Rijksmonumentenregister · Netherlands
Arnichem
Zuidhorn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1885
- Address
- de Gast 13, 9801 AA Zuidhorn (Westerkwartier 20)
- Place
- Zuidhorn
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.24735, 6.40623
- Monument number
- 516325
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1862 map "Kaart van de molenpolders in het Westerkwartier der provincie Groningen en de daardoor uitwaterende in de provincie Drenthe / ... onder toezigt van C. Brunings ; opgenomen en in kaart gebragt door K. van Rijn" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA met aangebouwd ACHTERHUIS en KOETSHUIS, die in de tweede helft van de 19de eeuw haar huidige uiterlijk kreeg. Het in aanleg oudere pand is opgetrokken in een Ambachtelijk-traditionele trant met enkele neo-gotische motieven. Door de jaren heen is de villa in verschillende gezinssamenstellingen bewoond: tijdens de oorlog hebben er onder andere drie gezinnen in gewoond. In het interieur zijn sporen uit verschillende perioden aan te treffen. Het pand heeft een oud waterreservoir met gewelven. In 1999 is de villa gerestaureerd waarbij de originele kozijnen zijn vervangen door nieuwe met thermopane en opgeplakte roeden, terwijl in het achterhuis een nieuw raam en tuindeuren zijn geplaatst.
De villa is opvallend gelegen aan het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast, op een ruime kavel grond. Het pand vormt een fraai ensemble met het eveneens beschermde buurpand (De Gast 11). De diepe voortuin met restanten van een landschappelijke aanleg, wordt van de openbare weg gescheiden door een deels tot vijver vergraven gracht. In de tuin een aantal monumentale bomen waaronder beuken en een bergje. Een ijzeren TOEGANGSHEK markeert de entree naar de oprijlaan van de villa met aan één zijde oude hulstbomen. Het hek bestaat uit vier ronde gegroefde pijlers met bekroning, twee vaste en twee beweegbare hekken met eenvoudig regel-en stijlwerk met punten, en twee ijzeren vleugelstukken met krulwerk.
Omschrijving
VILLA opgetrokken in een gepleisterde en geverfde (achterzijde) baksteen op een gepleisterd en geverfd trasraam. Het samengestelde schilddak, gedekt met een zwarte Hollandse pan, heeft twee gepleisterde schoorstenen met kap, en een geprofileerde goot. De villa heeft een L-vormige plattegrond en bestaat uit een twee bouwlagen hoge middenpartij met twee zijvleugels van één bouwlaag. De middenpartij met schilddak en gepleisterd fries met spitsboogmotief, heeft aan de voorzijde (west) een samengesteld venster, bestaande uit twee zesruits ramen en een openslaand venster, samengevat onder een gepleisterde wenkbrauwboog. Erboven openslaande balkondeuren onder een halfrond tweeruits bovenlicht tussen twee zesruits zijlichten en een (vernieuwd) balkon met gietijzeren hekwerk, bestaande uit twee gegroefde ijzeren pijlers met gietijzeren vaas als bekroning, twee gegroefde pijlers met dennenappel, waartussen decoratieve opengewerkte hekken met neo-gotische motieven. Boven de balkondeuren in gepleisterde letters "Arnichem". Aan de zuidzijde van de middenpartij een dubbel zesruitsvenster met gepleisterde wenkbrauwboog; erboven een dubbel zesruitsvenster. Aan de noordzijde openslaande terrasdeuren met tweeruits bovenlicht binnen een houten omlijsting.
In de voorgevel van de vleugel links van de middenpartij, dubbele paneeldeuren met (vernieuwde) deurlichten onder een bovenlicht met gietijzeren levensboom, binnen een houten omlijsting; een zesruitsvenster; openslaande deuren met tweeruits bovenlicht. Aan deze voorgevel een houten veranda onder een gebroken lessenaarsdak met houten sierlijst in spitsboogmotief, steunend op decoratief houten latwerk; een houten zijwand met groot raam met roedenverdeling en gekleurd glas; op de vloer tegels met decoratief patroon; een natuurstenen stoep.
In de noordgevel van de vleugel vier zesruits schuifvensters en twee tweeruits keldervensters met koekoek; bovenin de gevel een fries van pleisterdecoraties. In de zuidgevel twee zesruits schuifvensters.
In de voorgevel van de vleugel rechts van de middenpartij een dubbel zesruitsvenster met aan weerszijden een gepleisterde rondboognis waarop afgebeeld een bloeiende rozenstruik (?) op een sokkel; bovenin de gevel drie gepleisterde vlakken. In de zuidgevel een zesruitsvenster en een zesruitsvenster met Frans balkon tussen twee tweeruits zijlichten.
Het aangebouwde KOETSHUIS opgetrokken in een geverfde baksteen op een geverfd trasraam, heeft een driezijdige schilddak tegen een rechte topgevel met strakke windveren. Het dak, gedekt met een zwarte Hollandse pan, heeft een goot op klossen. Aan de westzijde van het koetshuis dubbele rondboogvormige schuurdeuren en een (vernieuwde) deur onder een tweeruits halfrond bovenlicht. In het dakvlak erboven een gemetselde dakkapel met twee vleugelstukken onder een steekkap; in de dakkapel openslaande houten deuren. Aan de noordzijde drie zesruitsvensters, waarvan twee met diefijzers. Aan de oostzijde gemetselde lisenen, een klein zesruitsvenster, een (vernieuwde) deur met bovenlicht tussen twee zesruits zijlichten (schuif), en een T-venster. Aan de zuidzijde een (vernieuwde) deur met vierruits bovenlicht, een zesruits schuifvenster, een klein vierruits venster en een ijzeren roosvenster; een gemetselde aankapping met een zesruits- en een negenruitsvenster, beide met diefijzers.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gang de houten paneeldeuren; de vloer van Bremer zandsteen; de tochtdeur naar het achterhuis met deur- en halfrond bovenlicht met neo-gotische motieven. In de voorkamer de marmeren geaderde schouw met schacht met gedraaide pilasters en kroonlijst; het balkenplafond. In de kamer in de rechter zijvleugel het balkenplafond; de houten schouw met schacht waarin een spiegelboogvormige nis met landschapsschildering uit 1919 van de gebr. Poppema.
