Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Cordesstraat 4
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1915
- Address
- Cordesstraat 4, Locatie: Burgemeesterswijk, 6814 JG Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99149, 5.89800
- Monument number
- 516870
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Ede / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA met KEERMUUR en POORTEN, thans woonhuis met tandartsenpraktijk, omstreeks 1915 gebouwd in Engelse landhuisstijl; een op de Engelse landhuisbouw geïnspireerde romantische bouwstijl gedurende het eerste kwart van de twintigste eeuw. Kenmerken van deze bouwstijl zijn: grote dakpartijen waarop markante schoorstenen, erkers, vensters met kleine roedenverdeling en een ruimtelijke scheiding tussen dienst- en woonvertrekken.
De villa maakt onderdeel uit van de Burgemeesterswijk in Arnhem. Deze wijk is in het eerste kwart van de twintigste eeuw tot ontwikkeling gebracht en bestaat voor wat betreft het noordelijke deel uit ruim gesitueerde vrijstaande villabebouwing. Het vrijstaande pand staat op een ruim perceel tussen de parallel lopende Cordesstraat en Zijpendaalseweg, nagenoeg in de zichtas van de Jollesstraat. Het terrein helt naar het oosten sterk af in de richting van de Zijpendaalseweg en het Sonsbeekpark. Het huis is met de voorzijde gericht naar de Cordesstraat en heeft aan de achterzijde een terassentuin met keermuren van zwerfkeien. De hoge gecementeerde KEERMUUR met pijlers aan de Zijpendaalseweg is voorzien van een POORT met houten in- en uitgezwenkt draaihek. Een vergelijkbare maar grotere poort bevindt zich aan de Cordesstraat. Deze POORT bestaat uit een dubbel houten draaihek met in- en uitgezwenkte bovenzijde en is geplaatst tussen twee stenen hekpijlers met afgeschuinde hoeken en geprofileerde bekroning met bol. Aan weerszijden hiervan bevindt zich nog een houten draaihek met uitgezwenkte bovenzijde en een kleinere stenen hekpijler. Opmerkelijk zijn de verticale gleuven met bolletjes in de hekken; een motief dat eveneens bij enkele deuren in het interieur is toegepast.
Omschrijving
Gedeeltelijk onderkelderde VILLA van twee bouwlagen en zolderverdieping op L-vormig grondplan. Het samengestelde dak bestaat uit een hoog schilddak met de nokas loodrecht op de Cordesstraat (voorbouw). Aan de achterzijde is haaks op het schilddak een zadeldak aangekapt (achterbouw). Het zadeldak heeft boven de uitbouwen aan de achterzijde twee aangekapte schilddaken. Alle daken hebben een groot overstek met zinken mastgoten en zijn belegd met leien in Maasdekking. In totaal zijn vier gecementeerde schoorstenen op het dak geplaatst, waarvan één aan de voorzijde vanaf de begane grond opgaat. De schoorstenen zijn samengesteld uit twee of vier gekoppelde rookkanalen. Elk rookkanaal heeft afgeschuinde hoeken en wordt afgesloten door een uitgemetselde getrapte bekroning. Het schilddak heeft aan de noord- en zuidzijde elk één hoge, plat gedekte dakkapel waarin vier grote rechthoekige vensters. De gevels zijn grauw gecementeerd. Alle vensteropeningen zijn voorzien van ramen met transparant glas-in-lood en een houten omlijsting met afsluitend kroonlijstje. De op het zuiden gerichte vensters zijn voorzien van markieskasten (de markiezen zijn verwijderd).
De VOORGEVEL heeft de ingang in de oksel van de voor- en achterbouw; de hoek van de twee bouwdelen. De ingang bestaat uit een houten deur met smeedijzeren beslag, zijlichten en korfboogvormig afgesloten bovenlichten. De ingang heeft een geprofileerde omlijsting. In de twee traveeën links van de ingang bevinden zich twee rechthoekige venstertjes met elk twee ramen (verderop in de tekst kortheidshalve: venstertype A), een samengesteld venster met drie draaibare onderramen en drie klapbare bovenlichten (venstertype B) in de eerste bouwlaag en een rechthoekig venster met drie gekoppelde draairamen (venstertype C) in de tweede bouwlaag. De twee traveeën brede kopgevel heeft in de eerste bouwlaag vensters van het type B in een tweedelige variant en twee koekoeken, en in de tweede bouwlaag vensters van het type C in een tweedelige variant. Rechts van de ingang (in de achterbouw) bevinden zich in de eerste bouwlaag twee vensters van het type A en één venster van het type C in de tweede bouwlaag.
