met natuursteen-elementen op de aanzetten en op de punten waar de muurdammen de strek raken. Boven en naast de strek bevindt zich een geprofileerde natuurstenen lijst op kleine consoles. De tuitgevel kraagt uit, heeft schouders en een natuurstenen afdekking. In het midden is een gekoppeld spitsboogvenster aangebracht.
De symmetrische achtergevel heeft dwarsvleugels die sterker risaleren. Boven de spitsboog van de entree bevindt zich op het tentdak een kleine dakkapel met schilddak en driepas-detaillering. Evenals aan de voorzijde bevinden zich in de tussenleden naast de poort deuren, die geflankeerd worden door kleine, smalle vensters. In de achtergevel van beide zijvleugels is een zeslichtsvensters aangebracht.
De linker zijgevel is sober. Boven de één bouwlaag hoge bakstenen wand bevindt zich het zadeldak met in het midden een dakkapel. Tegen de vleugel staat rechts van het midden een muur, waartegen een klein houten hok is gebouwd dat buiten de rijksbescherming valt. Vanaf de muur neemt een ijzeren hekwerk, dat geheel rondom de begraafplaats staat, een aanvang. Rechts naast de muur bevindt zich een rechthoekig venster. Links naast de muur bevindt zich een deur met bovenlicht van de gereedschapskamer. Geheel links is een deur met bovenlicht van de lijkenkamer aangebracht.
De rechterzijgevel heeft diverse wijzigingen ondergaan. De aangebouwde schuur en een brede dakkapel vallen buiten de bescherming. In het midden van de noklijn bevindt zich een schoorsteen.
In het interieur van de wachtkamer is op de noordwand een hoogopgaande gestucte schouw met spitsboog aangebracht. De woning is aanzienlijk gewijzigd. Op de verdieping zijn kleine slaapkamers ingebouwd. De ruimte boven de poort is in gebruik als slaapkamer.
Waardering
Het poortgebouw van de Algemene Begraafplaats is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een in overgangsarchitectuurstijl met neogotische kenmerken ontworpen entreegebouw. Het poortgebouw is van ensemblewaarde in relatie tot de in de Engelse landschapsstijl uitgevoerde aanleg van de begraafplaats. Het gebouw is van betekenis binnen het oeuvre van de architect en van stedenbouwkundige waarde gezien zijn ligging.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
City architect W.H. Kam received a commission in 1895 for a design of the GATEWAY BUILDING of the General Cemetery, whereby his proposal was executed mainly in transitional architecture with neo-Gothic characteristics.
The gateway building contained spaces for a residence and an assembly hall. A small shed was built attached to the residence and on the east side a roof dormer was added, both of which fall outside the protection. The gateway building of the General Cemetery, situated somewhat elevated and on a double approach lane, is separated from the public road by railings and planted areas. The building, which has a broadly H-shaped floor plan, consists of a tall gateway, two low connecting sections and two wings at right angles to these. The gateway with an elliptical opening is crowned by a tent roof, covered with slates in Meuse pattern. The wings have one storey with gabled roofs of blue interlocking tiles. The left wing consists of a waiting room facing the street, a storage space and a lying-in room facing the cemetery.
The right wing contains a residence.
The facades, placed on a low plinth, are constructed of red bricks, with natural stone elements such as bond stones, consoles and the crowning of the small stepped gable at the front at structurally important points. Wall anchors are located in various places.
The symmetrical front facade (south side) consists of the gateway placed in the centre, the slightly recessed, low and narrower connecting sections with a roof part parallel to the street and the higher, broader stepped gables of the transverse wings.
The rising masonry of the tower reaches to the ridge of the connecting sections with above it a tent roof, crowned by an open lantern, also with tent roof. A large pointed arch opening forms the entrance to the cemetery, which is closed off by means of a two-part wrought iron railing. The arch is accentuated by natural stone bond and closing stones. At the corners of the wall surface there are buttresses placed diagonally, with a natural stone offset. Below the narrow drip moulding, moulded consoles have been installed which together form a frieze.
The cornice-topped facade is interrupted in the centre by a stepped gable placed on four natural stone consoles. The four consoles support three small pointed arches. The five steps are topped by natural stone mouldings. In the centre of the stepped gable there are two very narrow coupled pointed arch recesses, with a shared natural stone sill. The slightly recessed front facades of the connecting sections are identical to each other and symmetrical. In the centre of the wall surfaces is a panelled door with arch, which is flanked by small, narrow windows with drip moulding, gutter mouldings on carved corbels. Directly above the doors there are in the roof plane small roof dormers with square window with overhanging gabled roof and a trefoil in the boarded gable.
The front facades of the transverse wings project approximately one metre in relation to the connecting sections. The spout gables are symmetrical. On the first storey there is a rectangular three-light window. The three parts, of which the six-light window in the middle is twice as wide as the three-light window at the side, are separated from each other by a brick wall. The window has a natural stone sub-sill and a brick arch, with natural stone elements at the bond points and at the points where the wall divisions meet the arch. Above and beside the arch there is a profiled natural stone moulding on small consoles. The spout gable projects, has shoulders and a natural stone covering. In the centre there is a coupled pointed arch window.
The symmetrical rear facade has transverse wings that project more strongly. Above the pointed arch of the entrance there is on the tent roof a small roof dormer with hipped roof and trefoil detailing. As at the front, there are in the connecting sections next to the gateway doors, which are flanked by small, narrow windows. In the rear facade of both side wings there are six-light windows.
The left side facade is austere. Above the one-storey brick wall is the gabled roof with in the centre a roof dormer. Against the wing stands to the right of the centre a wall, against which a small wooden hut has been built that falls outside the national monument protection. From the wall, an iron railing, which stands all around the cemetery, begins. To the right beside the wall there is a rectangular window. To the left beside the wall there is a door with fanlight of the tool room. At the far left there is a door with fanlight of the mortuary.
The right side facade has undergone various alterations. The attached shed and a wide roof dormer fall outside the protection. In the centre of the ridge line there is a chimney.
In the interior of the waiting room, a tall stuccoed fireplace with pointed arch has been installed on the north wall. The residence has been considerably altered. Small bedrooms have been built in on the upper floor. The space above the gateway is used as a bedroom.
Valuation
The gateway building of the General Cemetery is of general importance because of its architectural-historical value as an intact example of an entrance building designed in transitional architectural style with neo-Gothic characteristics. The gateway building has ensemble value in relation to the layout of the cemetery executed in the English landscape style. The building is of significance within the architect's oeuvre and of urban planning value given its location.
Nearby in the register
- Begraafplaats, Soesterweg bij 187Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Poortgebouw, Soesterweg bij 126Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Beheerderswoning, Soesterweg 126Dienstwoningunder 1 mi
- Israëlitische begraafplaatsBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.