Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk St. Willebrord
St. Willebrord, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1925 - 1926
- Address
- Pastoor Bastiaansensingel 30, 4711 EC St. Willebrord (Rucphen 30)
- Place
- St. Willebrord
- Municipality
- Rucphen
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55177, 4.59022
- Part of complex
- 517058
- Monument number
- 517059
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De R.K. ST. WILLEBRORDKERK werd in 1925-1926 gebouwd in opdracht van bouwpastoor P. Bastiaansen door architect N.J.H. van Groenendael in Traditionalistische stijl met elementen van neogotiek.
Omschrijving.
De driebeukige centraliserende kruiskerk met massale viering waarop een slanke toren met vier hoektorens is opgetrokken uit machinale baksteen en heeft zadel-, lessenaar- en tentdaken met leien in maasdekking. Het gebouw heeft een klaverbladvormige plattegrond bestaande uit een vierkante viering met koor en transeptarmen met omgang van een vak met 5/10 sluiting en een driebeukig schip van vier traveeën. Koor en transept hebben elk vijf vijfzijdig gesloten kapellen tegen de omgang.
Het schip heeft links en rechts van de gevel twee veelhoekig gesloten kapellen. Het muurwerk is eenvoudig; de gevels worden geleed door steunberen met afzaat, horizontaal worden de torens geleed door cordonlijsten met tandlijsten en een keperboogfries bij de achthoekige hoektorentjes. De westgevel met ingang is gericht op een breed toelopend pad met plantsoen. De brede westgevel is voorzien van een dubbelportaal met lisenen en klimmende rondboognissen, deels met rondboogramen. In de deelpijler van het dubbelportaal is het beeld geplaatst van de patroonheilige met het model van de kerk. De rondboogportalen worden afgesloten door een smeedijzeren sierhek met krullen, cirkels en pijlpunten. De topgevel wordt bekroond door een kruis. De viering is eveneens voorzien van blindnissen en wordt afgesloten door een bakstenen borstwering met keperboogarcade. In de oksels van de transepten, schip en koor bevinden zich achthoekige traptorentjes. De toren op de viering heeft drie geledingen met achtereenvolgens een uurwerk, in lichtgekleurde baksteen de letters O.L.V. en dubbele galmgaten. De belettering, staand voor "Onze Lieve Vrouwe" werd 's avonds verlicht en overstraalde zo geheel St. Willebrord en omgeving. De achthoekige torenspits is voorzien van hoekspitsjes, dakkapellen en een smeedijzeren torenkruis, ter verhoging van de gelijkenis met het kerksilhouet te Lourdes.
Achter het koor bevindt zich in de noordwestelijke hoek de terzelfdertijd aangebouwde sacristie. Deze ruimte is opgetrokken uit machinale baksteen met een dubbele tandlijst onder de goot en heeft een samengesteld schilddak met leien in maasdekking. In de stijl van de kerk heeft het pand rondboogramen en een deur in rondboogportiek. Markant is de hoge ronde baksteen schoorsteen ten behoeve van het stookhok. Het interieur van de kerk herbergt een ruime en wijde centraalbouw in schoon metselwerk met een tweedelige opstand van paraboolvormige scheibogen waarboven onder de lichtbeukramen een brede band met siermetselwerk in baksteen. De gehele kerk is overwelfd met kruisribgewelven met brede en platte ribben. Het gewelf in de viering wordt doorbroken door tweemaal twee elkaar kruisende betonbalken die de toren dragen met een bovenlicht in het middenvak. Op de balken de tekst "Quantum potes tantum aude" (help zoveel u kunt). Opvallend is de dispositie van omgang en kapellen ter plaatse van de achthoekige torentjes op de hoeken van de viering. Hier bevinden zich onder de torentjes achthoekige kapellen die met drie bogen naar de omgang geopend zijn. De beeldnissen in de omgang zijn wit gepleisterd. De ingang bezit twee grote en twee kleine keperboogdeuren. Het zangkoor erboven heeft een opengewerkte keperboogbalustrade. Aan weerskanten van de ingang een zijkapel. In de zuidelijke een Heilig Hartbeeld, gesigneerd door F. de Vriendt in 1886. De noordelijke zijkapel bezit als enige figuratieve glas-in-loodramen. Voorgesteld zijn symbolen van Maria als de lelie, de gesloten hof, de ivoren toren en een afbeelding van de kerk en pastoor Bastiaansen zelf. Het is een ontwerp van broeder Donatianus en uitgevoerd door atelier Martien Pater. De kapel wordt gedomineerd door een processiebeeld met sieraden. In de nissen bevinden zich diverse beelden en schilderijen. De oudst gedateerd is een schilderij van P. van Schendel uit 1851, van Maria met Kind. In het koor verder een doopvont van A.I. Marae uit 1842 en een rijkbewerkt Triomfkruis uit het laatste kwart van de negentiende eeuw. Er zijn diverse neo-gotische heiligenbeelden, zowel polychrome houten beelden zoals dat van de H. Barbara en Anna met Maria uit de vorige eeuw als veelkleurige gipsen beelden zoals dat van de H. Antonius van Padua, gesigneerd door H. Dirckx uit Breda in 1927. Daarnaast zijn er gewolkt geglazuurde beelden uit dezelfde periode of iets later, hoogstwaarschijnlijk door Leo Jungblut uit Bilthoven.
Waardering.
