Rijksmonumentenregister · Netherlands
Geertruida
Zuidhorn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- de Gast 11, 9801 AA Zuidhorn (Westerkwartier 20)
- Place
- Zuidhorn
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.24698, 6.40658
- Monument number
- 516327
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 4 Groningen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA, genaamd `Geertruida' naar de dochter van burgemeester Kruisinga die het pand in 1908 heeft laten bouwen in een Eclectische trant met Chalet-stijl elementen. De serre is kort na 1910 aangebouwd. Opvallend aan dit pand is de zorgvuldig vormgegeven detaillering van ondermeer het balkon en het klimmend fries aan de voorzijde. In 1978 heeft onder andere verbouw plaatsgevonden waarbij de verdieping qua indeling werd gewijzigd en nieuwe dakramen werden geplaatst. Aan de achterzijde is een nieuwe schuur middels een muur verbonden met de villa. De schuur komt wegens te geringe ouderdom niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking.
Het pand is fraai gelegen op een ruim deels omgracht perceel op de hoek van de Gastlaan en De Gast in een gebied, De Gast genaamd, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. Het pand vormt een fraai ensemble met het eveneens beschermde buurpand (De Gast 13).
Omschrijving
De één verdiepingen hoge VILLA op nagenoeg rechthoekige plattegrond heeft witgepleisterde gevels in blokmotief op een donker naar voren springend gepleisterd trasraam en wordt gedekt door een zadeldak waarop zwarte Friese golfpannen; gepleisterde nokschoorsteen met kap; vijf pinakelvormige pirons, op de nok aan voor- en achterzijde omlijst met ijzeren vleugels; op het zuidelijk dakvlak een houten dakkapel onder plat overkragend dak waarin drie staande getoogde vensters; strakke houten windveren; houten goot op houten klossen; muurankers; in de topgevel aan de voorzijde een klimmend houten fries opgevuld met opengewerkt plaatmateriaal in organische vormen; zuidgevel gepleisterd fries. De gevels aan de voor- en zuidzijde worden geleed door getoogde H- en T-vensters deels met geschilderd glas-in-lood in de bovenlichten onder een gepleisterde strek met geaccentueerde aanzetstenen en diamantkop als sluitsteen en decoratieve stores. De gevels aan de noord- en achterzijde worden geleed door H- en T-vensters onder een gepleisterde strek.
In de symmetrische topgevel aan de voorzijde (westgevel) met op de hoeken gepleisterde pilasters in blokvorm met diamantkoppen vier H-vensters. Boven de vensters een houten balkon met decoratief hekwerk (liggende engelen, vogels) bekroond met twee vazen; twee niet-originele staande vensters (oorspronkelijk balkondeuren). Aan weerszijden van het balkon een halfronde nis en een staand halfrond venster. In de top een halfrond drieruits venster.
In de noordgevel een T-venster, een liggend tweedelig venster met diefijzer, een getoogde nis, een niet-origineel klein staand venster en een niet-origineel staand tweedelig venster.
In de topgevel aan de achterzijde (oostgevel) een niet-originele paneeldeur met bovenlicht met aan weerszijden een T-venster (rechter vernieuwd), waarboven twee vernieuwde T-vensters en een klein staand venster. In de top een rond gepleisterd vlak. Aan de rechterzijde wordt een nieuwe schuur (niet beschermd) middels een muur verbonden met de villa.
De entree bevindt zich in de zuidgevel en bestaat uit twee houten paneeldeuren waarin geslepen glas met getoogd bovenlicht waarin gekleurd glas-in-lood waarvoor een niet-originele stoep. Aan de rechterzijde van de entree een klein staand venster en een T-venster. Aan de linkerzijde van de entree een serre op vijfzijdige plattegrond op een gepleisterd trasraam afgezet met bruine geglazuurde steen. De serre is opgebouwd uit een aankapping met centraal een topgevel die boven de gootlijst is doorgetrokken en wordt gedekt door een zadeldak. Aan de voorzijde van de serre twee houten serredeuren waarin glas met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten en in de beschoten top een liggend ovaalvormig venster; in de schuine zijde links een H-venster en rechts een houten paneeldeur waarin glas waarvoor een niet-originele stoep, beide met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten; aan zowel de linker- als rechterzijde drie H-vensters met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten en aan de bovenzijde beschot. Aan de linkerzijde van de serre een H-venster.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren met omlijsting, de stucplafonds, in de tochthal de gekleurde tegelvloer en de dubbele houten tochtdeuren waarin geëtst glas en bovenlichten waarin geëtst glas, in de hal de gekleurde tegelvloer en de houten bordestrap met leuning van hout en ijzer, in beide voorkamers de schouwen waarboven gestucte decoraties, de houten vensterbanken rustend op consoles en de houten schuifdeuren waarin glas-in-lood.
