Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nieuw Zomerzorg
Lisse, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1891
- Address
- Zwanendreef 2 A, 2161 KZ Lisse
- Place
- Lisse
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.25613, 4.55193
- Monument number
- 516110
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De eerste opzet van het WOONHUIS met aangebouwde BOLLENSCHUUR "Nieuw Zomerzorg" dateert van 1891, toen in opdracht van de bloembollenkweker S.P. ten Kate het pand werd gebouwd. In 1899 is het huis aan de voorzijde vergroot naar een ontwerp van de Haarlemse architect Antoon J. Salm*. De evenwijdig aan de linker langsgevel lopende Zwanendreef werd aangelegd in 1936. Met deze aanleg werd een schuin achter de schuur staande, bij het bedrijf behorende werkmanswoning gesloopt. De gepleisterde voorgevel van het huis wordt gekenmerkt door een aan het Eclecticisme verwante bouwstijl. De overige bakstenen gevels van het huis en die van de schuur worden gekenmerkt door een sobere functionaliteit. De in de bebouwde kom van Lisse staande bollenschuur met woonhuis heeft sinds 1980 geen bedrijfsfunctie meer. Het inwendige van zowel de schuur als het twee woningen bevattende woonhuisgedeelte is gewijzigd. Hoewel er enkele onderdelen van het oorspronkelijke woninginterieur bewaard zijn gebleven is het inwendige van beide bouwdelen voor de bescherming van rijkswege niet meer van belang. Rondom de voortuin een ERFSCHEIDING met ijzeren spijlenhekken op een gemetselde voet. In de tuin twee rode beuken.
* Volgens de huidige eigenaar was de ontwerper de timmerman S. Salm.
Omschrijving
Vanuit een rechthoekige plattegrond opgetrokken combinatie van een woonhuis met verdieping en een eveneens twee bouwlagen tellende, maar minder hoog opgaande bollenschuur onder met bouletpannen gedekte zadeldaken. Onderkelderd woonhuisgedeelte met een symmetrisch, gepleisterde lijst-/puntgevel met grijze plint en accenten van grotendeels schone baksteen.
De voorgevel bestaat uit vijf vensterassen met een boven de kap uitgebouwde middendeel (drie assen breed)en wordt geaccentueerd door hoeklisenen in schone baksteen met lichte accenten, dezelfde lisenen aan weerszijden van de hoger opgaande middenpartij en als ingangsomlijsting die doorploopt tot aan de loggia op de verdieping. Tussen de twee bouwlagen een cordonlijst waarop de verdiepingsvensters rusten; gevelindeling met licht getoogde vensters met schuiframen onder licht getoogde strekse bogen met sluitsteen van schone baksteen. Centraal een terugliggende, oorspronkelijke deur met gietijzeren raamrooster onder een rechtgesloten bovenlicht, waarboven een op gemetselde consoles rustend balkon met geprofileerde voetplaat en waarschijnlijk later aangebrachte ijzeren balkonbalustrade. De loggia heeft een porte brisée onder een licht getoogd bovenlicht, daarboven op de zolderverdieping cordonlijst die onderbroken wordt door een driedelig venster met rechtgesloten ramen onder rollagen. De twee vensters op de begane grond rechts van de entree waren oorspronkelijk openslaande deuren. De verdiepingsvensters zijn als die op de begane grond, alleen de sluitstenen in de strekken ontbreken.
Hoektraveeën beëindigd door een kroonlijst met op gesneden klampen liggende, geprofileerde gootlijst. Boven de kroonlijsten een driehoekig, terugliggend veld voor de aansluiting van de hoektraveeën met de middenpartij. Geveltop met uitgemetselde versieringen van schone baksteen onder een uitkragende, op gesneden klampen rustende, geprofileerde daklijst.
Linker langsgevel van schone baksteen met een gepleisterde grijze plint. Per bouwlaag een getoogd venster met T-raam, staafankers tussen beide bouwlagen en onder de eenvoudige, rechte gootlijst. Links in het woongedeelte een rechtgesloten deur onder bovenlicht. Minder hoog opgaande gevel van het schuurgedeelte met rechtgesloten gevelopeningen en staafankers. Op de begane grond geheel rechts een venster met zesruits schuifraam. Vervolgens twee kleine vensters, een toegangsdeur met bovenlicht en drie dubbele droogdeuren met ramen. Een dichtgemetselde gevelopening uiterst links in de gevel. Op de verdieping vijf dubbele droogdeuren met ramen, een venster met T-raam en een houten gootlijst.
Kopgevel aan achterzijde op de begane grond grotendeels aan het oog onttrokken door een aanleunende houten schuur. Rechts op de begane grond een deur. Op de verdieping twee droogdeuren en op de zolderverdieping een venster met kruisraam en een driedelig, keperboogvormig bovenlicht. Zuidelijke langsgevel met in het bedrijfsgedeelte droogdeuren als die in de andere langsgevel, een later aangebouwd kantoortje van schone baksteen onder plat dak en een gewijzigde deur links van het kantoortje. In het woonhuisgedeelte een groot toegevoegd venster op de begane grond en een getoogd venster op de verdieping. Staafankers op de zelfde hoogte als die aan de andere langsgevel.
