Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Geitenkamp 44
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1928
- Address
- Geitenkamp 44, Locatie: Geitenkamp, 6823 HG Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00175, 5.94077
- Monument number
- 516941
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Kaart van de zuidelijke Veluwezoom : oostelijk gedeelte (Oosterbeek tot Dieren) / lithogr. J. Smulders" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONBLOK met winkels op de begane grond en woningen op de verdiepingen, in 1928 gebouwd in opdracht van de Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" naar ontwerp van de Amsterdamse architect J. GRATAMA (1877-1947) in traditionalistische bouwstijl met invloeden van de Amsterdamse School. Kenmerkend zijn de asymmetrisch gesitueerde toren met in hout gesneden uurwerk en de steile pannen daken.
De Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" (AWA) werd op 3 april 1918 opgericht en beoogde voor haar leden arbeiders- en middenstandswoningen te bouwen die "aan de behoefte van een in bescheiden financiële omstandigheden verkerend gezin" zouden voldoen. Op 15 november 1918 werd zij bij K.B. toegelaten als vereniging in de zin van de Woningwet.
Dit blok vormt de noordelijke afsluiting van het centrale marktplein in de Geitenkamp. Aanvankelijk was op deze plek een gebouw gepland met enkele bijzondere functies, zoals een politiepost, brandweer en hulpsecretarie. Het uiteindelijk uitgevoerde woon-winkelgebouw wordt aan de linker zijde geaccentueerd door een hoge toren die in de zichtas van de Middenweg is gesitueerd. Deze toren èn het poortgebouw over de H. van Kolstraat (AWA, J. Gratama 1924-1925) domineren het plein en de wijk als geheel. De overige pleinwanden bestaan uit aaneengeschakelde woon- en winkelhuizen met een verspringende nokhoogte. Omdat het terrein in noordelijke richting oploopt, is voor onderhavig gebouw (aan de pleinzijde) een gemetseld bordes met steunberen en drie trappen gerealiseerd. De Geitenkamp is gedurende het interbellum gebouwd in het uiterste noordoosten van de gemeente Arnhem als een min of meer zelfstandige arbeiders- en middenstandswoonwijk met diverse eigen voorzieningen.
Omschrijving
WOONBLOK van twee bouwlagen en zolderverdieping op rechthoekig grondplan met flankerende toren van vier bouwlagen en zolderverdieping, bestaande uit drie WINKELS (thans twee eenheden samengevoegd tot één winkel) en vier BOVENWONINGEN. De bakstenen gevels met trasraam zijn in halfsteensverband gemetseld, met uitzondering van de toren die in kruisverband is opgetrokken. De uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door rechte strekken. De stijlen van de oorspronkelijke raamkozijnen zijn aan de onderzijde afgerond. Het zadeldak met overstek heeft de nokrichting evenwijdig aan het plein, is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en watert af via bakgoten. In het voor- en achterschild bevindt zich een zeer brede, plat gedekte houten dakkapel met enkelruits draairamen. Op de nok alsmede in het achterschild zijn twee forse schoorstenen geplaatst. Het hoog opgaande zadeldak van de toren heeft de noklijn eveneens evenwijdig aan het plein. Op de nokuiteinden zijn schoorstenen geplaatst. In de dakvoet aan de pleinzijde is een plat gedekte houten uurwerk-kast aangebracht met in- en uitgezwenkte vleugelstukken met voluten. De regelmatig ingedeelde VOORGEVEL heeft in de eerste bouwlaag drie houten winkelpuien en twee paar woning-ingangen. De winkelpuien bestaan uit verdiept gelegen ingangen tussen etalagevensters, een doorgaande in hoogte verspringende houten luifel en meerruits bovenlichten. De ingangen van de bovenwoningen bestaan uit hardstenen dorpels en neuten, en originele paneeldeuren met schouderboogje. De tweede bouwlaag telt twaalf vensters. Het meest linker en rechter venster is uitgevoerd als een tweezijdig houten erkertje. De overige vensters bezitten stolpramen en tweedelige bovenlichten (enkele klepramen).
De RECHTER ZIJGEVEL heeft in de eerste en tweede bouwlaag twee rechthoekige vensters (in eerste bouwlaag met moderne reclame-plaat afgesloten; in de tweede bouwlaag zelfde raamtype als in de voorgevel). De zolderverdieping telt drie kleine rechthoekige vensters. De LINKER ZIJGEVEL wordt grotendeels aan het zicht onttrokken door een toren van vier bouwlagen en zolderverdieping. De gevel van de toren aan de marktzijde (zuidzijde) heeft in de eerste bouwlaag een uitgebouwde etalage onder lessenaardak. De verdiepingen hebben in het midden van de gevel elk één venster. De straatgevel (westzijde) heeft een regelmatige indeling met vier grote rechthoekige vensters per bouwlaag. De kozijnen en ramen van de verdiepingen zijn vernieuwd. De zolderverdieping telt twee klein zolderramen. De ACHTERGEVEL is aan de straatzijden voorzien van eenlaags uitbouwen onder zadeldaken met de nokrichting loodrecht op de voorgevel (bergingen). De eenlaags bebouwing op het binnenterrein komt niet voor bescherming in aanmerking. De achtergevel van het hoofdgebouw heeft in de tweede bouwlaag onder andere enkele en dubbele balkondeuren.
