Rijksmonumentenregister · Netherlands
Anna Jacoba
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1904
- Address
- Burgemeestersplein 3, Locatie: Burgemeesterswijk, 6814 DM Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98780, 5.90027
- Monument number
- 516912
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1894 map "Het Koninkrijk der Nederlanden / bew. door I. Dornseiffen ; get. door E. de Geest" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het HERENHUIS "Anna Jacoba" maakt deel uit van een rijtje van drie herenhuizen uit 1904 en is gelegen op een hellend terrein op de afgeronde zuidelijke hoek van het Burgemeestersplein en de Zijpendaalseweg. Het herenhuis Burgemeestersplein 3 is evenals het belendende pand (nummer 2) gericht op het driehoekige Burgemeestersplein. Het derde pand in het rijtje (Burgemeestersplein 1) is daarentegen georiënteerd op de Zijpendaalseweg en ziet uit op het Sonsbeekpark aan de overzijde. De drie panden hebben nagenoeg rechthoekige plattegronden met erker-, balkon- en serre-uitbouwen en zijn met de lange zijden aan elkaar gebouwd. Enerzijds zorgen het uniforme materiaalgebruik (kalkzandsteen, donkere speklagen) en de gehanteerde architectuurstijl (overgangsarchitectuur met invloeden van de Art Nouveau en de Chalet-stijl) voor samenhang tussen de drie huizen. Anderzijds leggen de terugsprongen in de bouwmassa, de topgevels en de overstekende daken (verschillende bedekking per pand) de nadruk op de afzonderlijke panden. De herenhuizen Burgemeestersplein 1, 2 en 3 zijn in detaillering verwant aan het werk van architect W. Diehl.
De Burgemeesterswijk ligt ten noorden van het Arnhemse centrum, ingeklemd tussen de Amsterdamseweg en de Zijpendaalseweg. De omstreeks de eeuwwisseling tot ontwikkeling gebrachte woonwijk ligt op de noordoostelijke helling van het stuwwallencomplex tussen de Rijn en de Jansbeek en grenst aan het Sonsbeekpark. Kenmerkend voor de wijk zijn de verruimingen van de straten tot driehoekige pleinen, vanwaar zichtassen lopen naar het Sonsbeekpark. De bebouwing in het zuidelijke deel van de wijk bestaat hoofdzakelijk uit aaneengesloten rijen herenhuizen.
Omschrijving
HERENHUIS van twee bouwlagen en zolderverdieping op nagenoeg rechthoekig grondplan. De zolderverdieping heeft een afgeplat schilddak met twee aangekapte zadeldaken en is belegd met rode tuiles du Nord. Het dak wordt afgesloten door een geprofileerde houten daklijst.
De kalkzandstenen voorgevel en rechter zijgevel (tot en met de risaliet) zijn in staand verband gemetseld en voorzien van een uitgemetselde plint in rode steen en speklagen in donkere steen ter hoogte van de dorpels. Het achterste gedeelte van de rechter zijgevel en de achtergevel van rood/bruine baksteen zijn in kruisverband gemetseld en voorzien van speklagen in gele baksteen ter hoogte van de dorpels.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft een risaliet aan de linker zijde. De risaliet bestaat uit een driezijdige erker in de eerste bouwlaag en een balkon in de tweede bouwlaag, en wordt bekroond door een Vlaamse gevel. De erker heeft twee gekoppelde schuifvensters met tweeruits bovenlichten onder een blinde segmentboog tussen twee enkelruits schuifvensters met tweeruits bovenlichten. De zijden van de erker worden afgesloten door een houten goot op gesneden klossen, waarboven een driehoekig, gebogen dakje met zinken bedekking. De hoekpenanten van de erker zijn tot aan de zolderverdieping opgemetseld in de vorm van luchtboogconstructies met geprofileerde hardstenen ezelsruggen. Het balkon is afgezet met houten geprofileerde hekken en wordt aan de bovenzijde afgesloten door een lessenaardak met rode tuiles du Nord (ingeklemd tussen de luchtboogconstructies). Boven het lessenaardak bevindt zich een gepleisterde strook met de naam: "ANNA JACOBA". De dubbele balkondeur heeft een getoogd vierruits bovenlicht onder getoogde strek. Aan weerszijden van het balkon bevindt zich een smal enkelruits schuifvenster met schuin afgesloten, tweeruits bovenlicht. De Vlaamse gevel bezit twee gekoppelde schuifraampjes met tweeruits bovenlichten onder een rechte strek. Deze gevel wordt afgesloten door een uitkragend zadeldak op klossen met windveren. De rechter travee van de voorgevel heeft in de eerste en tweede bouwlaag twee gekoppelde schuifvensters met tweeruits bovenlichten onder een blinde segmentboog. Dit gedeelte van de voorgevel wordt afgesloten door een uitkragend dakschild op sierspanten. Een bakstenen waterlijst markeert de verdieping. De lekdorpels zijn eveneens van baksteen.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft een middenrisaliet met topgevel, waarin in de eerste bouwlaag een rondboogvormig afgesloten ingang (paneeldeur met naald voorzien van twee ruitjes met smeedijzeren roosters, zij- en bovenlichten, hardstenen dorpel) en smal venster aan de linker zijde; in de tweede bouwlaag twee gekoppelde schuifvensters met tweeruits bovenlichten onder blinde segmentboog; twee gekoppelde venstertjes met tweeruits bovenlichten in de zolderverdieping. Links van de risaliet bevindt zich een uitgemetselde schoorsteen die ter plaatse van de snijlijn van het afgeplatte schilddak en het aangekapte zadeldak is opgemetseld. Links van de schoorsteen is in het schilddak een houten dakkapel geplaatst met lessenaardak en stolpraam. Rechts van de middenrisaliet is een kolenschuurtje uitgebouwd met een getoogde opgeklampte deur.