Waardering
- De bollenschuur annex kwekerswoning is cultuurhistorisch van algemeen belang vanwege de belangrijke plaats die deze combinatie heeft in de geschiedenis van de bollencultuur in Nederland in het algemeen en die van de Bollenstreek in het bijzonder.
- De combinatie is architectuurhistorisch van algemeen belang vanwege de karakteristieke vormgeving en detaillering van de verschillende bouwdelen, die in nauwe relatie tot elkaar staan. Het is tevens van belang als representatief vertegenwoordiger van het type bollenschuur met aangebouwde kwekerswoning.
- Het gebouw heeft ensemblewaarde als beeldbepalend element in een straat met veel laat-negentiende en vroeg-twintigste eeuwse bebouwing en vanwege de visuele samenhang ermee.
- "Nieuw Zomerzorg" is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de ruime mate van gaafheid van het exterieur.
- Als vertegenwoordiger van een type is er bovendien sprake van zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The initial development of the DWELLING HOUSE with adjoining FLOWER BULB STORAGE SHED "Nieuw Zomerzorg" dates from 1891, when the building was constructed on the commission of flower bulb grower S.P. ten Kate. In 1899 the house was enlarged on the front elevation according to a design by the Haarlem architect Antoon J. Salm*. The Zwanendreef, running parallel to the left long elevation, was laid out in 1936. With this development, a workman's cottage standing obliquely behind the shed and belonging to the business was demolished. The rendered front facade of the house is characterized by a building style related to Eclecticism. The remaining brick facades of the house and those of the shed are characterized by sober functionality. The flower bulb storage shed with dwelling house, situated in the built-up area of Lisse, has had no business function since 1980. The interior of both the shed and the two-dwelling house section has been altered. Although some components of the original house interior have been preserved, the interior of both building sections is no longer of significance for national monument protection. Around the front garden a BOUNDARY FENCE with iron railings on a brick base. In the garden two red beech trees.
* According to the current owner the designer was the carpenter S. Salm.
Description
A combination of a dwelling house with upper storey and likewise a two-storey flower bulb storage shed of lesser height, erected from a rectangular plan, both under gabled roofs covered with Boulet tiles. The dwelling house section is undercrofted with a symmetrical, rendered cornice-topped or pointed facade with grey plinth and accents of mostly facing brick.
The front elevation consists of five window bays with a central section (three bays wide) projecting above the roof line and is accentuated by corner pilasters in facing brick with light accents, the same pilasters on either side of the taller central section and as an entrance frame extending to the loggia on the upper storey. Between the two storeys a string course on which the upper storey windows rest; facade division with slightly arched windows with sash windows under slightly arched flat arches with keystones of facing brick. Centrally a recessed, original door with cast-iron window grille under a rectangular fanlight, above which a balcony resting on brick corbels with moulded foot plate and probably later-added iron balcony balustrade. The loggia has a porte brisée under a slightly arched fanlight, above it on the attic storey a string course interrupted by a three-part window with rectangular frames under rollers. The two windows on the ground floor to the right of the entrance were originally French doors. The upper storey windows are the same as those on the ground floor, except the keystones in the arches are absent.
Corner bays terminated by a cornice with a moulded drip moulding resting on carved corbels. Above the cornices a triangular, recessed field for the junction of the corner bays with the central section. Gable top with carved facing brick ornamentation under a projecting, corbel-supported, moulded roof line.
Left long elevation of facing brick with a rendered grey plinth. Per storey one arched window with T-frame, wall anchors between both storeys and under the simple, straight drip moulding. Left in the dwelling section a rectangular door under fanlight. The lower elevation of the shed section with rectangular facade openings and wall anchors. On the ground floor far right a window with six-pane sash window. Followed by two small windows, an entrance door with fanlight and three double drying doors with frames. A bricked-up facade opening at the far left in the elevation. On the upper storey five double drying doors with frames, a window with T-frame and a wooden drip moulding.
End elevation on the rear partially obscured on the ground floor by an adjoining wooden shed. Right on the ground floor a door. On the upper storey two drying doors and on the attic storey a window with cross window and a three-part, diagonal-arched fanlight. Southern long elevation with in the business section drying doors similar to those in the other long elevation, a later-added brick office under flat roof and an altered door to the left of the office. In the dwelling section a large added window on the ground floor and an arched window on the upper storey. Wall anchors at the same height as those on the other long elevation.
Valuation
- The flower bulb storage shed together with grower's dwelling is of general cultural-historical importance because of the important place this combination holds in the history of bulb cultivation in the Netherlands in general and that of the Bulb Region in particular.
- The combination is of general architectural-historical importance because of the characteristic design and detailing of the various building sections, which stand in close relationship to each other. It is also of importance as a representative example of the type of flower bulb storage shed with adjoining grower's dwelling.
- The building has ensemble value as a visually defining element in a street with much late nineteenth and early twentieth century development and because of the visual coherence with it.
- "Nieuw Zomerzorg" is also of importance because of its recognizability and the considerable intactness of its exterior.
- As a representative of a type there is moreover a matter of rarity value.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Heereweg 275Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Sint-AgathakerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Sint-AgathakloosterKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Kerk, Heereweg 250Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.