Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, de Gast 2
Zuidhorn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1885
- Address
- de Gast 2, 9801 AD Zuidhorn (Westerkwartier 20)
- Place
- Zuidhorn
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.24601, 6.40639
- Monument number
- 516323
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1862 map "Kaart van de molenpolders in het Westerkwartier der provincie Groningen en de daardoor uitwaterende in de provincie Drenthe / ... onder toezigt van C. Brunings ; opgenomen en in kaart gebragt door K. van Rijn" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwd ACHTERHUIS en KOETSHUIS gebouwd omstreeks 1885 in een Eclectische bouwstijl. Aan de zijkant van het achterhuis bevindt zich een serre, die vermoedelijk jonger is dan de woning. Het achterhuis werd in 1946 voorzien van een nieuwe achtergevel en de verdieping van het woonhuis van een extra slaapkamer met een dakkapel door architect A. Siekman uit Zuidhorn. In 1963 is de achtergevel van het achterhuis opnieuw verbouwd.
De rentenierswoning is gelegen op een ruime kavel grond op de hoek van De Gast en de Frankrijkerlaan en heeft een vrij diepe voor- en achtertuin. In de tuin een aantal monumentale bomen, waaronder een rode beuk, een treurbeuk en een goudes. Een toegangspad leidt vanaf De Gast naar de woning en het koetshuis. Aan de straatzijde bevindt zich een TOEGANGSHEK, dat bestaat uit twee pijlers waartussen een decoratief ijzeren hekwerk. Het hoekpand is beeldbepalend gelegen aan het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast.
Omschrijving
RENTENIERSWONING opgetrokken in een roodbruine baksteen op een grotendeels gepleisterd- en een deels hardstenen trasraam (oostzijde). Het afgeknotte schilddak, gedekt met een zwart geglazuurde Friese golfpan, heeft een kroonlijst en drie, deels gepleisterde schoorstenen met kap. De hoofdentree bevindt zich midden in de voorgevel (oost) in een gepleisterde portiek en wordt benadrukt door twee gepleisterde pilasters. De portiek heeft een omlijsting met gepleisterde wenkbrauwboog met frontonmotief en kuif, en een natuurstenen stoep (twee treden) met een bordes van witte en zwarte marmeren tegels. In de portiek een dubbele paneeldeur met omlijste deurlichten met decoratieve roedenverdeling en gekleurd glas onder een getoogd bovenlicht met gietijzeren levensboom, twee vergulde paarden en een hekje. Boven de entree een doorgetrokken geveldeel onder een steekkapje met kroonlijst en bovenop drie akroterieën; gepleisterde hoekpilasters, gepleisterd fries, openslaande deuren met deurlichten met roedenverdeling tussen twee kortere tweeruits zijlichten, samengevat onder een omlijsting met frontonmotief met kuif; in beide zijkanten een keperboogvormig venster. Voor de openslaande deuren een houten balkon met houten balustrade met decoratief opengewerkt ijzeren hekwerk ertussen, steunend op twee gepleisterde (gebakken) consoles. In de voorgevel tevens vier licht getoogde T-vensters met (van binnen voorgezette) glas-in-lood bovenlichten, binnen een omlijsting met gepleisterde wenkbrauwboog met frontonmotief en kuif. De houten onderdorpels van de vensters gaan over in een gepleisterde cordonlijst, evenals de middendorpels. Op de hoeken van de voorgevel gepleisterde hoekpilasters.
In de noordgevel twee T-vensters met getoogd (van binnen voorgezet) glas-in-lood bovenlicht, en een openslaand venster met getoogd bovenlicht, alle onder een getoogde strek en met onderdorpels die overgaan in een gepleisterde cordonlijst.
In de zuidgevel drie getoogde T-vensters met (van binnen voorgezet) glas-in-lood bovenlicht, onder een getoogde strek en onderdorpels die overgaan in een gepleisterde cordonlijst; een getoogd vierruits keldervenster met koekoek met ijzeren rooster en rand van geel metselwerk; in het dakvlak een dakkapel (niet origineel, 1946).
Aan de achtergevel (west) een aangebouwd ACHTERHUIS en KOETSHUIS, opgetrokken in een roodbruine baksteen onder een aangekapt schilddak met gemetselde schoorsteen en zinken piron, gedekt met een zwarte Hollandse pan. De zuidgevel van het achterhuis heeft gemetselde lisenen, een H-venster, een klein getoogd schuurvenster met segmentboog van gele steen, een w.c. venster en een aangebouwde houten serre met plat dak en goot op klossen, op een (later geverfd) trasraam; de serre heeft vijf glasruiten en een schuifdeur, alle met bovenlicht. Voor de schuifdeur een houten trapje.
De noordgevel van het koetshuis heeft gemetselde lisenen en twee keer twee zesruits vensters (waarvan er twee later zijn dichtgemetseld) met getoogde strek, samengevat onder een segmentboog. De oostzijde van het koetshuis heeft een kroonlijst, gepleisterde hoekpilasters en licht getoogde dubbele schuurdeuren met twee deurlichten met gietijzeren panelen en een ijzeren paardenkopje, binnen een omlijsting met gepleisterde wenkbrauwboog met frontonmotief.