De ACHTERGEVEL heeft in de eerste bouwlaag een bakstenen, eenlaags uitbouw met twee gekoppelde draairamen en tweeruits bovenlichten (links), en een serre onder plat en lessenaardak (gesmoorde Friese pannen) met dubbele tuindeur tussen enkelruits vensters (rechts). In de tweede bouwlaag bevinden zich twee gekoppelde balkondeuren met tweeruits bovenlichten en een enkele deur met tweeruits bovenlicht, beide onder rechte strekken. De balkonhekken zijn gemoderniseerd.
Het rijk uitgevoerde INTERIEUR bezit onder meer een kelder met troggewelven op ijzeren liggers; een tochtportaal met terrazzo-vloer met polychrome mozaïekranden en rozetten; een hal met zwart marmeren plinten en trappenhuis (houten wenteltrap met binnenboom en geprofileerde trappalen); een kamer en suite in de eerste bouwlaag met stucplafonds (geprofileerde lijsten en middenrozet), in de voorkamer polychroom beschilderd met florale motieven (banden met roze rozen en vakken met bladmotieven), originele schuif- en paneeldeuren (in de voorkamer gehout), zwart marmeren schouwen (in de voorkamer met twee vrijstaande zuilen); een serre met wit marmeren vloer en betegelde wanden in Art Nouveau stijl; een kamer en suite op de verdieping (schuifdeuren zijn verwijderd en dicht gezet) met wit geschilderde stucplafonds zoals op de begane grond; een met kraalschroten betimmerde zolderverdieping.
Waardering
HERENHUIS uit 1904.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een woonhuis in overgangsarchitectuur en invloeden van de Art Nouveau en de Chalet-stijl, met hoogwaardige esthetische kwaliteiten in exterieur en interieur, zoals bijzonder materiaalgebruik, ornamentiek en interieurelementen: kalkzandstenen gevels, zeer rijke stucplafonds, betegeling in Art Nouveau-stijl, paneeldeuren met omlijstingen, houten trappenhuis met bewerkte trappalen, zwart marmeren schouwen).
- Van stedebouwkundige waarde als onderdeel van een rijtje van drie monumentale herenhuizen en wegens de markante situering op de hoek van de Zijpendaalseweg en het driehoekige Burgemeestersplein in relatie met het tegenover gelegen Sonsbeekpark. Als zodanig vormt het een karakteristiek en, vanwege de verschijningsvorm, essentieel onderdeel van deze omstreeks de eeuwwisseling tot ontwikkeling gebrachte woonwijk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The MANSION "Anna Jacoba" forms part of a row of three mansions from 1904 and is located on sloping ground on the rounded southern corner of the Burgemeestersplein and the Zijpendaalseweg. The mansion Burgemeestersplein 3 is, like the adjacent property (number 2), oriented towards the triangular Burgemeestersplein. The third property in the row (Burgemeestersplein 1) is by contrast oriented towards the Zijpendaalseweg and overlooks the Sonsbeekpark on the opposite side. The three properties have virtually rectangular floor plans with bay windows, balconies and conservatory extensions and are built with their long sides adjoining each other. On the one hand, the uniform use of materials (calcium silicate brick, dark brick courses) and the architectural style employed (transitional architecture with influences from Art Nouveau and the Chalet style) provide coherence between the three houses. On the other hand, the setbacks in the building mass, the gabled roofs and the overhanging roofs (different covering for each property) emphasize the individual properties. The mansions Burgemeestersplein 1, 2 and 3 are related in detailing to the work of architect W. Diehl.
