Rijksmonumentenregister · Netherlands
Poortgebouw, Soesterweg bij 126
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Poortgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1873
- Address
- Soesterweg bij 126, Locatie: Soesterkwartier, 3812 BD Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15691, 5.37015
- Part of complex
- 517678
- Monument number
- 517679
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het in 1873 vermoedelijk door stadsarchitect W.H. Kam ontworpen POORTGEBOUW annex aula is aan de zuidzijde van de Soesterweg gelegen en risaleert licht ten opzichte van bakstenen muren aan weerszijden. Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond en bestaat uit één hoogopgaande bouwlaag, die wordt overdekt door een haaks op de Soesterweg geplaatst zadeldak, voorzien van blauwe Hollandse pannen. Het pand bezit een eclectische bouwstijl, waarbij stijlelementen uit het classicisme, romaans en de renaissance zijn toegepast. De voorgevel (noordzijde) heeft dubbele naar binnen openslaande houten deuren, waarbij de entree is overspannen door een boog bestaande uit baksteen, gesegmenteerd door natuursteen-elementen. De natuurstenen aanzetstenen van deze segmentboog zijn gedecoreerd met een floraal motief en worden ondersteund door lisenen. Boven de boog bevindt zich een op consoles geplaatst natuurstenen fronton met akroteri. Op het tympaan is in het Hebreeuws en in het Nederlands de volgende tekst aangebracht: 'de eeuwige doodt en maakt levend / stort in het graf en voert opwaarts / 1SAM.2:6'.
Boven het fronton bevindt een rondvenster met vijfledige bloemtracering. Een getand klimmend fries uit gele baksteen vormt de beëindiging van de topgevel. Het fries verbindt eveneens gele in metselwerk uitgevoerde makelaars bij top en schouders, die als bekroning gestileerde natuurstenen acroteria hebben.
De achtergevel heeft eenzelfde doch soberder opbouw als de voorgevel.
De gevel is gepleisterd, de dubbele openslaande deuren worden overspannen door een niet geaccentueerde segmentboog, waarboven zich een rondvenster bevindt. Op de schouders van de gevel zijn akroteria aangebracht.
De eveneens gepleisterde symmetrische linker zijgevel wordt geleed door twee rechthoekige spaarvelden, die aan de onderzijde worden begrensd door een grijze plint en aan de bovenzijde door een tandlijst. In beide spaarvelden zijn twee rondboogvensters met een gezamelijke waterlijst aangebracht.
De rechter zijgevel is identiek aan de linker zijgevel.
Het sobere interieur van het poortgebouw is bepleisterd. Het tongewelf, dat zijn aanzetten vindt in een zestal kornissen, is eveneens bepleisterd. In boogvormige uitsparingen in de zijgevels en het tongewelf zijn de gekoppelde rondboogvensters geplaatst.
Waardering
Het poortgebouw van de Israëlitische begraafplaats is van algemeen belang vanwege zijn architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf en relatief zeldzaam voorbeeld binnen de funeraire geschiedenis. Het poortgebouw, uitgevoerd in een eclectische stijl met invloeden van het classicisme, het romaansk en de renaissance. Het pand bezit een ensemblewaarde in relatie tot overige onderdelen van de begraafplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The GATEHOUSE with adjoining aula, presumably designed in 1873 by city architect W.H. Kam, is located on the south side of the Soesterweg and projects slightly in relation to brick walls on either side. The building has a rectangular floor plan and consists of one tall storey, which is covered by a gabled roof placed at right angles to the Soesterweg, provided with blue Dutch tiles. The property has an eclectic architectural style, in which stylistic elements from classicism, Romanesque and the renaissance are applied. The front facade (north side) has double inward-opening wooden doors, with the entrance spanned by an arch consisting of brick, segmented by natural stone elements. The natural stone springer stones of this segmental arch are decorated with a floral motif and are supported by pilasters. Above the arch is a natural stone pediment placed on consoles with acroteria. On the tympanum the following text is inscribed in Hebrew and in Dutch: 'the eternal killeth and maketh alive / casteth down into the grave and bringeth up / 1SAM.2:6'.
Above the pediment is a round window with five-lobed tracery. A dentil climbing frieze made of yellow brick forms the termination of the stepped gable. The frieze also connects yellow string courses executed in masonry at top and shoulders, which have as their topping stylised natural stone acroteria.
The rear facade has the same but more sober construction as the front facade.
The facade is plastered, the double opening doors are spanned by an unaccented segmental arch, above which is a round window. On the shoulders of the facade are acroteria.
The also plastered symmetrical left side facade is articulated by two rectangular spandrels, which are bounded below by a grey base and above by a dentil moulding. In both spandrels are two round-arched windows with a common drip moulding.
The right side facade is identical to the left side facade.
The plain interior of the gatehouse is plastered. The barrel vault, which has its springing points in six cornices, is also plastered. In arched recesses in the side facades and the barrel vault are the coupled round-arched windows placed.
Valuation
The gatehouse of the Israelite cemetery is of general interest because of its architectural and cultural historical value as a fine and relatively rare example within funerary history. The gatehouse, executed in an eclectic style with influences from classicism, Romanesque and the renaissance. The property has an ensemble value in relation to other components of the cemetery.
Nearby in the register
- Beheerderswoning, Soesterweg 126Dienstwoningunder 1 mi
- Israëlitische begraafplaatsBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Poortgebouw, Soesterweg 187Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats, Soesterweg bij 187Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.