Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Geitenkamp 16 B
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924 - 1925
- Address
- Geitenkamp 16 B, 6823 HE Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00148, 5.94172
- Monument number
- 516940
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONTOREN, in 1924-1925 gebouwd in opdracht van de Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" naar ontwerp van de Amsterdamse architect J. GRATAMA (1877-1947) in een gemengde bouwstijl met invloeden van de Amsterdamse School en het traditionalisme. Kenmerkend zijn het siermetselwerk, het houtsnijwerk, de over meerdere bouwlagen doorgaande tweezijdige erkers en de ingezwenkte klokgevels met forse tuiten.
De Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" (AWA) werd op 3 april 1918 opgericht en beoogde voor haar leden arbeiders- en middenstandswoningen te bouwen die "aan de behoefte van een in bescheiden financiële omstandigheden verkerend gezin" zouden voldoen. Op 15 november 1918 werd zij bij K.B. toegelaten als vereniging in de zin van de Woningwet.
Deze woontoren is gebouwd over de sterk hellende H. van Kolstraat en gesitueerd in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van het centrale marktplein in de Geitenkamp. De pleinwanden bestaan uit aaneengeschakelde woon- en winkelhuizen met een verspringende nokhoogte. Onderhavig gebouw en het gebouw met toren (AWA, J. Gratama 1928) aan de noordzijde domineren het plein en de wijk als geheel. De Geitenkamp is gedurende het interbellum gebouwd in het uiterste noordoosten van de gemeente Arnhem als een min of meer zelfstandige arbeiders- en middenstandswoonwijk met diverse eigen voorzieningen.
Het pand is gerenoveerd: de voordeuren zijn vernieuwd, de horizontale roedenverdeling is uit de ramen verwijderd, enkele bloembakken zijn verdwenen.
Omschrijving
WOONTOREN van vier bouwlagen op rechthoekig grondplan, opgenomen in de gesloten oostelijke gevelwand van het plein Geitenkamp en bestaande uit twee bovenwoningen en een rondboogpoort over de sterk hellende H. van Kolstraat.
De bakstenen gevels zijn in Vlaamsverband gemetseld en voorzien van een trasraam. Het zadeldak - tussen ingezwenkte klokgevels met forse tuit - is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en heeft een schoorsteen midden op de nok. In het voor- en achterschild zijn in totaal vijf niet oorspronkelijke dakramen geplaatst. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft in de eerste bouwlaag een brede rondboogvormig afgesloten doorgang met imitatie sluitsteen. De doorgang zelf heeft een horizontale betonnen bovenafsluiting met drie onderslagbalken. Aan weerszijden van de doorgang bevindt zich een ingang; links naar de bovenwoningen en rechts naar een berging. De ingangen bestaan uit bakstenen stoepjes, hardstenen dorpels en neuten, vernieuwde deuren. Het tweezijdige naar voren springende metselwerk van de verdiepings-erkers fungeert als luifeltje. Deze over twee bouwlagen doorgaande erkers bezitten enkelruits draairamen, kleine klepramen bovenin en worden afgesloten door een geprofileerde houten bakgoot die de erkervorm volgt. De erkers worden bekroond door een smeedijzeren ornament in de vorm van een gestileerde Franse lelie. Boven de doorgang en tussen de erkers bevinden zich in de tweede en derde bouwlaag elk twee grote vensters met enkelruits stolpramen. Deze vensters worden omkaderd door uitgemetselde donkere bakstenen. De voorgevel wordt onder de bakgoot afgesloten door een reeks van tien vierkante enkelruits raampjes. Deze raampjes zijn gevat in een bewerkte houten omlijsting. De twee raampjes op de uiteinden worden bovendien geflankeerd door een gezaagd amandelvormig ornament. De identieke ZIJGEVELS bezitten ter hoogte van de tweede en derde bouwlaag een gemetselde muurverzwaring waarop een rij pannen. Aan weerszijden van deze 'steunberen' bevinden zich smalle vensters met enkelruits ramen. De gevels worden afgesloten door een ingezwenkte klokgevel met forse tuit die voorzien zijn van siermetselwerk in geometrische patronen.
De ACHTERGEVEL is grotendeels identiek aan de voorgevel. In afwijking van de voorgevel zijn hier de tweezijdige erkers doorgetrokken tot op begane grond-niveau. De bovenwoningen bezitten nog een groot aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN, zoals houten trap met balustrade, muur- en wandkasten, diverse paneeldeuren met vier ruitjes bovenin en gebolde omlijstingen, granieten schouwen en betimmerde zolderverdieping met nokstijlspanten (horizontale balk en schoren).
