Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Velperweg 157
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890 - 1900
- Address
- Velperweg 157, Locatie: Paasberg, 6824 MB Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99447, 5.95270
- Monument number
- 516939
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1894 map "Het Koninkrijk der Nederlanden / bew. door I. Dornseiffen ; get. door E. de Geest" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA uit ca. 1890-1900, thans in gebruik als kantoor. Het pand is gebouwd in neorenaissance-stijl en wordt o.a. gekenmerkt door wit gepleisterde speklagen en hoekblokken; blinde segment- en rondboogvormige ontlastingsbogen met geboorte- en sluitstenen in wit pleisterwerk; metselmozaïek met gepleisterde diamantkopjes in de boogvelden; topgevel-risalieten met trapgevels; hoofdgestel met gemetseld fries. Voorts zijn in het in- en exterieur enkele elementen van de Engelse landhuis-stijl verwerkt, zoals markante hoge schoorstenen met reliëf-metselwerk en een centrale hall.
Waarschijnlijk is kort na de bouw aan de rechter achterzijde een tweelaags uitbouw met plat dak toegevoegd, waarin opgenomen een rijk uitgevoerd stucplafond met schildering. Waarschijnlijk ging het destijds om een bestaand plafond (XVIIIA?) en is de bouw hierop afgestemd. Het vrijstaande pand bevindt zich in het uiterste noordoosten van Arnhem nabij de gemeentegrens met Rheden, en is gesitueerd op een langgerekt smal perceel aan de noordzijde van de Velperweg nabij de ongelijkvloerse kruising met de Europaweg (A12/E35). Het perceel grenst aan het landgoed Bronbeek. De gemoderniseerde tuin (gedeeltelijk bestemd tot parkeerplaats), alsmede de kantooruitbreiding aan de achterzijde van de villa vallen niet onder de bescherming.
Omschrijving
Gedeeltelijk onderkelderde VILLA van twee bouwlagen en een zolderverdieping op samengesteld grondplan. Het pand heeft een vrijwel kubische hoofdmassa met een afgeknot schilddak. De waarschijnlijk later toegevoegde tweelaags uitbouw aan de achterzijde heeft afgeschuinde hoeken. De bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld met gesneden voegen en worden horizontaal geleed door een uitgemetselde bakstenen plint, speklagen en hoekblokken in wit pleisterwerk, een geprofileerde cordonlijst ter hoogte van de verdiepingsvloer, smeedijzeren sierankers en een afsluitend hoofdgestel (geprofileerde architraaf, fries van siermetselwerk, kroonlijst met bakgoot). De uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door blinde segment- of rondbogen met metselmozaïek in de boogvelden. De dorpels zijn uitgevoerd in hardsteen. De vensters bezitten overwegend T-schuiframen met tweeruits bovenlichten.
Het afgeknotte schilddak heeft aankappingen ter plaatse van een topgevelrisaliet aan de voor- en aan de achterzijde. Het dak is belegd met gesmoorde kruispannen en watert af via bakgoten. In de dakschilden bevinden zich enkele stenen dakkapellen: ramen met aan de onder- en bovenzijde X-vormige roedenverdeling; klauwstukken; uitgemetselde topgevel met schouders en tuit. In de afgeschuinde hoek aan de linker voorzijde is een houten dakkapel met vierzijdig spitsje geplaatst.
De VOORGEVEL (aan de Velperweg) is drie traveeën breed en wordt verticaal geleed door hoekpilasters met eenvoudige lijstkapitelen. De middelste travee is uitgevoerd als topgevelrisaliet. De eerste bouwlaag van de risaliet bezit een driezijdige erker waarin één venster aan weerszijden van een dubbele tuindeur. Het balkon met ijzeren sierhek tussen houten posten in de tweede bouwlaag is bereikbaar via een dubbele deur tussen twee smalle vensters. De zolderverdieping bezit in de topgevel een drielichtvenster die is samengevat onder een rondboog. De topgevel wordt afgesloten door een tuitgevel met schouders. De traveeën aan weerszijden van de risaliet hebben beide één vensteras, die in de zolderverdieping wordt gemarkeerd door een stenen dakkapel. De afgeschuinde linker hoek heeft in de eerste bouwlaag een erker op rechthoekig grondplan en een balkon met dubbele deur in de tweede bouwlaag. Het balkonhek is vergelijkbaar met dat van de middenrisaliet. De vensters en de balkondeur in de linker en rechter travee zijn voorzien van louvre-luiken.
