Rijksmonumentenregister · Netherlands
'T Haveke
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1910 - 1915
- Address
- Velperweg 148, Locatie: Plattenburg, 6824 HN Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99015, 5.94066
- Monument number
- 516893
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De VILLA met HEKWERK, 't Haveke, is gebouwd ca. 1910 in de Um 1800-stijl. De villa is gelegen in een grote tuin aan de zuidzijde van de Velperweg op de hoek van de Oude Velperweg en de Velperweg en heeft de ingang gericht op de Velperweg. Het pand herinnert aan het zeer voorname karakter, dat de Velperweg vanaf de tweede helft van de vorige eeuw kreeg. Vanaf deze tijd vestigden zich hier rijke Nederlanders en oud-kolonialen. Er verrezen vele grote villa's, waaronder in het begin van deze eeuw ook enkele in Um 1800-stijl. De term Um 1800 is afkomstig uit Duitsland, waar de verdringing van de historiserende bouwstijlen aan het begin van deze eeuw grote weerstand opriep. In 1908 publiceerde de Duitse architect Paul Mebes het boek "Um 1800-Architektur und Handwerk im letzten Jahrhundert ihrer traditionellen Entwicklung". Het boek, dat een zeer grote verspreiding genoot, was bedoeld om de oude architectuuropvattingen weer nieuw leven in te blazen en om te dienen als een voorbeeldenboek van historische vaak barokke architectuur. Gebouwen in Um 1800-stijl zijn te herkennen aan een klassieke of barokke opbouw, waarvan ook de vaak onjuist gebruikte ornamentiek (zuilen, pilasters, festoenen, yeux de boeuf etc.) ontleend lijkt aan barok of rococo. Hoewel de vormgeving conservatief was, werd wel gebruik gemaakt van bouwtechnische vernieuwingen. In Arnhem staan aan de Velperweg enige grote villa's in Um 1800-stijl en ook het voormalig kledingmagazijn Voss op de hoek van de Rijnstraat en de Grote Oord is een goed voorbeeld van deze tussen ca. 1910 en 1920 vooral voor villa's, winkels en kantoren gebruikte stijl. De villa heeft aan de Velperweg een dubbel toegangshek tussen gemetselde hekpijlers. In de tuin rechts van de villa ligt een later gebouwde garage die niet onder de bescherming valt.
Omschrijving
Het huis heeft een min of meer rechthoekige plattegrond, bestaat uit twee bouwlagen en is gedekt met een afgeplat, overstekend schilddak met gezwenkte schilden, gedekt met gesmoorde tuiles du Nord. Op de vier nokhoeken zijn schoorstenen geplaatst met spiegels en profiellijsten. In drie dakschilden bevinden zich dakkapellen. De dakkapel in het voorschild heeft dubbele veelruits draairamen geflankeerd door Ionische pilasters en gezwenkte, gesneden klauwstukken en wordt afgesloten door een kroonlijst. De dakkapel in het rechter dakschild is van hetzelfde type met een dubbel veelruits draairaam, maar zonder klauwstukken. De dakkapel in het linker dakschild is in het midden segmentvormig afgesloten. Links en rechts bevinden zich veelruits draairamen en in het midden een dubbel veelruits draairaam. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen, gemetseld in staand verband. Om het huis loopt een bakstenen plint met een gepleisterde deklijst. Op alle gevelhoeken bevinden zich pilasters van de kolossale orde, bekroond door gepleisterde Ionische kapitelen met vergulde guirlandes. De gevels worden afgesloten door een gekornist, witgeschilderd houten hoofdgestel, bestaande uit een architraaflijst, een fries met tandlijst en een ruim overstekende, geprofileerde bakgoot op klossen.
De VOORGEVEL aan de Velperweg is symmetrisch ingedeeld en heeft vijf traveeën. De licht risalerende middentravee is op de begane grond gepleisterd met blokverdeling. Tegen het gepleisterde gedeelte dat wordt afgesloten door een hoofdgestel, bevindt zich een rondboogvormig afgesloten porticus met balkon, gedragen door twee marmeren Toscaanse zuilen op vierkante postamenten met casementen. Voor de ingang bevindt zich een hardstenen bordestrap met drie treden. De porticus wordt afgesloten door een aan de voorzijde uitgezwenkt hoofdgestel met schelpmotief. Het balkon is voorzien van een uitgezwenkte balustrade met vierkante hoekposten met casementen. De rondboogvormig afgesloten deuropening is voorzien van een deur met schouderboogvormig afgesloten paneel en ovaal ruitje, een schouderboogvormig kalf met tandlijst en een rondboogvormig bovenlicht dat aan de binnenzijde van smeedwerk is voorzien. Aan weerszijden van de porticus bevinden zich in de risaliet nog twee smalle zijlichten met smeedwerk aan de binnenzijde. Links en rechts van de risalerende middenpartij bevinden zich in de plint nog twee keldervensters met een getoogde bovendorpel.