Waardering
WOONTOREN uit 1924-1925.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en redelijk gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een woontoren met poort en bovenwoningen naar ontwerp van J. GRATAMA in een gemengde bouwstijl met invloeden van de Amsterdamse School en het traditionalisme. Het object valt op vanwege de hoogte, het zorgvuldige materiaalgebruik en de spaarzame maar bijzondere ornamentiek.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel onderdeel van de arbeiderswijk Geitenkamp, welke is gebouwd op een sterk geaccidenteerd terrein volgens de principes van het tuindorp, en waarin het object vanwege de markante situering aan het centrale plein èn als toren een zeer bijzondere betekenis heeft voor het stadsbeeld ter plaatse.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL TOWER, built in 1924-1925 on behalf of the Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" to a design by Amsterdam architect J. GRATAMA (1877-1947) in a mixed architectural style with influences from the Amsterdam School and traditionalism. Characteristic are the decorative brickwork, the woodcarving, the two-sided bay windows extending over multiple storeys and the recessed bell gables with bold spouts.
The Algemene Woningbouwvereniging "Arnhem" (AWA) was founded on 3 April 1918 and aimed to build for its members workers' and middle-class dwellings that would meet "the needs of a family in modest financial circumstances". On 15 November 1918 it was admitted by Royal Decree as an association within the meaning of the Housing Act.
This residential tower was built over the steeply sloping H. van Kolstraat and is situated in the connected eastern facade wall of the central marketplace in the Geitenkamp. The square walls consist of linked residential and shop houses with a staggered ridge height. This building and the tower building (AWA, J. Gratama 1928) on the north side dominate the square and the neighbourhood as a whole. The Geitenkamp was built during the interwar period in the far northeast of the municipality of Arnhem as a more or less independent workers' and middle-class residential district with various facilities of its own.
The property has been renovated: the front doors have been renewed, the horizontal glazing bars have been removed from the windows, some window boxes have disappeared.
Description
RESIDENTIAL TOWER of four storeys on a rectangular ground plan, incorporated in the closed eastern facade wall of the Geitenkamp square and consisting of two upper dwellings and a round-arched gateway over the steeply sloping H. van Kolstraat.
The brick facades are laid in Flemish bond and provided with a tuff frame. The gabled roof - between recessed bell gables with bold spouts - is covered with red improved Dutch tiles and has a chimney in the middle of the ridge. A total of five non-original roof windows have been placed in the front and rear gable. The symmetrically arranged FRONT FACADE has in the first storey a wide round-arched passage with imitation voussoir. The passage itself has a horizontal concrete top closure with three relieving bars. On either side of the passage there is an entrance; on the left to the upper dwellings and on the right to a storage room. The entrances consist of brick steps, hard stone thresholds and newels, renewed doors. The two-sided forward-projecting brickwork of the storey bay windows serves as a canopy. These bay windows, extending over two storeys, have single-glazed casement windows, small hopper windows at the top and are closed off by a profiled wooden gutter that follows the bay form. The bay windows are crowned by a wrought-iron ornament in the form of a stylised fleur-de-lis. Above the passage and between the bay windows are in the second and third storeys each two large windows with single-glazed pivot windows. These windows are framed by laid-out dark bricks. The front facade is closed off under the gutter by a series of ten square single-glazed small windows. These small windows are set in a worked wooden frame. The two small windows at the ends are moreover flanked by a sawn almond-shaped ornament. The identical SIDE FACADES have at the level of the second and third storeys a laid brick wall reinforcement on which a row of tiles. On either side of these 'buttresses' are narrow windows with single-glazed frames. The facades are closed off by a recessed bell gable with bold spout provided with decorative brickwork in geometric patterns.
The REAR FACADE is largely identical to the front facade. In deviation from the front facade, the two-sided bay windows here extend down to ground floor level. The upper dwellings still possess a large number of original INTERIOR ELEMENTS, such as wooden staircase with balustrade, wall and wardrobe cupboards, various panel doors with four panes at the top and curved mouldings, granite fireplaces and panelled attic floor with tie-beam and strut roof trusses (horizontal beam and braces).
Valuation
RESIDENTIAL TOWER from 1924-1925.
- Of architectural historical value as a well and reasonably well-preserved example of a residential tower with gateway and upper dwellings designed by J. GRATAMA in a mixed architectural style with influences from the Amsterdam School and traditionalism. The object stands out because of its height, the careful use of materials and the restrained but distinctive ornamentation.
- Of urban planning value as an essential part of the working-class district Geitenkamp, which was built on a steeply undulating terrain according to the principles of the garden city, and in which the object because of its striking location at the central square and as a tower has a very special significance for the townscape of the area.
Nearby in the register
- Woonhuis, Geitenkamp 44Woonhuisunder 1 mi
- OpstandingskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- BronbeekGezondheidszorgunder 1 mi
- RennenenkKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.