De RECHTER ZIJGEVEL is drie traveeën breed en wijkt per travee telkens enigszins terug. De horizontale gevelgeleding is gelijk aan die van de voorgevel. De brede linker travee heeft in het midden één vensteras, die in de zolderverdieping wordt gemarkeerd door een stenen dakkapel. De iets teruggelegen middentravee heeft in de eerste bouwlaag een sterk gemoderniseerde ingangspartij (glazen pui en luifel); in de tweede bouwlaag een driedelig kozijn met T-schuifraam en smalle zijlichten; en in de zolderverdieping twee gekoppelde vensters met X-vormige roeden onder- en bovenin. De topgevel van deze ingangstravee wordt bekroond door een achtzijdig torentje (vier ronde vensters, platte afdekking). De smalle rechter travee van deze gevel bezit één vensteras. De vensters in de linker en rechter travee van deze gevel hebben T-schuiframen van voornoemd type en zijn voorzien van louvre-luiken. Aansluitend op de rechter zijgevel is aan de achterzijde een tweelaags bouwdeel met plat dak toegevoegd. Dit ten opzichte van de rechter gevel enigszins vooruitspringende bouwdeel heeft een zelfde horizontale geleding als het hoofdgebouw, maar met een grover gedetailleerd hoofdgestel. De hoeken van dit bouwdeel zijn afgeschuind en bieden elk plaats aan één vensteras met schuiframen in de eerste en in de tweede bouwlaag. De afgeschuinde hoek aan de voorzijde is voorzien van een erker (rechthoekig grondplan) met balkon (smeedijzeren hek). De achtergevel van dit bouwdeel heeft in het midden een van de grond af uitgemetselde, en door de gootlijst heen stekende schoorsteen.
De LINKER ZIJGEVEL heeft een zelfde horizontale geleding als de voorgevel. De enigszins risalerende rechter travee is blind en heeft een van de grond af uitgemetselde, en door de gootlijst heen stekende hoge schoorsteen met speklagen in wit pleisterwerk. Het linker gedeelte van deze gevel heeft een omvang van drie vensterassen (T-schuiframen met tweeruits bovenlichten). De middelste vensteras wordt in de zolderverdieping gemarkeerd door een stenen dakkapel. In de plint bevindt zich twee maal een koekoek en een rond ventilatiegat met gietijzeren roostertje.
De ACHTERGEVEL van de hoofdbouw bezit rechts een topgevel-risaliet met schouders en in het midden een uitgemetselde schoorsteen (afsluiting in reliëfmetselwerk). Aan weerszijden hiervan bevinden zich enkele klein vensters met enkelruits draairamen of T-schuiframen met tweeruits bovenlichten. Links van de risaliet bevindt zich in de tweede bouwlaag een groot trappenhuis-venster (niet oorspronkelijk kruiskozijn en smalle zijlichten). De eenlaags uitbouw tegen de achtergevel is niet oorspronkelijk en komt derhalve niet voor bescherming in aanmerking.
De RUIMTELIJKE INDELING van de villa is goeddeels bewaard gebleven en bestaat voor wat betreft de begane grond uit drie vertrekken aan de straatzijde, een vestibule aan de rechter zijde, een centrale hall met trappenhuis en zijvertrekken, een toegevoegde salon aan de rechter achterzijde. Deze indeling herhaalt zich in de verdieping. In de villa zijn diverse waardevolle INTERIEUR-ELEMENTEN bewaard gebleven, met name in de kamer aan de linker voorzijde, de hall en de salon aan de rechter achterzijde. De voorkamer bezit een houten lambrizering met panelen; diverse paneeldeuren met geprofileerde omlijstingen (rozetjes op de hoeken), bewerkte architraven en kroonlijsten met bloktandlijsten; het houten balklaagplafond met koof is aan het zicht onttrokken door een verlaagd plafond. Het houtwerk in de hall is na een brand in de jaren zeventig gedeeltelijk gereconstrueerd en bestaat sedertdien uit een vloer van visgraat-parket; een hoge lambrizering met panelen waarin opgenomen twee kasten en een schouw (kap op twee achtzijdige stijlen, geplaveide vloer, betegelde wand); diverse paneeldeuren met omlijstingen (eenvoudiger bewerkt dan de oorspronkelijke in de voorkamer); bordestrap met bewerkte trappalen (kwartronde hoekprofielen, rozetten, diamantkop), spijlen (fantasie-zuiltjes met bladkapitelen) en geprofileerde handlijst; balklaagplafond met drie bewerkte onderslagbalken op sleutelstukken (kwarthol-profiel) en consoles (kraalprofielen). De salon bezit een wit marmeren schoorsteenmantel (leeuwepoten, voluutconsoles, schelp en bloemranken) en een zeer rijk uitgevoerd plafond in rococo-stijl. Het plafond bestaat uit een groot ovaal veld met schilderstuk dat is gevat in een enigszins golvende lijst met rocaille-siermotieven. De hoeken zijn voorzien van vakken met eenvoudige lijsten en rocaille-siermotieven. Op de overgang van het plafond naar de wand bevindt zich een lichte koof met lijsten en rocaille-siermotieven. De siermotieven zijn goud geschilderd op een olijfgroene achtergrond. Op het schilderstuk is de 17de eeuwse traditie gevolgd: twee gedeeltelijk ontklede vrouwenfiguren (met rozen, graan en witte duif) en diverse in wolkenhemel zwevende putti met rozenranken. In de erker bevindt zich een veel kleiner rechthoekig plafond-schilderstuk: drie in wolkenhemel zwevende putti met bloemenmand en twee witte duiven. De wanddecoraties in de salon zijn niet oorspronkelijk.