De RECHTER ZIJGEVEL van de achterbouw heeft in de eerste bouwlaag één venster van het type A en een plat gedekte houten erker op een stenen plint waarin vensters van het type B. De tweede bouwlaag bezit een vierdelig venster van het type C en de zolderverdieping een tweedelige variant. De LINKER ZIJGEVEL heeft ter plaatse van de achterbouw een erker zoals omschreven bij de rechter zijgevel. Ter plaatse van de voorbouw bezit de linker zijgevel in de eerste bouwlaag achtereenvolgens een plat gedekte gebogen erker waarin een venster van het type B, een tweedelig venster van het type C en een dienstingang voorzien van een houten deur met smeedijzeren beslag. In de tweede bouwlaag bevinden zich achtereenvolgens een vierdelig venster van het type C, een dubbele glazen deur en balkon met eenvoudig smeedijzeren hek, een tweedelig venster van het type C. De ACHTERGEVEL is vier traveeën breed. De linker risalerende travee heeft in de eerste bouwlaag een vierdelig venster van het type B en in de tweede bouwlaag een vierdelig venster van het type C. De tweede travee van links heeft in de eerste bouwlaag een vernieuwde dubbele glazen terrasdeur onder bovenlicht en in de tweede bouwlaag een venster van het type C. De derde plat gedekte travee heeft in de eerste bouwlaag een getoogde deur en een venster van het type B met getoogde afsluiting, en in de tweede bouwlaag een om de hoek gaande vensterstrook van het type C. De rechter risalerende travee heeft in de eerste bouwlaag een hangende, plat gedekte houten erker met afgeschuinde hoeken, waarin vensters van het type B, en in de tweede bouwlaag een vierdelig venster van het type C. De villa heeft een opmerkelijke INDELING met split-levels en een gescheiden dienst- en woongedeelte (respectievelijk in de voor- en achtervleugel). In het dienstgedeelte (thans praktijkruimte) zijn ondergebracht: een voorraad- en een stookkelder, (bij-)keuken, pantry en eetkamer. Het woongedeelte heeft in de eerste bouwlaag een centrale hal tussen de zomerkamer (thans keuken) en de winterkamer. Een met de hal verbonden trappenhuis leidt naar de tweede bouwlaag met werk- en slaapvertrekken. Het INTERIEUR bezit een groot aantal waardevolle elementen, zoals korfboogvormig afgesloten paneeldeuren met dito geprofileerde omlijstingen; bewerkte houten plafonds (op de verdieping met koven) en parketvloeren in visgraatmotief. De hal bezit een schouw tussen vitrinekasten en segmentboogvormig afgesloten doorgangen op dorische zuilen. Het trappenhuis bezit een houten trap met geprofileerde handlijst en bewerkte spijlen. Het dienstgedeelte heeft een portaal met tegelvloer en stucplafond (lijsten van gestileerde bloemen en rozet in de vorm van stralenkrans); een pantry met vitrinekasten; een keuken met schouw en buffetkast met vitrinekasten; een voorraadkelder met troggewelven op ijzeren liggers.
Waardering
VILLA met KEERMUUR en POORTEN uit ca. 1915.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in in- en exterieur van een stadsvilla in Engelse landhuisstijl. Kenmerkend zijn de grote dakpartijen met markante schoorstenen (gebundelde rookkanalen), erkers en de ruimtelijke scheiding tussen dienst- en woonvertrekken. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals gave verhoudingen, bijzonder materiaalgebruik en zeldzame interieuronderdelen. Als zodanig is het pand van belang voor de geschiedenis van de architectuur.
- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het noordelijke deel van de Burgemeesterswijk. Het object heeft ensemblewaarde in relatie met de haar omringende ruim gesitueerde villabebouwing. Karakteristiek is de wijze waarop gebruik is gemaakt van het afhellende terrein in de richting van het Sonsbeekpark: split-levels in de woning en een tuinaanleg met terrassen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA with RETAINING WALL and GATES, now a residential house with dental practice, built around 1915 in English country house style; a romantic architectural style inspired by English country house construction during the first quarter of the twentieth century. Characteristics of this architectural style are: large roof sections with distinctive chimneys, bay windows, windows with small glazing bars and a spatial separation between service and living quarters.
The villa forms part of the Burgemeesterswijk in Arnhem. This neighbourhood was developed during the first quarter of the twentieth century and consists, as regards the northern part, of generously situated detached villa buildings. The detached building stands on a spacious plot between the parallel Cordesstraat and Zijpendaalseweg, almost in the sight line of the Jollesstraat. The terrain slopes steeply towards the east in the direction of the Zijpendaalseweg and the Sonsbeekpark. The house faces the Cordesstraat and has on the rear side a terraced garden with retaining walls of boulders. The high cemented RETAINING WALL with pillars at the Zijpendaalseweg is provided with a GATE with wooden in- and out-swung revolving gate. A similar but larger gate is located at the Cordesstraat. This GATE consists of a double wooden revolving gate with in- and out-swung top and is placed between two stone gate pillars with bevelled corners and profiled cap with ball. On either side of these is a wooden revolving gate with out-swung top and a smaller stone gate pillar. Remarkable are the vertical grooves with small balls in the gates; a motif that is likewise applied to several doors in the interior.