Waardering
WOONBLOK met WINKELS en BOVENWONINGEN uit 1928.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en redelijk gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een gebouw met winkels en bovenwoningen naar ontwerp van J. GRATAMA in een overwegend traditionalistische bouwstijl. Het object valt op vanwege de gave verhoudingen en hoofdvorm, het zorgvuldige materiaalgebruik, de spaarzame maar bijzondere ornamentiek en de hoge toren.
- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van de arbeiderswijk Geitenkamp, welke is gebouwd op een sterk geaccidenteerd terrein volgens de principes van het tuindorp, en waarin het object vanwege de markante situering aan het centrale plein èn vanwege de hoge toren een zeer bijzondere betekenis heeft voor het stadsbeeld ter plaatse.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL BLOCK with shops on the ground floor and dwellings on the upper storeys, built in 1928 on commission of the Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" to designs by Amsterdam architect J. GRATAMA (1877-1947) in traditionalist building style with influences from the Amsterdam School. Characteristic are the asymmetrically situated tower with a wooden carved clock and the steep tiled roofs.
The Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" (AWA) was founded on 3 April 1918 and aimed to build workers' and middle-class dwellings for its members that would satisfy "the needs of a family in modest financial circumstances". On 15 November 1918 it was admitted by Royal Decree as an association within the meaning of the Housing Act.
This block forms the northern closure of the central market square in the Geitenkamp. Initially a building was planned at this location with special functions, such as a police post, fire station and auxiliary secretariat. The finally executed residential-commercial building is accentuated on the left side by a high tower which is situated in the sight axis of the Middenweg. This tower and the gatehouse over the H. van Kolstraat (AWA, J. Gratama 1924-1925) dominate the square and the district as a whole. The remaining sides of the square consist of terraced residential and commercial houses with a stepping ridge height. Because the terrain slopes upward in a northerly direction, a brick platform with buttresses and three staircases has been constructed for this building (on the square side). The Geitenkamp was built during the interwar period in the far northeast of the municipality of Arnhem as a more or less self-contained workers' and middle-class residential district with various facilities.
Description
RESIDENTIAL BLOCK of two storeys and attic storey on rectangular plan with flanking tower of four storeys and attic storey, consisting of three SHOPS (currently two units combined into one shop) and four DWELLINGS ABOVE. The brick facades with tuff stone are laid in half-brick bond, with the exception of the tower which is built in cross bond. The recessed wall openings are closed by straight stretches. The styles of the original window frames are rounded at the base. The gabled roof with overhang has the ridge direction parallel to the square, is covered with red improved Dutch tiles and drains via gutters. In the front and rear gables is a very wide, flat-roofed wooden roof dormer with single-glazed casement windows. On the ridge as well as in the rear gable are two large chimneys placed. In the roof edge on the square side is a flat-roofed wooden clock case with in- and outswung wing pieces with volutes. The regularly laid out FRONT FACADE has in the first storey three wooden shop fronts and two pairs of dwelling entrances. The shop fronts consist of recessed entrances between display windows, a continuous rising canopy in wood and multi-light fanlights. The entrances to the upper dwellings consist of sandstone thresholds and lintels, and original panelled doors with shoulder arch. The second storey has twelve windows. The far left and far right windows are executed as two-sided wooden oriel windows. The remaining windows have tilting windows and two-part fanlights (single casements).
The RIGHT SIDE FACADE has in the first and second storeys two rectangular windows (in the first storey closed with a modern advertising panel; in the second storey same window type as in the front facade). The attic storey has three small rectangular windows. The LEFT SIDE FACADE is largely concealed from view by a tower of four storeys and attic storey. The facade of the tower on the market side (south side) has in the first storey a projecting shop window under a sloping roof. The storeys each have one window in the centre of the facade. The street facade (west side) has a regular layout with four large rectangular windows per storey. The frames and windows of the storeys have been renewed. The attic storey has two small attic windows. The REAR FACADE is provided on the street sides with single-storey outbuildings under gabled roofs with the ridge direction perpendicular to the front facade (storage sheds). The single-storey buildings on the interior courtyard do not qualify for protection. The rear facade of the main building has among other things single and double balcony doors in the second storey.
Valuation
RESIDENTIAL BLOCK with SHOPS and DWELLINGS ABOVE from 1928.
- Of architectural-historical value as a well and reasonably well-preserved example of a building with shops and dwellings to designs by J. GRATAMA in a predominantly traditionalist building style. The object stands out by virtue of its well-proportioned and primary form, the careful use of materials, the restrained but distinctive ornamentation and the high tower.
- Of urban-planning value as an essential component of the working-class district Geitenkamp, which was built on a strongly undulating terrain according to the principles of the garden city, and in which the object by virtue of its distinctive situation at the central square and by virtue of the high tower has a very special significance for the townscape in that location.
Nearby in the register
- Woonhuis, Geitenkamp 16 BWoonhuisunder 1 mi
- OpstandingskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- BronbeekGezondheidszorgunder 1 mi
- RennenenkKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.