Waardering
VILLA uit ca. 1890-1900.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in exterieur van een grote vrijstaande villa in neorenaissance-stijl, die opvalt door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals gave verhoudingen, goed materiaalgebruik en bijzondere ornamentiek. Voorts bezit het pand bijzondere onderdelen in het interieur; met name het stucplafond met ovaal schilderstuk in Lodewijk XV-stijl in de salon is opmerkelijk.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de ligging naast het park en militair tehuis Bronbeek aan de noordzijde van de Velperweg, een oude uitvalsweg waaraan vanaf de tweede helft van de 19de eeuw grote vrijstaande villa's werden gebouwd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA from circa 1890-1900, now in use as an office. The building is constructed in neorennaissance style and is characterized by, among other things, white plastered banding courses and corner blocks; blind segment- and round arch-shaped relieving arches with voussoirs and springers in white plasterwork; brick mosaic with plastered diamond-shaped heads in the arch fields; gabled risalits with stepped gables; main entablature with brick frieze. Furthermore, some elements of the English country house style have been incorporated in both interior and exterior, such as distinctive tall chimneys with relief brickwork and a central hall.
Probably shortly after construction, a two-storey extension with flat roof was added to the right rear side, incorporating a richly executed stucco ceiling with painting. It is probable that this originally concerned an existing ceiling (first half of the 18th century?) and the construction was adapted to it. The detached building is situated in the far northeastern part of Arnhem near the municipal boundary with Rheden, and is located on an elongated narrow plot on the north side of the Velperweg near the grade-separated intersection with the Europaweg (A12/E35). The plot borders on the Bronbeek estate. The modernized garden (partially designated as a car park), as well as the office extension to the rear of the villa, do not fall under protection.
Description
Partially cellaried VILLA of two storeys and an attic storey on a composite ground plan. The building has an almost cubic main mass with a truncated hipped roof. The probably later added two-storey extension to the rear has bevelled corners. The brick facades are laid in English bond with cut joints and are horizontally articulated by a raised brick plint, banding courses and corner blocks in white plasterwork, a profiled string course at the level of the storey floor, ornamental wrought-iron wall anchors and a terminating main entablature (profiled architrave, frieze of ornamental brickwork, cornice with guttering). The recessed wall openings are closed by blind segment or round arches with brick mosaic in the arch fields. The sills are executed in hardstone. The windows predominantly have T-sash frames with two-light fanlights.
The truncated hipped roof has cuttings at the location of a gabled risalit at the front and rear. The roof is covered with half-round tiles and drains via gutters. In the roof planes there are several stone roof dormers: windows with X-shaped glazing bars at top and bottom; claw pieces; raised stepped gable with shoulders and spout. In the bevelled corner at the left front a wooden roof dormer with four-sided spire is placed.
The FRONT FACADE (at the Velperweg) is three bays wide and is vertically articulated by corner pilasters with simple list capitals. The middle bay is executed as a gabled risalit. The first storey of the risalit has a three-sided bay window containing one window on either side of a double French door. The balcony with ornamental iron railing between wooden posts on the second storey is accessible via a double door between two narrow windows. The attic storey has in the gable a three-light window which is united under a round arch. The gable is closed off by a spout gable with shoulders. The bays on either side of the risalit each have one window series, which in the attic storey is marked by a stone roof dormer. The bevelled left corner has on the first storey a bay window on rectangular ground plan and a balcony with double door on the second storey. The balcony railing is comparable to that of the middle risalit. The windows and balcony door in the left and right bay are provided with louvre shutters.