Waardering
Villa van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een villa uit 1908 in de provincie Groningen in Eclectische trant met Chaletstijl-elementen
- vanwege de opvallende vormgeving en fraaie detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de hoge ensemblewaarde in combinatie met het buurpand De Gast 13
- vanwege de monumentale en beeldbepalende ligging in het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA, named 'Geertruida' after the daughter of mayor Kruisinga who had the property built in 1908 in an Eclectic style with Chalet-style elements. The conservatory was added shortly after 1910. Striking about this property is the carefully designed detailing of, among other things, the balcony and the climbing frieze on the front façade. In 1978 alterations took place including modifications to the layout of the upper storey and new roof windows were installed. On the rear side a new barn is connected to the villa by means of a wall. The barn does not qualify for national monument protection due to insufficient age.
The property is beautifully situated on a largely moated plot on the corner of Gastlaan and De Gast in an area, named De Gast, which will be proposed as a protected townscape. The property forms a fine ensemble with the equally protected neighbouring property (De Gast 13).
Description
The one-storey VILLA on an approximately rectangular plan has whitewashed facades in ashlar pattern on a dark protruding plastered tuff frame and is covered by a gabled roof with black Frisian pantiles; plastered roof ridge chimney with cap; five pinnacle-shaped pirons, on the ridge on front and rear sides bordered with iron wings; on the southern roof plane a wooden roof dormer under flat projecting roof containing three standing arched windows; taut wooden wind braces; wooden gutter on wooden brackets; ornamental wall anchors; in the top gable on the front façade a climbing wooden frieze filled with openwork sheet material in organic forms; south façade plastered frieze. The façades on the front and south sides are articulated by arched H- and T-windows partly with painted stained glass in the fanlights under a plastered lintel with accentuated voussoirs and diamond-shaped keystone and decorative blinds. The façades on the north and rear sides are articulated by H- and T-windows under a plastered lintel.
In the symmetrical top gable on the front façade (west façade) with plastered pilasters in ashlar form with diamond-shaped keystones on the corners four H-windows. Above the windows a wooden balcony with decorative railwork (reclining angels, birds) crowned with two urns; two non-original standing windows (originally balcony doors). On either side of the balcony a semi-circular niche and a standing semi-circular window. At the top a semi-circular three-pane window.
In the north façade a T-window, a horizontal two-part window with tie-iron, an arched niche, a non-original small standing window and a non-original standing two-part window.
In the top gable on the rear façade (east façade) a non-original panelled door with fanlight with on either side a T-window (right one renewed), above which two renewed T-windows and a small standing window. At the top a circular plastered surface. On the right side a new barn (not protected) is connected to the villa by means of a wall.
The entrance is located in the south façade and consists of two wooden panelled doors with cut glass with arched fanlight containing coloured stained glass for which a non-original step. To the right of the entrance a small standing window and a T-window. To the left of the entrance a conservatory on a five-sided plan on a plastered tuff frame edged with brown glazed brick. The conservatory is constructed from an extension with centrally a gable which is carried up above the gutter line and is covered by a gabled roof. At the front of the conservatory two wooden conservatory doors with glass containing coloured stained glass in the fanlights and in the boarded top a horizontal oval window; in the sloping side on the left an H-window and on the right a wooden panelled door with glass for which a non-original step, both with coloured stained glass in the fanlights; on both the left and right side three H-windows with coloured stained glass in the fanlights and boarded above. On the left side of the conservatory an H-window.
In the INTERIOR features of importance include: the wooden panelled doors with surrounds, the stucco ceilings, in the entrance passage the coloured tile floor and the double wooden entrance doors with etched glass and fanlights with etched glass, in the hall the coloured tile floor and the wooden dog-leg staircase with banister of wood and iron, in both front rooms the chimney pieces above which stuccoed decorations, the wooden window sills resting on consoles and the wooden sliding doors with stained glass.
Valuation
Villa of general importance for reasons of architectural and cultural-historical value:
- as an example of a villa from 1908 in the province of Groningen in Eclectic style with Chalet-style elements
- for its striking design and fine detailing
- for the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- for its high ensemble value in combination with the neighbouring property De Gast 13
- for its monumental and character-determining location in the area De Gast proposed as a protected townscape.
Nearby in the register
- ArnichemWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, de Gast 4Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, de Gast 2Woonhuisunder 1 mi
- Linea RectaWerk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.