Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Heereweg 322
Schoorl, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1700 - 1900
- Address
- Heereweg 322, Locatie: Hargen, 1871 GM Schoorl (Bergen (NH) 27)
- Place
- Schoorl
- Municipality
- Bergen (NH)
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.72520, 4.65000
- Part of complex
- 516009
- Monument number
- 516010
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1680 map "Wassende Grade Pas Caerte van Texel .. Hoofden." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
STOLPBOERDERIJ behorend tot het boerderijcomplex "Heereweg 322". De linkerzijgevel is in XXd vernieuwd.
Omschrijving
Op rechthoekig grondplan gebouwde stolpboerderij onder een rietgedekt schilddak met de noklijn nagenoeg haaks op de Heereweg en boven de rechterzijgevel een uitgezwenkte dakvoet. Deze zogenaamde lagewand is evenals de pannenrand onderaan het voorschild gedekt met zwarte geglazuurde Hollandse pannen. Zowel bovenin het voor- als achterschild staat een vierkante schoorsteen van rode machinale baksteen. De schoorsteen op het voorschild heeft bovenaan twee sierranden van gele ijsselsteen. De asymmetrische voorgevel (Z) is opgetrokken in bruinrode machinale drielingen in kruisverband, voorzien van hoekpilasters, en wordt bovenaan afgesloten door een gootlijst op klossen. De gevel telt vijf zesruits vensters (vroeger schuifvensters met luiken): links twee, in het midden twee, en rechts één. Tussen beide vensterparen bevindt zich een tweeruits keldervenster. De voordeur links van het rechter venster is uitgevoerd als een paneeldeur voorzien van een laag bovenlicht en twee originele gietijzeren deurroosters met florale motieven.
De zeven tuimelraampjes tellende rechterzijgevel (O) is gemetseld in handvormsteen van verschillende kleur en grootte: de onderste helft in appelbloesem met uitzondering van het onderste gedeelte links dat uitgevoerd is in gele baksteen, en de bovenste helft in rode baksteen (boerengrauw). De tuimelraampjes zijn gereconstrueerd aan de hand van een bewaard gebleven origineel exemplaar.
De rechter helft van de lage achtergevel (N) heeft een plint van rode handvormsteen in kruisverband die blijkens aanwezige verfresten vroeger blauwgeverfd was. Hierboven is de gevel opgetrokken in rode handvormsteen waalformaat in halfsteens verband. De jongere linker helft van de achtergevel (hier bevond zich de uitgebouwde staart) is gemetseld in rode machinale waalsteen in halfsteens verband. In de achtergevel bevindt zich van links naar rechts een deur waarboven het dak is opgewelfd, twee raampjes, twee kleine vierruits vensters met luik waartussen een schootanker, en een sterk terugliggende opgeklampte darsdeur waarvan de rechter deurhelft een afgeschuinde bovenhoek heeft.
De inwendige houten draagconstructie bestaat uit een enkel vierkant met aan de voorzijde een overstek dat naderhand met behulp van opliggende balken vergroot is. De vierkantsstijlen zijn geplaatst op poeren van rode handvormsteen. De vierkantsstijl linksvoor (ZW) is gezien de inkepingen afkomstig van elders, mogelijk van een schip, en hier herbruikt. De overige vierkantsstijlen hebben een halfronde tot vierkante doorsnede. De twee genoemde schoorstenen rusten beide op een gepleisterd rechthoekig rookkanaal van rode machinale baksteen waarin een opgeklampt spekluik (vanwege de schuinte van het voorste rookkanaal bevindt het spekluik zich hier niet zoals gebruikelijk in de voorzijde maar in de rechterzijde). Het achterste dakvlak rust op vierkante daksporen. De overige dakvlakken hebben ronde daksporen. De muur tussen het vierkant en de woonkamer middenvoor is gemetseld in gele en rode handvormsteen ijsselformaat in kruisverband. De uit brede staande delen samengestelde geblauwde wand tussen het vierkant en de rechts hiervan gesitueerde voormalige koestal is naar de bestaande vorm gereconstrueerd. Zowel de koestal als het achterom middenachter heeft een alternerend balkenplafond waarop brede delen. De (naderhand verhoogde) vloer van het achterom is betegeld met geglazuurde rode plavuizen. In de schouw van het achterom bevindt zich tenminste sinds de 18de eeuw een 17de-eeuwse gietijzeren haardplaat waarop onder meer de Hollandse leeuw staat afgebeeld en een jaartal. Enkele paarse tegels in de schouw zijn oorspronkelijk, de overige dateren uit XXd. De achterwand van de voormalige dars linksachter is gemetseld in rode en gele handvormsteen vechtformaat in halfsteens verband. Het achter de voorgevel gelegen woongedeelte bevat nog enkele oorspronkelijke elementen waaronder enkelvoudige balkenplafonds, vloeren van brede delen (onder de bestaande vloer), een originele houten schoorsteenmantel met voluutconsoles in de deels gereconstrueerde woonkamer middenvoor, en onder de gewijzigde bedsteden tussen de woonkamer en de kamer linksvoor een kelder met een vloer van gele en groene geglazuurde plavuizen.