In de tweede bouwlaag bevinden zich in de middenrisaliet in een geprofileerde gepleisterde omlijsting dubbele balkondeuren met twee 4-ruits bovenlichten. Aan weerszijden van de balkondeuren bevinden zich twee bakstenen pilasters met ionische kapitelen en festoenen. Aan weerszijden van de middentravee bevinden zich in de eerst en tweede bouwlaag twee vensters. Op de eerste bouwlaag hebben deze vensters T-ramen met 8-ruits bovenlichten, op de tweede bouwlaag stolpramen met 8-ruits bovenlichten. De vensters hebben spiegelluiken die reiken tot aan de wisseldorpel. Alle vensters en deuren van het huis zijn aan de bovenzijde afgesloten door strekken.
De RECHTERZIJGEVEL heeft in de eerste bouwlaag aan de linkerzijde een vijfzijdige erker met balkon. In de bakstenen balustrade van het balkon bevinden zich een drietal yeux de boeuf, voorzien van een stucomlijsting met florale motieven en een smeedijzeren tracering. In de voorzijde van de erker bevindt zich een dubbele tuindeur met 8-ruits bovenlicht en een kalf met tandlijst. Onder de tuindeur bevinden zich een tweetal stoeptreden. In de smalle schuin geplaatste zijden van de erker zitten schuifraampjes met een 2-ruits bovenlicht. De zijkanten van de erker zijn voorzien van T-schuiframen met 6-ruits bovenlichten. Rechts van de erker bevindt zich een deur met een 6-ruits bovenlicht en een kalf met tandlijst. Hiernaast bevindt zich een lage, driezijdig gesloten uitbouw onder een plat met in de sluiting een deur met zijlichten, voorzien van een rollaag. De uitbouw is aan de bovenzijde afgesloten door een geprofileerde lijst met een bakgoot. In de tweede bouwlaag bevinden zich links dubbele balkondeuren met 10-ruits bovenlicht en een kalf met tandlijst en rechts een stolpraam met 8-ruits bovenlicht. De balkondeur en de smalle erkervensters zijn voorzien van spiegelluiken die tot aan de kalven reiken. De LINKERZIJGEVEL heeft op de eerste bouwlaag een zich over de gehele gevelbreedte uitstrekkende houten serre met plat op een bakstenen plint. De serre heeft een rechthoekige plattegrond met aan de voorzijde een halfrond uitgebouwd middengedeelte met gebogen bordestrappen. De serre is voorzien van Toscaanse zuilen die een klassiek hoofdgestel dragen en waartussen zich brede glaspanelen bevinden met 8-ruits ramen. In de tweede bouwlaag bevinden zich twee brede deurpartijen met dubbele schouderboogvormig afgesloten, openslaande deuren met veelruits bovenlichten en zijlichten, eveneens met bovenlichten. Tussen beide deuren een ovaal gepleisterd paneel met de tekst: "'t HAVEKE".
