Rijksmonumentenregister · Netherlands
Administratiegebouw
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gerechtsgebouw
- Function
- Gevangeniscomplex
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1882 - 1886
- Address
- Wilhelminastraat 16, 6812 CW Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98539, 5.87924
- Part of complex
- 516730
- Monument number
- 516732
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1881 map "05. Arnhem (1881)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving:
Het ADMINISTRATIEGEBOUW heeft een rechthoekig grondplan, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een zadeldak tussen twee tuitgevels en met de nokrichting evenwijdig aan de voorgevel. Het dak is gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen.
De gevels zijn opgetrokken in roodbruine baksteen, gemetseld in kruisverband. Zij hebben op circa 0,90 meter hoogte een vooruitspringende plint, afgesloten met een hardstenen band.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL (oostgevel) telt vijf traveeën, waarvan de middelste licht risaleert. De voorgevel is voorzien van gepleisterde speklagen en wordt afgesloten door een hardstenen architraaflijst en een betonnen (oorspronkelijk hardstenen) bakgoot op hardstenen consoles, telkens twee kleinere afgewisseld met een groter. In de middelste travee bevindt zich de ingangspartij bestaande uit een dubbele houten deur met smeedijzeren sierbeslag en een rondboogvormig afgesloten bovenlicht met een geornamenteerd smeedijzeren rooster. Voor de deur ligt een stoep met vier hardstenen treden en een bordes. Aan weerszijden van de deur bevinden zich twee rondboogvormig afgesloten vensteropeningen met aan de onderzijde een gemetselde borstwering die rust op de hardstenen plint. In de openingen bevinden zich driedelige kozijnen met driedelig rondboog bovenlicht en een hardstenen onderdorpel.
Op de eerste verdieping bevinden zich vijf segmentboogvormig afgesloten vensters met een op een geprofileerde hardstenen dorpel rustende, gemetselde borstwering. In de openingen bevinden zich driedelige kozijnen met driedelige segmentboogvormig afgesloten bovenlichten.
De deur en vensters hebben een omlijsting met hoekprofiel van rode Udelfanger zandsteen. Ter hoogte van de in het metselwerk opgenomen speklagen bestaat de omlijsting uit gele Udelfanger zandsteen. De boog- en sluitstenen zijn ook van dit materiaal. Voor de vensters zijn smeedijzeren traliewerken aangebracht.
De LINKER ZIJGEVEL wordt afgesloten door een tuitgevel met trapsgewijs uitkragende schouderstukken, afgedekt met hardstenen platen. In de as van de tuitgevel bevindt zich ter hoogte van de begane grond en van de zolder een getoogd venster met hardstenen onderdorpel, 6-ruits raam en tralies. Links van het venster op de begane grond bevindt zich een later aangebracht venster.
De RECHTER ZIJGEVEL is op dezelfde wijze uitgevoerd. Hier bevindt zich echter op de eerste verdieping ook een getoogd venster met hardstenen dorpel, 6-ruits raam en tralies.
De ACHTERGEVEL (westgevel), afgesloten met een betonnen goot op hardstenen consoles, afwisselend een grotere en twee kleinere, bezit over twee bouwlagen een vooruitspringende middenpartij met plat dak en houten daklijst, waarop over twee bouwlagen de verbindingsgang naar het cellengebouw aansluit. De achtergevel en de uitbouw zijn voorzien van getoogde vensters met hardstenen dorpels, 6-ruits ramen en tralies en enkele kleine vensters met enkelruits ramen. Rechts van de verbindingsgang bevindt zich een vermoedelijk later aangebrachte, eenlaags uitbouw, afgesloten door een betonnen goot en voorzien van recht afgesloten vensters met tralies, die aansluit op de eerste bouwlaag van de verbindingsgang.
De VERBINDINGSGANG tussen het administratie- en het cellengebouw bestaat uit twee bouwlagen, waarvan de eerste bouwlaag aan beide zijden uitspringt (de gang wordt op de begane grond geflankeerd door vermoedelijk later aangebouwde nevenruimten). De eerste bouwlaag wordt afgesloten door een betonnen goot, de tweede door een houten lijst. In de eerste bouwlaag bevinden zich aan beide zijden vier recht afgesloten vensters met 9-ruits ramen en tralies. Boven het dak van de eerste bouwlaag bevinden zich kleine vensters, die de gang verlichten. In de tweede bouwlaag bevinden zich aan beide zijden getoogde vensters met hardstenen dorpels, 6-ruits ramen en tralies.
