Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Stadsweg 31
Garrelsweer, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Stadsweg 31, 9918 PK Garrelsweer (Eemsdelta 20)
- Place
- Garrelsweer
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.31064, 6.75909
- Part of complex
- 517357
- Monument number
- 517358
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "Groningen / door R. Bos" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Nederlands hervormde ZAALKERK uit 1912 opgetrokken in een bruine waalklinker. Het zadeldak dat gedekt is met een zwarte geglazuurde Friese golfpan, heeft een geprofileerde houten goot op klossen. De beide topgevels zijn afgezet met natuurstenen dekband en hebben natuurstenen schouders. Midden tegen de voorgevel (zuid) is een portaal uitgebouwd met een toren onder een zadeldak tussen twee tuitgevels, afgezet met een natuurstenen dekband, en een houten goot op klossen; op de nok een windwijzer met bouwjaar (1912). De hoofdentree die zich midden in het portaal bevindt, bestaat uit een dubbele houten rondboogvormige deur met twee omlijste kijkgaten met smeedwerk en ijzeren gehengen, onder een drietal halfsteens rollagen aflopend in lengte; boven de deur bevindt zich een gevelsteen met de tekst: soli deo gloria; voor de deur een natuurstenen stoep (twee treden) met bovenin crème-gele tegels; de entree is samengevat onder een keperboog met natuurstenen sluit- en aanzetstenen. Boven de entree bevindt zich een langwerpig venster onder een strek, en aan weerszijden een klein venster onder een strek met daarboven een rondboogvenster binnen een uitgespaard veld in halve boogvorm; rechts van de entree een gevelsteen waarop staat: "Ds C.J. Paassen, K. Schrage, H. Keur, 2-4-1912"; de beide zijgevels van het portaal hebben een klein venster met strek onder een rondboogvenster. De toren heeft aan drie zijden (achterzijde uitgezonderd) een langwerpig galmgat onder een strek. De oost- en westgevel van de kerk worden geleed door vijf steunberen met daartussen vier boogvensters met bakstenen tracering, waarvan het eerste vanaf de voorgevel is dichtgezet. Alle vensters hebben gekleurd glas-in-lood.
Aan de noordzijde is een CONSISTORIE aangebouwd op een rechthoekige plattegrond, opgetrokken in een bruine waalklinker. Het afgeknotte schilddak, gedekt met een zwart geglazuurde Friese golfpan, heeft een houten goot op klossen en een gemetselde schoorsteen op het westelijke dakvlak. In de oostgevel bevindt zich de entree, bestaand uit een houten deur met deurlicht met roedenverdeling, een tweeruits bovenlicht onder een strek en een natuurstenen stoep (twee treden), en een dubbel zesruits venster onder een strek. De noordgevel heeft drie zesruits vensters onder een strek en in de topgevel met steekkap openslaande deuren met twee deurlichten onder een rollaag. Aan de westgevel is in de jaren zestig van deze eeuw een kleine uitbouw met plat dak gebouwd, die buiten de bescherming valt.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: in het portaal de tegelvloer, de houten spiltrap en de twee omlijste schuifdeuren (paneel) onder een gemetselde segmentboog; in de toren de klok uit 1695 van C. Fremy; in de kerk het spitse tongewelf met trekbalken, de houten platformkansel in nis met een opgang aan weerszijden, de twee rijen houten kerkbanken en de kerkeraadsbanken links en rechts van de kansel, de houten balustrade met lezenaar, de houten orgeltribune steunend op twee decoratieve houten pilaren en de orgelkas. Het orgel valt buiten de bescherming.
Waardering
Nederlands hervormde kerk met aangebouwde consistorie van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een relatief jonge Nederlands hervormde kerk uit 1912 in een aan het rationalisme verwante bouwtrant
- vanwege de verzorgde, afgewogen vormgeving
- vanwege de opvallende detaillering
- vanwege de ruimtelijke en functionele relatie met de pastorie en begraafplaats
- vanwege de hoge mate van gaafheid van zowel het ex- als het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging midden in het dorp aan het Damsterdiep.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Dutch Reformed PARISH CHURCH from 1912 built in brown facing brick. The gabled roof covered with black glazed Frisian barrel tiles has a moulded wooden gutter on corbels. Both gable ends are finished with a natural stone coping and have natural stone shoulders. Against the middle of the front façade (south) a porch has been built with a tower beneath a gabled roof between two spout gables, finished with a natural stone coping and a wooden gutter on corbels; on the ridge a weathervane with the year of construction (1912). The main entrance situated in the middle of the porch consists of a double wooden round-arched door with two framed peepholes with ironwork and iron hinges, beneath three half-brick arches graduating in length; above the door is a facade stone with the text: soli deo gloria; in front of the door a natural stone step (two treads) with cream-coloured tiles on top; the entrance is grouped beneath a herringbone arch with natural stone voussoir and springer stones. Above the entrance is an oblong window beneath a lintel, and on either side a small window beneath a lintel with above it a round-arched window within a recessed field in half-arch form; to the right of the entrance a facade stone bearing: "Ds C.J. Paassen, K. Schrage, H. Keur, 2-4-1912"; the two side façades of the porch each have a small window with lintel beneath a round-arched window. The tower has on three sides (excepting the rear) an oblong sound hole beneath a lintel. The east and west façades of the church are articulated by five buttresses with between them four arch windows with brick tracery, the first one from the front façade being blocked up. All windows have coloured stained glass.
On the north side a VESTRY has been built with a rectangular floor plan, built in brown facing brick. The truncated hipped roof, covered with black glazed Frisian barrel tiles, has a wooden gutter on corbels and a brick chimney on the western roof plane. In the east façade is the entrance, consisting of a wooden door with a door panel with glazing bars, a two-pane fanlight beneath a lintel and a natural stone step (two treads), and a double six-pane window beneath a lintel. The north façade has three six-pane windows beneath a lintel and in the gable end with roof scuttle French doors with two door panels beneath an arch. On the west façade a small extension with flat roof was built in the nineteen-sixties, which falls outside the protection.
In the INTERIOR the following are of particular importance: in the porch the tiled floor, the wooden spiral stair and the two framed sliding doors (panel) beneath a brick segmental arch; in the tower the bell from 1695 by C. Fremy; in the church the pointed barrel vault with tie beams, the wooden platform pulpit in a niche with access stairs on either side, the two rows of wooden pews and the church council benches to the left and right of the pulpit, the wooden balustrade with lectern, the wooden organ gallery supported on two decorative wooden pillars and the organ case. The organ falls outside the protection.
Valuation
Dutch Reformed church with attached vestry of general importance due to cultural and architectural historical value
- as an example of a relatively young Dutch Reformed church from 1912 in a building style related to rationalism
- due to the careful, balanced design
- due to the striking detailing
- due to the spatial and functional relationship with the manse and cemetery
- due to the high degree of integrity of both the exterior and the interior
- due to the striking location in the middle of the village on the Damsterdiep.
Nearby in the register
- Begraafplaats en -onderdelen, Stadsweg bij 31Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Pastorie(F), Kerkepad 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Verkeersbrug, Stadsweg bij 116Brugunder 1 mi
- Wester EnzelensBoerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.