Waardering
De stolpboerderij is van algemeen belang als historisch-functioneel hoofdonderdeel van het boerderijcomplex Heereweg 322 en als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een Noord-Hollandse stolp uit het laatste kwart van de negentiende eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
STOLP FARMHOUSE belonging to the farm complex "Heereweg 322". The left side gable was renewed in the 20th century.
Description
A stolp farmhouse built on a rectangular ground plan beneath a thatch-covered hipped roof with the ridge line nearly perpendicular to the Heereweg and above the right side gable an outswung eaves. This so-called low wall is, like the pan edging at the bottom of the front roof slope, covered with black glazed Dutch tiles. Both in the top of the front and rear roof slope stands a square chimney of red machine-made brick. The chimney on the front roof slope has at the top two decorative bands of yellow Ijssel stone. The asymmetrical front gable (S) is built of reddish-brown machine-made triples in English bond, provided with corner pilasters, and is finished at the top by a gutter moulding on corbels. The gable has five six-pane windows (formerly sash windows with shutters): two on the left, two in the middle, and one on the right. Between both window pairs is a two-pane cellar window. The front door to the left of the right window is executed as a panel door provided with a low fanlight and two original cast-iron door grilles with floral motifs.
The right side gable (E) counting seven hopper windows is laid in handmade brick of varying colour and size: the lower half in apple-blossom with the exception of the lower section on the left which is executed in yellow brick, and the upper half in red brick (farmers' grey). The hopper windows have been reconstructed on the basis of a preserved original example.
The right half of the low rear gable (N) has a plinth of red handmade brick in English bond which, according to surviving paint traces, was formerly painted blue. Above this the gable is built of red handmade brick in Flemish bond in half-brick thickness. The younger left half of the rear gable (where the built-out extension was located) is laid in red machine-made brick in half-brick thickness. In the rear gable there is from left to right a door above which the roof is arched, two small windows, two small four-pane windows with shutter with a butt joint between them, and a strongly recessed clamped threshing door of which the right door half has a chamfered top corner.
The internal timber-frame structure consists of a single square with at the front an overhang which was later enlarged with the aid of bearing beams. The corner posts are placed on bases of red handmade brick. The corner post at the front left (SW), judging by the notches, comes from elsewhere, possibly from a ship, and has been reused here. The other corner posts have a semicircular to square cross-section. The two aforementioned chimneys both rest on a plastered rectangular flue of red machine-made brick in which a clamped bacon door (because of the slope of the front flue the bacon door is not located here as usual in the front but in the right side). The rear roof plane rests on square roof corbels. The remaining roof planes have round roof corbels. The wall between the square and the living room at the front centre is laid in yellow and red handmade brick in Ijssel format in English bond. The wall composed of broad upright parts painted blue between the square and the former cattle barn situated to the right has been reconstructed according to the existing form. Both the cattle barn and the back passage in the centre rear has an alternating beam ceiling with broad parts. The (later raised) floor of the back passage is tiled with glazed red floor tiles. In the hearth of the back passage there has been since at least the 18th century a 17th-century cast-iron fireplace back with, among other things, the Dutch lion depicted and a date. Some purple tiles in the hearth are original, the remainder date from the 20th century. The rear wall of the former threshing floor to the rear left is laid in red and yellow handmade brick in Vecht format in half-brick thickness. The living section located behind the front gable contains some original elements including simple beam ceilings, floors of broad parts (below the existing floor), an original wooden fireplace mantel with scroll corbels in the partly reconstructed living room at the front centre, and below the altered bed spaces between the living room and the room to the front left a cellar with a floor of yellow and green glazed floor tiles.
Valuation
The stolp farmhouse is of general importance as a historically-functional main component of the farm complex Heereweg 322 and as a largely well-preserved example of a North Holland stolp from the last quarter of the nineteenth century.
Nearby in the register
- Kapschuur, Heereweg bij 322Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Hargergat 4Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Hargergat 2Boerderijunder 1 mi
- DuinwijkWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.