Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fabriekswoning, Broekstraat 22
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Fabriekswoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1927 - 1929
- Address
- Broekstraat 22, 6828 PZ Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97580, 5.91997
- Part of complex
- 516740
- Monument number
- 516742
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rijtje van vier aaneengebouwde voormalige FABRIEKSWONINGEN met geïntegreerde TOEGANGSPOORT van het voormalige P.G.E.M. onderstation te Arnhem, thans woonhuizen. Het object dateert uit 1927-1929 en is gebouwd naar ontwerp van ingenieur H. Fels in Nieuwe Haagse School-stijl. Het rijtje staat aan de zuidzijde van de Broekstraat, nabij de kruising met de Van Oldenbarneveldtstraat. Midden in het blok is in de eerste bouwlaag een poort uitgespaard die toegang verschafte tot het achterliggende terrein met de bebouwing van het onderstation.
Omschrijving
Vier FABRIEKSWONINGEN van twee bouwlagen op rechthoekig grondplan. De woningen zijn geheel onderkelderd (vier compartimenten). Het blokje is spiegelsymmetrisch opgezet en heeft in het midden van de eerste bouwlaag een toegangspoort. In de ommuurde achtertuinen bevinden zich vier kleine schuurtjes die per twee zijn gekoppeld. Zowel het woonblok als de schuurtjes hebben een plat dak. De gevels zijn opgetrokken in gele en rode baksteen en gemetseld in Noors verband met verdiepte voegen. De lekdorpels, de cordonlijst en de daklijsten zijn van basaltlava. De VOORGEVEL is negen traveeën breed. De linker, de rechter en de middelste drie traveeën risaleren licht. De risalieten hebben in de eerste bouwlaag elk een plat gedekte, driezijdige erker met een groot enkelruits raam aan de voorzijde (de oorspronkelijke stalen roedenverdeling is verwijderd). De bakstenen bloembakken voor de erkers worden afgesloten door een steense rollaag waarin uitgemetselde koppen. Tussen de middenrisaliet en de zijrisalieten bevinden zich in de eerste bouwlaag twee betonnen luifels die beide ondersteund worden door een uitgemetselde muurdam met aan weerszijden daarvan een koekoek, een laag rechthoekig enkelruits raam en een paneeldeur met asymmetrisch geplaatste verticale vensterstrook. De brievenbussen naast de voordeur zijn van basaltlava. Voor deze gekoppelde ingangen zijn bakstenen stoepen aangebracht. De tweede bouwlaag heeft in de risalieten twaalfruits stalen venster (stolpraam in het midden, klapramen in de bovenhoeken) en in de tussenliggende traveeën negenruits stalen vensters. De middelste travee heeft in de eerste bouwlaag een recht gesloten doorgang met een smeedijzeren dubbel draaihek, geflankeerd door uitgemetselde muurdammen. Boven de poort is een veld van basaltlava aangebracht. De RECHTER- en LINKER ZIJGEVEL hebben in het midden een plat gedekte uitbouw over beide bouwlagen die reikt tot aan de daklijst van de hoofdbouw. De hoeken zijn in de eerste bouwlaag afgeschuind en in de tweede bouwlaag springen de hoeken drie maal in. Beide bouwlagen bezitten een rechthoekig venster met een indeling die correspondeert met de vensterindeling in de voorgevel. Aan weerszijden van de uitbouw bevinden zich twee hemelwaterafvoeren met vergaarbakken. De spiegelsymmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL heeft per woning een risaliet waarin in de eerste bouwlaag een inham met brede rechthoekige muuropening met een deur en samengesteld raam, en in de tweede bouwlaag een balkonloggia met gesloten balustrade en dubbele balkondeur tussen zijlichten. De risalieten worden geflankeerd door uitgemetselde schoorstenen die boven de daklijst uitsteken. In de travee naast de risaliet bevindt zich in de eerste bouwlaag een ingang en een samengesteld raam, en in de tweede bouwlaag een negenruits stalen venster als in de voorgevel. Alle houten deuren en ramen zijn aangebracht ter vervanging van de oorspronkelijke stalen exemplaren.
Waardering
Rijtje van vier FABRIEKSWONINGEN met TOEGANGSPOORT uit 1927-1929 van het voormalige P.G.E.M. onderstation te Arnhem.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in exterieur van een blokje woonhuizen in Nieuwe Haagse School-stijl van ingenieur H. FELS. Kenmerkend zijn de in- en uitspringende blokvormige bouwmassa's, de horizontale banden, het kettingverband, de verdiepte voegen en de stalen vensters. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals gave verhoudingen en bijzonder materiaalgebruik (lijsten en lekdorpels van basaltlava, stalen ramen). Als zodanig is het object een goed voorbeeld van het werk van ir H. Fels.
- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het grotendeels behouden onderstation in Arnhem, dat van belang is wegens de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing. Als zodanig heeft het object ensemblewaarde met de overige bedrijfspanden van dit voormalige industriële complex. Het rijtje dienstwoningen met de geïntegreerde toegangspoort vormt als voormalige hoofdentree tot het onderstation een beeldbepalend element in de Broekstraat.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming als dienstwoningen annex toegangspoort, welke verbonden is met de elektriciteitsvoorziening in de aangrenzende bedrijfsgebouwen van het P.G.E.M.-onderstation.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Row of four adjoining former FACTORY DWELLINGS with integrated ACCESS GATE of the former P.G.E.M. substation in Arnhem, now residential houses. The building dates from 1927-1929 and was built to the design of engineer H. Fels in New Hague School style. The row is situated on the south side of the Broekstraat, near the junction with the Van Oldenbarneveldtstraat. In the middle of the block, a gate has been left open in the first storey that provided access to the rear site with the substation buildings.
Description
Four FACTORY DWELLINGS of two storeys on a rectangular ground plan. The dwellings are entirely cellar-ed (four compartments). The block is arranged with mirror symmetry and has an access gate in the middle of the first storey. In the walled rear gardens are four small sheds which are coupled in pairs. Both the residential block and the sheds have a flat roof. The facades are constructed in yellow and red brick and laid in Flemish bond with recessed joints. The drip mouldings, the cornice band and the roof cornices are of basalt lava. The FRONT FACADE is nine bays wide. The left, the right and the middle three bays project slightly. The projecting sections each have on the first storey a flat-roofed, three-sided bay with a large single-light window on the front (the original steel glazing bars have been removed). The brick planters for the bays are finished with a stone course with recessed heads. Between the central projecting section and the side projecting sections there are on the first storey two concrete canopies, both supported by a recessed masonry wall with on either side of it a cuckoo window, a low rectangular single-light window and a panel door with asymmetrically placed vertical window strip. The letterboxes next to the front door are of basalt lava. Brick steps have been laid in front of these paired entrances. The second storey has in the projecting sections twelve-light steel windows (centre hopper window, opening casements in the upper corners) and in the intermediate bays nine-light steel windows. The central bay has on the first storey a straight closed passageway with a wrought-iron double swing gate, flanked by recessed masonry walls. Above the gate a panel of basalt lava has been applied. The RIGHT and LEFT SIDE FACADES have in the middle a flat-roofed extension over both storeys that extends to the roof cornice of the main building. The corners are bevelled on the first storey and on the second storey the corners step in three times. Both storeys have a rectangular window with a division that corresponds with the window division in the front facade. On either side of the extension are two rainwater drains with collection basins. The mirror-symmetrically arranged REAR FACADE has per dwelling a projecting section in which on the first storey there is a recess with a wide rectangular window opening with a door and composite window, and on the second storey a balcony loggia with closed balustrade and double glass door between side lights. The projecting sections are flanked by recessed chimneys that project above the roof cornice. In the bay next to the projecting section there is on the first storey an entrance and a composite window, and on the second storey a nine-light steel window as in the front facade. All wooden doors and windows have been installed as replacements of the original steel examples.
Valuation
Row of four FACTORY DWELLINGS with ACCESS GATE from 1927-1929 of the former P.G.E.M. substation in Arnhem.
- Of architectural historical value as a fine and intact external example of a block of residential houses in New Hague School style by engineer H. FELS. Characteristic are the recessing and projecting block-shaped building masses, the horizontal bands, the Flemish bond, the recessed joints and the steel windows. The building stands out for its high-quality aesthetic qualities, such as good proportions and particularly distinctive material use (cornices and drip mouldings of basalt lava, steel windows). As such it is a fine example of the work of engineer H. Fels.
- Of urban planning value as an essential component of the largely preserved substation in Arnhem, which is significant because of the high-quality nature of the buildings. As such the building has ensemble value with the other business premises of this former industrial complex. The row of service dwellings with the integrated access gate forms, as the former main entrance to the substation, a distinctive element in the Broekstraat.
- Of cultural historical value because of its designation as service dwellings combined with access gate, which is connected to the electricity supply in the adjacent business buildings of the P.G.E.M. substation.
Nearby in the register
- Onderstation P.G.E.M.Industrieunder 1 mi
- Woonhuis, Van Verschuerplein 18Woonhuisunder 1 mi
- Magazijn, Van Oldenbarneveldtstraat 90Opslagunder 1 mi
- Garage (G), Van Oldenbarneveldtstraat 90 AOpslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.