The Burgemeesterswijk lies to the north of the Arnhem centre, wedged between the Amsterdamseweg and the Zijpendaalseweg. The residential district developed around the turn of the century is located on the northeastern slope of the ridge system complex between the Rhine and the Jansbeek and borders the Sonsbeekpark. Characteristic of the district are the widenings of the streets into triangular squares, from which sight lines run towards the Sonsbeekpark. The buildings in the southern part of the district consist mainly of continuous rows of mansions.
Description
MANSION of two storeys and attic storey on a virtually rectangular ground plan. The attic storey has a hipped roof with two half-hipped ends and is covered with red tuiles du Nord. The roof is finished with a moulded timber cornice.
The calcium silicate brick front facade and right side facade (including the risalit) are laid in stretcher bond and provided with a raised plinth in red stone and brick courses in dark stone at the level of the lintels. The rear part of the right side facade and the rear facade of red/brown brick are laid in Flemish bond and provided with brick courses in yellow brick at the level of the lintels.
The asymmetrically divided FRONT FACADE has a risalit on the left side. The risalit consists of a three-sided bay window on the first storey and a balcony on the second storey, and is crowned by a Flemish gable. The bay window has two coupled sash windows with two-light fanlights under a blind segmental arch between two single-light sash windows with two-light fanlights. The sides of the bay window are finished with a timber gutter on carved brackets, above which is a triangular, curved roof with zinc covering. The corner posts of the bay window are built up to the attic storey in the form of air arch constructions with moulded sandstone hog-back mouldings. The balcony is fenced with timber moulded railings and is finished at the top with a sloping roof with red tuiles du Nord (wedged between the air arch constructions). Above the sloping roof is a plastered strip with the name: "ANNA JACOBA". The double balcony door has an arched four-light fanlight under arched horizontal bar. On either side of the balcony is a narrow single-light sash window with obliquely finished two-light fanlight. The Flemish gable has two coupled sash windows with two-light fanlights under a straight horizontal bar. This gable is finished with a projecting gabled roof on brackets with wind vanes. The right bay of the front facade has on the first and second storeys two coupled sash windows with two-light fanlights under a blind segmental arch. This section of the front facade is finished with a projecting roof plank on ornamental rafters. A brick drip moulding marks the storey. The lintels are also of brick.
The RIGHT SIDE FACADE has a central risalit with gabled roof, in which on the first storey a round-arched entrance (panel door with handle fitted with two panes with wrought-iron grilles, side and fanlights, sandstone lintel) and narrow window on the left side; on the second storey two coupled sash windows with two-light fanlights under blind segmental arch; two coupled small windows with two-light fanlights on the attic storey. To the left of the risalit is a raised chimney which is built up at the junction of the hipped roof and the half-hipped end. To the left of the chimney is a timber dormer window with sloping roof and skylight placed in the hipped roof. To the right of the central risalit a coal store is built out with an arched clamped door.
The REAR FACADE has on the first storey a brick, single-storey extension with two coupled casement windows and two-light fanlights (left), and a conservatory under flat and sloping roof (smothered Frisian tiles) with double French door between single-light windows (right). On the second storey are two coupled balcony doors with two-light fanlights and a single door with two-light fanlight, both under straight horizontal bars. The balcony railings have been modernised.
The richly executed INTERIOR possesses among others a cellar with barrel vaults on iron beams; a draught vestibule with terrazzo floor with polychrome mosaic borders and rosettes; a hall with black marble plinths and staircase (timber winding staircase with central post and moulded balusters); a suite of rooms on the first storey with stucco ceilings (moulded cornices and central rosette), in the front room polychrome painted with floral motifs (bands with pink roses and panels with leaf motifs), original sash and panel doors (in the front room timber coloured), black marble fireplaces (in the front room with two freestanding columns); a conservatory with white marble floor and walls tiled in Art Nouveau style; a suite of rooms on the upper storey (sliding doors have been removed and closed off) with white painted stucco ceilings as on the ground floor; an attic storey panelled with beading.
Valuation
MANSION from 1904.
- Of architectural historical value as a good and intact example of a residential house in transitional architecture and influences of Art Nouveau and the Chalet style, with high aesthetic qualities in exterior and interior, such as particularly distinctive use of materials, ornamental features and interior elements: calcium silicate brick facades, very rich stucco ceilings, tiling in Art Nouveau style, panel doors with surrounds, timber staircase with worked balusters, black marble fireplaces).
- Of urban development value as part of a row of three monumental mansions and because of the prominent location at the corner of the Zijpendaalseweg and the triangular Burgemeestersplein in relation to the opposite Sonsbeekpark. As such, it forms a characteristic and, because of its appearance, essential part of this residential district developed around the turn of the century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Burgemeestersplein 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Burgemeestersplein 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Lawick van Pabststraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Zijpendaalseweg 71Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.