De ACHTERGEVEL heeft links van het midden een rechthoekige uitbouw over twee bouwlagen, die is doorgetrokken in een dakhuis met een vlak dak (3de bouwlaag). In deze uitbouw bevindt zich het trappenhuis. In de eerste bouwlaag bevinden zich twee verticaal geplaatste ovale vensters met rococo stucomlijsting. Hierboven bevindt zich halverwege de eerste en de tweede bouwlaag een groot venster met driedelig kozijn met drie 2-ruits glas-in-lood ramen. Daarboven bevindt zich halverwege de tweede bouwlaag en de zolderverdieping een soortgelijk venster dat echter iets hoger is en voorzien is van drie 3-ruits glas-in-lood ramen. Links en rechts van het trappenhuis sluiten twee éénlaags erkers met balkon aan, links een driezijdige en rechts een tweezijdige, die iets teruggeplaatst is t.o.v. het trappenhuis. Beide erkers zijn voorzien van T-schuiframen met een 8-ruits bovenlicht. De linker heeft bovendien nog een smal schuifraam met bovenlicht, terwijl de schuine zijde van de rechter een ovaal venster met stucomlijsting bezit. De balkons bezitten bakstenen balustrades met yeux de boeuf met stucomlijsting en smeedijzeren tracering. De dubbele balkondeuren hebben 10-ruits bovenlichten en een kalf met tandlijst. Rechts van de rechter erker bevindt zich in het hoofdblok onder een venster met T-schuifraam en 8-ruits bovenlicht en boven een dubbel draairaam met 8-ruits bovenlicht. Deuren en vensters zijn afgezien van de vensters in het trappenhuis voorzien van spiegelluiken die tot aan het kalf reiken.
Het huis heeft een smeedijzeren HEKWERK met een dubbel toegangshek tussen gemetselde hekposten met gepleisterde bekroningen.
Waardering
VILLA met HEKWERK uit ca. 1910-1915.
- Van architectuurhistorische waarde als een goed en gaaf voorbeeld van een villa in Um 1800 stijl. De villa bezit architectuurhistorische waarde vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp zoals goede verhoudingen, bijzonder materiaalgebruik en rijke ornamentiek.
- Van stedebouwkundige waarde vanwege de ligging aan de zuidzijde van de Velperweg, een oude uitvalsweg waar vanaf de tweede helft van de 19de eeuw grote villa's werden gebouwd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The VILLA with IRONWORK, 't Haveke, was built c. 1910 in the Um 1800 style. The villa is located in a large garden on the south side of the Velperweg at the corner of the Oude Velperweg and the Velperweg and has its entrance facing the Velperweg. The building recalls the very distinguished character that the Velperweg acquired from the second half of the previous century. From this time onwards, wealthy Dutch people and former colonials settled here. Many large villas were erected, including at the beginning of this century some in Um 1800 style. The term Um 1800 originates from Germany, where the displacement of historicist building styles at the beginning of this century met with great resistance. In 1908 the German architect Paul Mebes published the book "Um 1800-Architektur und Handwerk im letzten Jahrhundert ihrer traditionellen Entwicklung". The book, which enjoyed very wide distribution, was intended to breathe new life into old architectural concepts and to serve as an exemplary book of historical, often baroque architecture. Buildings in Um 1800 style are recognizable by a classical or baroque structure, of which the often incorrectly used ornamentation (columns, pilasters, festoons, yeux de boeuf etc.) also appears to be borrowed from baroque or rococo. Although the design was conservative, use was made of building technical innovations. In Arnhem there are several large villas in Um 1800 style on the Velperweg and the former clothing warehouse Voss on the corner of the Rijnstraat and the Grote Oord is also a good example of this style used especially for villas, shops and offices between c. 1910 and 1920. The villa has a double entrance gate between brick gate piers on the Velperweg. In the garden to the right of the villa is a later built garage which is not under protection.
Description
The house has a more or less rectangular plan, consists of two storeys and is covered with a flattened, overhanging hipped roof with swept hips, covered with damped tuiles du Nord. On the four ridge corners chimneys are placed with mirrors and mouldings. Three roof hips contain dormer windows. The dormer in the front hip has double casement windows with multiple panes flanked by Ionic pilasters and swept, carved claw pieces and is terminated by a cornice. The dormer in the right hip is of the same type with a double casement window with multiple panes, but without claw pieces. The dormer in the left hip is terminated segmentally in the middle. On the left and right are casement windows with multiple panes and in the middle a double casement window with multiple panes. The facades are built of red brick, laid in running bond. Around the house runs a brick plinth with a rendered coping moulding. On all facade corners there are pilasters of the colossal order, crowned by rendered Ionic capitals with gilded festoons. The facades are terminated by a corniced, white-painted wooden architrave, consisting of an architrave moulding, a frieze with dentil moulding and a widely overhanging, profiled brick gutter on corbels.