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een geestelijke ontwikkeling, met name de ontwikkeling van het katholicisme en de stichting van nieuwe bedevaartplaatsen in het Interbellum. Het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van processieparken. Het heeft architectuurhistorische waarde vanwege de stijl en de plaats in het oeuvre van de architect, met name door de verwerking van het motief van de bedevaartskerk van Lourdes tot een originele en gecompliceerde centraalbouw met toepassing van eigentijdse betontechniek. Het gehele complex heeft een bijzondere betekenis voor het aanzien van de streek. De ensemblewaarde is ook gelegen in de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen en wegen. Het complex is belangrijk vanwege de gaafheid van in- en exterieur en vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de samenstellende onderdelen van het complex. Het complex heeft zeldzaamheidswaarde vanwege de typologische zeldzaamheid van de kerkplattegrond en het omliggende processiepark.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The R.K. ST. WILLEBRORDKERK was built in 1925-1926 on the instructions of building pastor P. Bastiaansen by architect N.J.H. van Groenendael in Traditionalist style with elements of neo-Gothic.
Description.
The three-aisled centralising cruciform church with a massive crossing tower on which a slender tower with four corner towers is erected from machine-made brick and has gabled roofs, lean-to roofs and mansard roofs with slate in Maas covering. The building has a clover-leaf-shaped ground plan consisting of a square crossing with choir and transept arms with ambulatory of one bay with 5/10 closure and a three-aisled nave of four bays. The choir and transept each have five pentagonal-closure chapels against the ambulatory.
The nave has two polygonal-closure chapels on either side of the facade. The masonry is plain; the facades are articulated by buttresses with plinth, horizontally the towers are articulated by cornices with dentil friezes and a herringbone frieze at the octagonal small corner towers. The west facade with entrance is oriented towards a broad narrowing path with planted area. The broad west facade is provided with a double portal with pilasters and climbing round-arch niches, partly with round-arch windows. In the dividing pillar of the double portal is placed the image of the patron saint with the model of the church. The round-arch portals are closed by a wrought-iron decorative grille with scrolls, circles and arrowheads. The top gable is crowned by a cross. The crossing is likewise provided with blind niches and is closed by a brick breastwork with herringbone arched arcade. In the spandrels of the transepts, nave and choir there are octagonal stair towers. The tower on the crossing has three storeys with respectively a clock, in light-coloured brick the letters O.L.V. and double sound holes. The lettering, standing for "Onze Lieve Vrouwe", was lit in the evening and thus illuminated the entire St. Willebrord and surroundings. The octagonal tower spire is provided with corner spirelets, roof dormers and a wrought-iron tower cross, to enhance the similarity with the church silhouette at Lourdes.
Behind the choir, in the north-western corner, the sacristy built at the same time is located. This space is erected from machine-made brick with a double dentil frieze under the eaves and has a complex hipped roof with slate in Maas covering. In the style of the church it has round-arch windows and a door in round-arch porch. Striking is the high round brick chimney for the boiler room. The interior of the church houses a spacious and wide central building in fair-faced masonry with a two-part elevation of parabolic-shaped skew arches above which, under the clerestory windows, a broad band with decorative masonry in brick. The entire church is vaulted with cross-ribbed vaults with broad and flat ribs. The vault in the crossing is broken through by twice two intersecting concrete beams that carry the tower with a fanlight in the centre bay. On the beams the text "Quantum potes tantum aude" (help as much as you can). Striking is the disposition of the ambulatory and chapels at the location of the octagonal small towers on the corners of the crossing. Here beneath the towers are octagonal chapels which open towards the ambulatory with three arches. The sculptures in the ambulatory are whitewashed. The entrance has two large and two small herringbone arched doors. The choir above has an open-worked herringbone arched balustrade. On either side of the entrance a side chapel. In the southern one a Sacred Heart image, signed by F. de Vriendt in 1886. The northern side chapel possesses figurative stained-glass windows as the only such. Represented are symbols of Mary such as the lily, the enclosed garden, the ivory tower and a depiction of the church and pastor Bastiaansen himself. It is a design by Brother Donatianus and executed by the Martien Pater workshop. The chapel is dominated by a processional image with ornaments. In the niches there are various sculptures and paintings. The oldest dated is a painting by P. van Schendel from 1851, of Mary with Child. In the choir further a baptismal font by A.I. Marae from 1842 and a richly worked Triumphal Cross from the last quarter of the nineteenth century. There are various neo-Gothic sacred images, both polychrome wooden sculptures such as that of St. Barbara and Anna with Mary from the previous century as well as multicoloured plaster sculptures such as that of St. Anthony of Padua, signed by H. Dirckx from Breda in 1927. Besides there are clouded glazed sculptures from the same period or slightly later, most likely by Leo Jungblut from Bilthoven.
Valuation.
The church is of general importance. The building has cultural-historical significance as an example of spiritual development, in particular the development of Catholicism and the establishment of new pilgrimage sites in the Interbellum period. It is also significant as an example of the typological development of procession parks. It has architectural-historical value because of the style and the place in the architect's oeuvre, in particular through the processing of the pilgrimage church of Lourdes motif into an original and complicated central building with the application of contemporary concrete technology. The entire complex has a special significance for the appearance of the region. The ensemble value is also located in the high-quality nature of the built environment and the historical-spatial relationship with green provisions and roads. The complex is important because of the integrity of interior and exterior and because of the high-quality nature of the constituent components of the complex. The complex has rarity value because of the typological rarity of the church ground plan and the surrounding procession park.
Nearby in the register
- Sint-WillibrorduskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Processiepark St. WillebrordTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Schuur (G), Hoge Donk bij 40Opslagunder 1 mi
- Bakhuis, Hoge Donk bij 40Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.