The RIGHT SIDE FACADE is three bays wide and recedes somewhat with each bay. The horizontal facade articulation is the same as that of the front facade. The wide left bay has in the middle one window series, which in the attic storey is marked by a stone roof dormer. The slightly recessed middle bay has on the first storey a heavily modernized entrance section (glazed storefront and canopy); on the second storey a three-part window frame with T-sash frame and narrow sidelights; and in the attic storey two coupled windows with X-shaped glazing bars top and bottom. The gable of this entrance bay is crowned by an octagonal turret (four round windows, flat cover). The narrow right bay of this facade has one window series. The windows in the left and right bay of this facade have T-sash frames of the aforementioned type and are provided with louvre shutters. Adjoining the right side facade, a two-storey building section with flat roof has been added to the rear. This building section, which projects somewhat in relation to the right facade, has the same horizontal articulation as the main building, but with coarser detailed main entablature. The corners of this building section are bevelled and each provide space for one window series with sash frames on the first and second storey. The bevelled corner at the front is provided with a bay window (rectangular ground plan) with balcony (wrought-iron railing). The rear facade of this building section has in the middle a chimney raised from the ground and penetrating through the gutter line.
The LEFT SIDE FACADE has the same horizontal articulation as the front facade. The slightly risalting right bay is blind and has a tall chimney with banding courses in white plasterwork raised from the ground and penetrating through the gutter line. The left section of this facade has a span of three window series (T-sash frames with two-light fanlights). The middle window series is marked in the attic storey by a stone roof dormer. In the plint there are twice a weep hole and a round ventilation opening with cast-iron grille.
The REAR FACADE of the main building has on the right a gabled risalit with shoulders and in the middle a raised chimney (termination in relief brickwork). On either side of this are several small windows with single-light casement windows or T-sash frames with two-light fanlights. To the left of the risalit is located on the second storey a large stairwell window (not originally a cross window and narrow sidelights). The single-storey extension against the rear facade is not original and therefore does not qualify for protection.
The SPATIAL ARRANGEMENT of the villa is largely preserved and consists as far as the ground floor is concerned of three rooms on the street side, a vestibule on the right side, a central hall with staircase and side rooms, an added drawing room to the right rear. This arrangement is repeated on the storey. In the villa several valuable INTERIOR ELEMENTS are preserved, particularly in the room to the left front, the hall and the drawing room to the right rear. The front room has wooden wall panelling with panels; various panelled doors with profiled surrounds (rosettes at the corners), worked architraves and cornices with block dentil mouldings; the wooden cross-beam ceiling with cove is hidden from view by a lowered ceiling. The woodwork in the hall was partially reconstructed following a fire in the nineteen-seventies and has since consisted of a herringbone parquet floor; a high wall panelling with panels incorporating two cupboards and a fireplace (hood on two octagonal pilasters, tiled floor, tiled wall); various panelled doors with surrounds (more simply worked than the original ones in the front room); main staircase with worked newel posts (quarter-round corner profiles, rosettes, diamond head), balusters (decorative small columns with leaf capitals) and profiled handrail; cross-beam ceiling with three worked underslung beams on key stones (quarter-hollow profile) and consoles (bead mouldings). The drawing room has a white marble fireplace mantel (lion's paws, scroll consoles, shell and flower scrolls) and a very richly executed ceiling in rococo style. The ceiling consists of a large oval field with painting set within a slightly undulating list with rocaille ornamental motifs. The corners are provided with panels with simple lists and rocaille ornamental motifs. At the transition from the ceiling to the wall there is a light cove with lists and rocaille ornamental motifs. The ornamental motifs are painted in gold on an olive-green background. On the painting the 17th-century tradition has been followed: two partially undressed female figures (with roses, grain and white doves) and various putti floating in cloudy sky with rose garlands. In the bay window there is a much smaller rectangular ceiling painting: three putti floating in cloudy sky with flower basket and two white doves. The wall decorations in the drawing room are not original.
Valuation
VILLA from circa 1890-1900.
- Of architectural-historical value as a good and well-preserved example in exterior of a large detached villa in neorennaissance style, which stands out for its high aesthetic qualities, such as fine proportions, good use of materials and particular ornamental work. Furthermore, the building possesses special components in the interior; particularly the stucco ceiling with oval painting in Louis XV style in the drawing room is remarkable.
- Of urban planning value due to its location next to the Bronbeek park and military establishment on the north side of the Velperweg, an old main road along which large detached villas were built from the second half of the 19th century onwards.
Nearby in the register
- Kasteel, buitenplaats, Velperweg 149Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Dienstwoning, Velperweg 155Dienstwoningunder 1 mi
- BronbeekGezondheidszorgunder 1 mi
- Woonhuis, Velperweg 168Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.