De aangekapte achtergevel van koets- en achterhuis is wegens verbouw van ondergeschikt belang.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gang het gepleisterde plafond met rozet; de paneeldeuren; de dubbele tochtdeuren met deurlichten en bovenlicht met gekleurd en geëtst glas en decoratieve roedenverdeling; de houten trap met leuning met decoratieve gietijzeren spijlen en houten handlijst, en gegroefde trappaal met acanthus kapiteel en decoratieve bekroning. In de voorkamer de zwart marmeren schouw met gepleisterde schacht met pilasters en kroonlijst. In de opkamer het glas-in-lood raam met wapen van de familie Feldbrugge, die het huis enige tijd heeft bewoond.
Waardering
Rentenierswoning met toegangshekje van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een rentenierswoning uit omstreeks 1885
- als typerend voorbeeld van een symmetrisch type woning met pleisterdecoraties
- vanwege de opvallende eclectische ornamentiek
- vanwege de beeldbepalende hoekligging in het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast, te midden van andere monumentale rentenierswoningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTIER'S RESIDENCE with attached REAR HOUSE and COACH HOUSE built circa 1885 in an Eclectic architectural style. On the side of the rear house is a conservatory, which is presumably younger than the residence. The rear house was provided with a new rear facade in 1946 and the first floor of the main house with an additional bedroom with a roof dormer by architect A. Siekman from Zuidhorn. In 1963 the rear facade of the rear house was rebuilt.
The rentier's residence is situated on a spacious plot of land at the corner of De Gast and the Frankrijkerlaan and has a fairly deep front and rear garden. In the garden a number of monumental trees, including a red beech, a weeping beech and a golden beech. An access path leads from De Gast to the residence and the coach house. On the street side is an ACCESS GATE, which consists of two pillars between which decorative ironwork. The corner property is visually significant in its location in the area De Gast proposed for designation as a protected townscape.
Description
RENTIER'S RESIDENCE constructed in reddish-brown brick on a largely plastered and partly ashlar sandstone dressing (east side). The truncated hipped roof, covered with black glazed Frisian barrel tile, has a cornice and three, partly plastered chimney stacks with caps. The main entrance is located in the centre of the front facade (east) in a plastered porch and is emphasized by two plastered pilasters. The porch has a framing with plastered eyebrow arch with pediment motif and cyma, and a natural stone step (two treads) with a platform of white and black marble tiles. In the porch a double panelled door with framed door lights with decorative glazing bars and coloured glass under a segmented fanlight with cast iron tree of life, two gilded horses and a fence. Above the entrance an extended facade section under a roof gable with cornice and three acroteria on top; plastered corner pilasters, plastered frieze, glazed doors with door lights with glazing bars between two shorter two-pane side lights, combined under a framing with pediment motif with cyma; on both sides a herringbone arch-shaped window. In front of the glazed doors a wooden balcony with wooden balustrade with decorative perforated ironwork between, supported on two plastered (fired) corbels. In the front facade also four slightly segmented T-windows with (set from inside) leaded light fanlights, within a framing with plastered eyebrow arch with pediment motif and cyma. The wooden sills of the windows develop into a plastered band, as do the middle sills. On the corners of the front facade plastered corner pilasters.
In the north facade two T-windows with segmented (set from inside) leaded light fanlight, and a glazed window with segmented fanlight, all under a segmented band with sills that develop into a plastered band.
In the south facade three segmented T-windows with (set from inside) leaded light fanlight, under a segmented band with sills that develop into a plastered band; a segmented four-pane basement window with shutter with iron grille and border of yellow brickwork; in the roof plane a roof dormer (not original, 1946).
At the rear facade (west) an attached REAR HOUSE and COACH HOUSE, constructed in reddish-brown brick under an attached hipped roof with mortared chimney stack and zinc piron, covered with black Dutch tile. The south facade of the rear house has mortared pilaster strips, an H-window, a small segmented shed window with segmentarch of yellow stone, a w.c. window and an attached wooden conservatory with flat roof and gutter on supports, on a (later painted) sandstone base; the conservatory has five glass panes and a sash door, all with fanlight. In front of the sash door a wooden step.
The north facade of the coach house has mortared pilaster strips and two by two six-pane windows (two of which were later bricked up) with segmented band, combined under a segmentarch. The east side of the coach house has a cornice, plastered corner pilasters and slightly segmented double barn doors with two door lights with cast iron panels and an iron horse's head, within a framing with plastered eyebrow arch with pediment motif.
The attached rear facade of coach and rear house is of minor significance due to alteration.
In the INTERIOR the following are noteworthy: in the hall the plastered ceiling with rosette; the panelled doors; the double draught doors with door lights and fanlight with coloured and etched glass and decorative glazing bars; the wooden staircase with balustrade with decorative cast iron spindles and wooden handrail, and fluted newel post with acanthus capital and decorative finial. In the front room the black marble fireplace with plastered shaft with pilasters and cornice. In the bedroom the leaded light window with the coat of arms of the Feldbrugge family, who occupied the house for some time.
Evaluation
Rentier's residence with access gate of general importance on account of cultural and architectural historical value
- as an example of a rentier's residence from circa 1885
- as a typical example of a symmetrical type of residence with plaster decorations
- on account of the striking eclectic ornamentation
- on account of the visually significant corner location in the area De Gast proposed for designation as a protected townscape, among other monumental rentier's residences.
Nearby in the register
- Woonhuis, de Gast 4Woonhuisunder 1 mi
- Linea RectaWerk-woonhuisunder 1 mi
- GeertruidaWoonhuisunder 1 mi
- Belastingkantoor, Hoofdstraat 45Overheidsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.