Waardering:
ADMINISTRATIEGEBOUW uit 1882-1886 van J.F. Metzelaar.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een administratiegebouw in neorenaissance-stijl met hoogwaardige esthetische kwaliteiten in de voorgevel zoals gave verhoudingen, gevarieerd materiaalgebruik en bijzondere ornamentiek.
- Van stedebouwkundig belang als onderdeel van een gevangeniscomplex in neorenaissance-stijl.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description:
The ADMINISTRATIVE BUILDING has a rectangular ground plan, two storeys and an attic storey under a gabled roof between two spout gables with the ridge running parallel to the front facade. The roof is covered with smothered newly improved Dutch tiles.
The facades are built in reddish-brown brick, laid in cross bond. They have a projecting plinth at approximately 0.90 metres in height, finished with a stone band.
The symmetrically arranged FRONT FACADE (east facade) comprises five bays, of which the central one projects slightly. The front facade is provided with plastered brick courses and is finished with a stone architrave moulding and a concrete (originally stone) gutter on stone consoles, alternating two smaller ones with a larger one. In the central bay is the entrance arrangement consisting of a double wooden door with decorative wrought-iron fittings and a round-arched fanlight with an ornamented wrought-iron grille. In front of the door is a stoop with four stone steps and a landing. On either side of the door are two round-arched window openings with a brick parapet at the base resting on the stone plinth. In the openings are three-part frames with three-part round-arched fanlights and a stone sill.
On the first storey are five segment-arched windows with a brick parapet resting on a profiled stone sill. In the openings are three-part frames with three-part segment-arched fanlights.
The door and windows have surrounds with a corner profile of red Udelfanger sandstone. At the level of the brick courses incorporated in the masonry, the surround consists of yellow Udelfanger sandstone. The arch and keystone are also of this material. Wrought-iron grilles are fitted in front of the windows.
The LEFT SIDE FACADE is finished with a spout gable with stepped projecting shoulders, covered with stone slabs. In the axis of the spout gable, at the level of the ground floor and attic, is a recessed window with stone sill, 6-pane frame and grilles. To the left of the window on the ground floor is a later-installed window.
The RIGHT SIDE FACADE is executed in the same manner. Here, however, on the first storey is also a recessed window with stone sill, 6-pane frame and grilles.
The REAR FACADE (west facade), finished with a concrete gutter on stone consoles, alternating a larger one and two smaller ones, has over two storeys a projecting central section with flat roof and wooden roof edge, to which over two storeys the connecting passage to the cells building adjoins. The rear facade and the extension are provided with recessed windows with stone sills, 6-pane frames and grilles and some small windows with single-pane frames. To the right of the connecting passage is a presumed later-installed single-storey extension, finished with a concrete gutter and provided with square-headed windows with grilles, which adjoins the first storey of the connecting passage.
The CONNECTING PASSAGE between the administrative and cells buildings consists of two storeys, of which the first storey projects on both sides (the passage is flanked on the ground floor by presumed later-added ancillary spaces). The first storey is finished with a concrete gutter, the second with a wooden moulding. In the first storey are four square-headed windows on both sides with 9-pane frames and grilles. Above the roof of the first storey are small windows which light the passage. In the second storey are recessed windows on both sides with stone sills, 6-pane frames and grilles.
Valuation:
ADMINISTRATIVE BUILDING from 1882-1886 by J.F. Metzelaar.
- Of architectural historical value as a fine and well-preserved example in exterior and interior of an administrative building in neo-Renaissance style with high aesthetic qualities in the front facade such as harmonious proportions, varied use of materials and distinctive ornamentation.
- Of urban planning importance as part of a prison complex in neo-Renaissance style.
Nearby in the register
- CellengebouwGerechtsgebouwunder 1 mi
- Poortgebouw en ringmuurGerechtsgebouwunder 1 mi
- Aanplakzuil, Oranjestraat tegenover 39Straatmeubilairunder 1 mi
- Villa RealeWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.