The FRONT FACADE on the Velperweg is symmetrically laid out and has five bays. The slightly projecting central bay is rendered on the ground floor with rustic jointing. Against the rendered section which is terminated by an architrave, there is a round-arched portico with balcony, supported by two marble Tuscan columns on square plinths with casements. Before the entrance is a stone stoop with three steps. The portico is terminated by an architrave with a shell motif swept forward on the front. The balcony is provided with a swept-out balustrade with square corner posts with casements. The round-arched door opening is provided with a door with a shouldered arch-terminated panel and an oval small pane, a shouldered arch architrave with dentil moulding and a round-arched fanlight provided with ironwork on the inside. On either side of the portico in the projection are two narrow sidelights with ironwork on the inside. On the left and right of the projecting central section are in the plinth two cellar windows with a segmentally arched back arch.
In the second storey in the central projection there is a profiled rendered frame containing double balcony doors with two 4-pane fanlights. On either side of the balcony doors are two brick pilasters with Ionic capitals and festoons. On either side of the central bay in the first and second storey are two windows. On the first storey these windows have T-frames with 8-pane fanlights, on the second storey they have vertical casement windows with 8-pane fanlights. The windows have mirror shutters that extend to the back arch. All windows and doors of the house are terminated at the top by lintels.
The RIGHT SIDE FACADE has in the first storey on the left side a five-sided bay window with balcony. In the brick balustrade of the balcony are three yeux de boeuf, provided with a stucco frame with floral motifs and ironwork tracery. In the front of the bay window is a double glass door with 8-pane fanlight and an architrave with dentil moulding. Under the glass door are two stoop steps. In the narrow angled sides of the bay window are small sash window panes with a 2-pane fanlight. The sides of the bay window are provided with T-shaped sash windows with 6-pane fanlights. To the right of the bay window is a door with a 6-pane fanlight and an architrave with dentil moulding. Next to it is a low, three-sided closed extension under a flat roof with in the closure a door with sidelights, provided with a roller shade. The extension is terminated at the top by a profiled moulding with a brick gutter. In the second storey on the left are double balcony doors with 10-pane fanlight and an architrave with dentil moulding and on the right a vertical casement window with 8-pane fanlight. The balcony door and the narrow bay window are provided with mirror shutters that extend to the architrave. The LEFT SIDE FACADE has on the first storey a wooden conservatory extending across the full width of the facade with flat roof on a brick plinth. The conservatory has a rectangular plan with at the front a half-round projecting central section with curved stoops. The conservatory is provided with Tuscan columns supporting a classical architrave and between which are broad glass panels with 8-pane windows. In the second storey are two broad door sections with double shouldered arch-terminated, opening doors with multiple-pane fanlights and sidelights, also with fanlights. Between both doors an oval rendered panel with the text: "'t HAVEKE".
The REAR FACADE has on the left of the middle a rectangular extension over two storeys, which is extended into a roof house with a flat roof (third storey). In this extension is the staircase. In the first storey are two vertically placed oval windows with rococo stucco frame. Above this, halfway between the first and second storey, is a large window with three-part frame with three 2-pane leaded windows. Above this, halfway between the second storey and the attic storey, is a similar window which is however slightly higher and provided with three 3-pane leaded windows. To the left and right of the staircase two single-storey bay windows with balcony adjoin, on the left a three-sided and on the right a two-sided, which is set back slightly relative to the staircase. Both bay windows are provided with T-shaped sash windows with an 8-pane fanlight. The left one additionally has a narrow sash window with fanlight, while the angled side of the right one has an oval window with stucco frame. The balconies have brick balustrades with yeux de boeuf with stucco frame and ironwork tracery. The double balcony doors have 10-pane fanlights and an architrave with dentil moulding. To the right of the right bay window, in the main block below is a window with T-shaped sash window and 8-pane fanlight and above a double casement window with 8-pane fanlight. Doors and windows, apart from the windows in the staircase, are provided with mirror shutters that extend to the architrave.
The house has wrought-iron IRONWORK with a double entrance gate between brick gate posts with rendered crowns.
Valuation
VILLA with IRONWORK from c. 1910-1915.
- Of architectural historical value as a good and intact example of a villa in Um 1800 style. The villa possesses architectural historical value because of the high-quality aesthetic qualities of the design such as good proportions, exceptional material use and rich ornamentation.
- Of urban planning value because of its location on the south side of the Velperweg, an old exit road where large villas were built from the second half of the 19th century onwards.
Nearby in the register
- RennenenkKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- De Grote EnkHandel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, Velperweg 168Woonhuisunder 1 mi
- Kasteel, buitenplaats, Velperweg 149Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.