Description
Partially cellared VILLA of two storeys and attic storey on L-shaped floor plan. The composite roof consists of a high hipped roof with the ridge perpendicular to the Cordesstraat (front wing). On the rear side a gabled roof is attached at right angles to the hipped roof (rear wing). The gabled roof has above the extensions on the rear side two attached hipped roofs. All roofs have large overhanging eaves with zinc gutters and are covered with slates in Maas bond. In total four cemented chimneys are placed on the roof, of which one rises from the ground floor at the front. The chimneys are composed of two or four coupled flues. Each flue has bevelled corners and is closed by a stepped cap built up with mortar. The hipped roof has on the north and south side each one high, flat-capped roof dormer containing four large rectangular windows. The facades are grey cemented. All window openings are provided with frames with transparent leaded glass and a wooden surround with closing cornice. The windows facing south are provided with blind boxes (the blinds have been removed).
The FRONT FACADE has the entrance in the corner of the front and rear wing; the corner of the two building elements. The entrance consists of a wooden door with wrought iron fittings, side lights and a basket arch-shaped closed fanlight. The entrance has a profiled surround. In the two bays to the left of the entrance are two rectangular small windows each with two casements (hereinafter in the text for brevity: window type A), a composite window with three openable lower casements and three hinged upper lights (window type B) in the first storey and a rectangular window with three coupled pivoting casements (window type C) in the second storey. The two bays wide gable end has in the first storey windows of type B in a two-part variant and two dormer windows, and in the second storey windows of type C in a two-part variant. To the right of the entrance (in the rear wing) are in the first storey two windows of type A and one window of type C in the second storey.
The RIGHT SIDE FACADE of the rear wing has in the first storey one window of type A and a flat-capped wooden bay window on a stone base containing windows of type B. The second storey has a four-part window of type C and the attic storey a two-part variant. The LEFT SIDE FACADE has in the location of the rear wing a bay window as described for the right side facade. In the location of the front wing the left side facade has in the first storey successively a flat-capped curved bay window containing a window of type B, a two-part window of type C and a service entrance provided with a wooden door with wrought iron fittings. In the second storey are successively a four-part window of type C, a double glazed door and balcony with simple wrought iron railing, a two-part window of type C. The REAR FACADE is four bays wide. The left projecting bay has in the first storey a four-part window of type B and in the second storey a four-part window of type C. The second bay from the left has in the first storey a renewed double glazed terrace door under fanlight and in the second storey a window of type C. The third flat-capped bay has in the first storey a arched door and a window of type B with arched closure, and in the second storey a window strip of type C turning the corner. The right projecting bay has in the first storey a hanging, flat-capped wooden bay window with bevelled corners, containing windows of type B, and in the second storey a four-part window of type C. The villa has a remarkable LAYOUT with split-levels and a separated service and living area (respectively in the front and rear wing). In the service area (now practice space) are accommodated: a storage and a heating cellar, (secondary) kitchen, pantry and dining room. The living area has in the first storey a central hall between the summer room (now kitchen) and the winter room. A stairwell connected to the hall leads to the second storey with work and sleeping quarters. The INTERIOR possesses a large number of valuable elements, such as basket arch-shaped panelled doors with likewise profiled surrounds; worked wooden ceilings (on the upper floor with coves) and parquet floors in herringbone pattern. The hall has a chimney breast between display cabinets and segment arch-shaped passages on Doric columns. The stairwell has a wooden stair with profiled handrail and worked balusters. The service area has an entrance hall with tiled floor and stucco ceiling (bands of stylised flowers and rosette in the form of a starburst); a pantry with display cabinets; a kitchen with chimney breast and serving cabinet with display cabinets; a storage cellar with barrel vaults on iron beams.
Valuation
VILLA with RETAINING WALL and GATES from c. 1915.
- Of architectural historical value as a good and intact example in interior and exterior of a town villa in English country house style. Characteristic are the large roof sections with distinctive chimneys (bundled flues), bay windows and the spatial separation between service and living quarters. The object stands out for high quality aesthetic qualities, such as fine proportions, exceptional use of materials and rare interior components. As such the building is important for the history of architecture.
- Of urban design value as an essential component of the northern part of the Burgemeesterswijk. The object has ensemble value in relation to the generously situated villa buildings surrounding it. Characteristic is the way the sloping terrain towards the Sonsbeekpark has been used: split-levels in the dwelling and a garden layout with terraces.
Nearby in the register
- De KlimWoonhuisunder 1 mi
- Bijgebouw, Zijpendaalseweg 30Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Waterpartij, Zijpendaalseweg bij 30Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Brug(L), Zijpendaalseweg bij 30Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.