Waardering
Villa met aangebouwd koetshuis en toegangshek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een villa met aangebouwd koetshuis uit omstreeks 1875
- vanwege de opvallende eclectische vormgeving met neo-gotische motieven
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de markante ligging aan het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast
- vanwege de hoge ensemblewaarde in combinatie met het buurpand De Gast 11.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA with adjoining REAR HOUSE and COACH HOUSE, which acquired its present appearance in the second half of the 19th century. The older structure in conception is built in a Craft-traditional manner with some neo-gothic motifs. Over the years the villa has been inhabited in various family configurations: during the war, among others, three families lived in it. In the interior, traces from different periods can be found. The building has an old water reservoir with vaults. In 1999 the villa was restored, with the original window frames replaced by new ones with double glazing and applied glazing bars, while a new window and garden doors were installed in the rear house.
The villa is remarkably situated in the area De Gast, proposed as a protected townscape, on an extensive plot of land. The building forms a fine ensemble with the equally protected neighbouring building (De Gast 11). The deep front garden with remnants of a landscape design is separated from the public road by a moat, partly excavated into a pond. In the garden a number of monumental trees including beeches and a mound. An iron ACCESS GATE marks the entrance to the villa's drive, with old holly trees on one side. The gate consists of four round fluted pillars with finials, two fixed and two moveable gates with simple cross- and stile work with points, and two iron wing pieces with scrollwork.
Description
VILLA built in rendered and painted (rear side) brick on a rendered and painted tuff base. The combined hipped roof, covered with black Dutch tiles, has two rendered chimneys with caps and a moulded gutter. The villa has an L-shaped floor plan and consists of a two-storey central section with two side wings of one storey. The central section with hipped roof and rendered frieze with pointed arch motif has on the front (west) a composite window, consisting of two six-light windows and a casement window, brought together under a rendered eyebrow arch. Above it casement glazed doors under a semicircular two-light fanlight between two six-light side lights and a (renewed) balcony with cast iron railings, consisting of two fluted iron pillars with cast iron urn as finial, two fluted pillars with pinecone, between which decorative open-work railings with neo-gothic motifs. Above the balcony doors in rendered letters "Arnichem". On the south side of the central section a double six-light window with rendered eyebrow arch; above it a double six-light window. On the north side casement terrace doors with two-light fanlight within a timber frame.
In the front facade of the wing to the left of the central section, double panel doors with (renewed) door lights under a fanlight with cast iron tree of life, within a timber frame; a six-light window; casement doors with two-light fanlight. On this front facade a timber veranda under a broken lean-to roof with timber moulding in pointed arch motif, supported on decorative timber latticework; a timber side wall with large window with glazing bars and coloured glass; on the floor tiles with decorative pattern; a natural stone step.
In the north facade of the wing four six-light sash windows and two two-light cellar windows with shutters; at the top of the facade a frieze of rendered decorations. In the south facade two six-light sash windows.
In the front facade of the wing to the right of the central section a double six-light window with on both sides a rendered round-arch niche depicting a blooming rose bush (?) on a plinth; at the top of the facade three rendered panels. In the south facade a six-light window and a six-light window with French balcony between two two-light side lights.
The adjoining COACH HOUSE built in painted brick on a painted tuff base, has a three-sided hipped roof against a straight gable wall with taut wind braces. The roof, covered with black Dutch tiles, has a gutter on brackets. On the west side of the coach house double round-arch shaped barn doors and a (renewed) door under a two-light semicircular fanlight. In the roof plane above a brick dormer with two wing pieces under a stock roof; in the dormer casement timber doors. On the north side three six-light windows, two of which with security bars. On the east side brick pilasters, a small six-light window, a (renewed) door with fanlight between two six-light side lights (sash), and a T-window. On the south side a (renewed) door with four-light fanlight, a six-light sash window, a small four-light window and an iron grille window; a brick outshut with a six-light and a nine-light window, both with security bars.
In the INTERIOR the following are of note: in the hallway the timber panel doors; the floor of Bremer sandstone; the draught door to the rear house with door and semicircular fanlight with neo-gothic motifs. In the front room the marble-grained fireplace with shaft with twisted pilasters and cornice; the beam ceiling. In the room in the right side wing the beam ceiling; the timber fireplace with shaft containing a mirror-arch-shaped niche with landscape painting from 1919 by the Poppema brothers.
Valuation
Villa with adjoining coach house and access gate of general importance on account of cultural and architectural historical value
- as an example of a villa with adjoining coach house from approximately 1875
- on account of the striking eclectic design with neo-gothic motifs
- on account of the reasonable degree of integrity of the exterior
- on account of the prominent location in the area De Gast, proposed as a protected townscape
- on account of the high ensemble value in combination with the neighbouring building De Gast 11.
Nearby in the register
- GeertruidaWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, de Gast 4Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, de Gast 2Woonhuisunder 1 mi
- Linea RectaWerk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.