Rijksmonumentenregister · Netherlands
St.Antonius Abt-kerk
Riel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- Kerkstraat 3, 5133 AJ Riel (Goirle 30)
- Place
- Riel
- Municipality
- Goirle
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.52402, 5.02314
- Part of complex
- 516997
- Monument number
- 516998
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1889 map "Manoeuvreerkaart der 3de Divisie Infanterie in 1889 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De R.K. St. Antonius Abt-kerk is een georiënteerde kruiskerk met westelijke ingangstoren, gebouwd in neo-gotische stijl naar een ontwerp van P.J. van Genk uit 1895. Omstreeks 1925 is de kerk in aangepaste stijl uitgebreid.
Omschrijving.
Het kerkgebouw is een pseudo-basilicale kruiskerk met westelijke toren van vier geledingen, bekroond door een spits op vierkante grondslag en geflankeerd door vijfhoekige kapellen, een schip van vier traveeën, een dubbel rechtgesloten transept, met aansluitend op de koortravee een vijfzijdige apsis. De gevels zijn opgetrokken in handvorm baksteen en hebben een geleding door toepassing van lisenen in combinatie met rechthoekige spaarvelden, die zijn afgesloten door een muizetandlijst. Tegen de gevels staan meermalen versneden, haaks uitgebouwde steunberen. De toren heeft een spitsboogportiek met wimberg. De flankerende kolommen, alsmede boog, afdeklijst en pinakel zijn uit zandsteen vervaardigd. Boven de opgeklampte vleugeldeur zijn in het bovenlicht, met verticale roedenverdeling, een neo-gotisch glas-in-loodpanelen aangebracht. In het muurwerk twee hardstenen wijdingskruisjes. In het venster boven het portiek een tussen kolommen en boog gevat venster met plate-tracery, bestaande uit een achtlobbige roos op dubbele lancet, gevuld met glas-in-lood. De geleding wordt afgesloten met drie spitsbooglichten, waarboven twee gekoppelde galmgaten. Het muurwerk van de bovenbouw springt iets uit. De spits heeft aan alle zijden een wijzerplaat onder kapel, een open galerij en een viertal dakkapellen, alsmede een torenkruis met windhaan. De vensters van het schip hebben een indeling overeenkomstig het torenvenster met plate-tracery. Het omstreeks 1925 vergrote, dubbele transept heeft hoge eindgevels, voorzien van een spitsboogvormig spaarveld, waarin een venster met achtlobbige roos op vier lancetten. In de topgevels elk drie smalle lichten. In elke travee van de apsis een eenvoudig lancetvenster, voorzien van het oorspronkelijke glas-in-lood. Tegen de zuidelijke gevel van het schip zijn twee biechtstoelen aangebouwd. De kerk is gedekt door samengestelde zadeldaken, voorzien van lei-in-Maasdekking. Op de kruising staat een kleine, overhoeks geplaatste dakruiter, op vierkante grondslag. Tegen de zuidelijke gevel is ter hoogte van het koor een onderkelderde sacristie annex stookhok aangebouwd. Deze telt één bouwlaag, heeft een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een zadeldak met lei in Maasdekking. In de zuidelijke en oostelijke gevel een venster met resp. kleine roedenverdeling en een kruisvenster met diefijzers, alsmede een opgeklampte deur, met enkele hardstenen traptreden.
Waardering.
Het kerkgebouw is van algemeen belang vanwege de volgende waarden: cultuurhistorische waarden: het gebouw is van belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in Midden-Brabant; architectuurhistorische waarden: het heeft bijzonder belang voor de geschiedenis van de architectuur en de bouwtechniek; het is van belang binnen het oeuvre van de architect als voorbeeld van een eenvoudige, dorpskerk; het is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek; ensemblewaarden: het complex is van bijzondere betekenis voor het aanzien van de voor de negentiende-eeuwse kerkdorpontwikkeling in Noord-Brabant typerende lintbebouwing; gaafheid/herkenbaarheid: het gebouw is van belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en een deel van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The R.K. St. Antonius Abbot Church is an oriented cruciform church with a western entrance tower, built in neo-Gothic style according to a design by P.J. van Genk from 1895. Around 1925 the church was extended in adapted style.
Description.
The church building is a pseudo-basilical cruciform church with a western tower of four storeys, crowned by a spire on square base and flanked by pentagonal chapels, a nave of four bays, a double straight-closed transept, with a five-sided apse adjoining the choir bay. The façades are built in handmoulded brick and have articulation through the application of pilasters in combination with rectangular sparing fields, which are closed off by a dogtooth moulding. Against the façades stand several times deeply profiled buttresses built out at right angles. The tower has a pointed arch portico with gable. The flanking columns, as well as arch, cover moulding and pinnacle are made of sandstone. Above the fixed-hinged double doors are in the fanlight, with vertical glazing bars, neo-Gothic stained glass panels. In the masonry two stone consecration crosses. In the window above the portico a window set between columns and arch with plate-tracery, consisting of an eight-lobed rose above double lancet, filled with stained glass. The articulation is closed off with three pointed arch lights, above which two paired sound holes. The masonry of the upper structure projects slightly. The spire has on all sides a clock face under a roof, an open gallery and four roof dormers, as well as a tower cross with weathervane. The windows of the nave have a division corresponding to the tower window with plate-tracery. The around 1925 enlarged double transept has tall end gables, provided with a pointed arch-shaped sparing field, in which a window with eight-lobed rose above four lancets. In the gable ends each three narrow lights. In each bay of the apse a simple lancet window, provided with the original stained glass. Against the southern façade of the nave are two confessionals built on.
The church is covered by compound gabled roofs, provided with slate-in-Maas cladding. At the crossing stands a small roof turret, placed at an angle, on square base. Against the southern façade at the height of the choir an under-vaulted sacristy annexe boiler room is built on. This comprises one storey, has a rectangular floor plan and is covered by a gabled roof with slate in Maas cladding. In the southern and eastern façade a window with respectively small glazing bars and a cross window with theft-bars, as well as a fixed-hinged door, with single stone steps.
Valuation.
The church building is of general interest because of the following values: cultural-historical values: the building is of importance as a special expression of the development of Catholicism in Central Brabant; architectural-historical values: it is of particular importance for the history of architecture and building techniques; it is of importance within the architect's oeuvre as an example of a simple village church; it is of importance because of the special use of materials and ornamentation; ensemble values: the complex is of special significance for the appearance of the ribbon development typical of nineteenth-century church village development in North Brabant; integrity/recognizability: the building is of importance because of the architectural integrity of the exterior and part of the interior.
Nearby in the register
- St. Antonius-Abt pastorie/H.HartbldKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- St. Antonius-Abt pastorie/H.HartbldKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkstraat 6Woonhuisunder 1 mi
- Looierijgebouw, Kerkstraat 31 aIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.