Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bejaardentehuis, Voorstraat 41
Egmond aan Zee, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sociale zorg, liefdadigheid
- Function
- Bejaardentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937
- Address
- Voorstraat 41, 1931 AH Egmond aan Zee (Bergen (NH) 27) (and others)
- Place
- Egmond aan Zee
- Municipality
- Bergen (NH)
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.61794, 4.63139
- Part of complex
- 515968
- Monument number
- 515969
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het BEJAARDENTEHUIS, onderdeel van het complex "Prins Hendrikstichting" heeft een samengesteld bouwvolume en bestaat uit een oost-west georiënteerd hoofdgebouw, waarin de voornaamste dienstfuncties (onder meer de hoofdentree met trappenhuis, keuken, diverse zalen en de directeurs- en bestuurskamer) zijn ondergebracht en haaks daarop twee noord-zuid vleugels met overwegend woonvertrekken en aan de uiteinden dienstwoningen. Aan de westkant van het gebouw liggen, evenwijdig aan het hoofdvolume, een ziekenpaviljoen en rouwkapel, aan de oostzijde de directeurswoning. De verschillende bouwmassa's tellen grotendeels twee bouwlagen onder flauw hellende zadeldaken met bitumen-achtige bedekking en forse overstek. In de aansluiting van de diverse bouwvolumes steken de daken soms over elkaar heen.
Omschrijving
Het gebouw is uitgevoerd in een gewapend betonskelet met gewapend betonvloeren en -daken. De gevels zijn in baksteen opgetrokken en witgesausd met uitzondering van de plint, waarin zich smalle horizontale keldervensters bevinden.
De overige grotendeels rechtgesloten gevelopeningen bevatten samengestelde vensters, in het dienstgedeelte meer verticaal en in de woonvleugels meer horizontaal geleed. Op enkele plaatsen in het gebouw zijn de oorspronkelijke stalen roosvensters bewaard gebleven. Het dienstgebouw bestaat uit een symmetrisch opgezet hoofdvolume met een verhoogde middenpartij tussen twee lagere risalerende zijvleugels en aan de oostzijde een lagere bouwmassa, onder zadeldaken waarvan de noklijnen oost-west zijn georiënteerd. Centraal in de voorgevel (N) van de middenpartij bevindt zich de uitgebouwde hoofdentree onder een timpaan in een breed lessenaarsdak. De entree is toegankelijk middels een gemetselde trap. In de gevel boven de entree zeven vensterassen met op de verdieping grote figuratieve glas-in-loodramen en in de mezzanine kleine vierkante vensters tussen twee smalle horizontale getoogde vensters. Tussen beide bouwlagen bevindt zich de tekst "PRINS HENDRIK STICHTING" in stalen letters. Op de nok van het dak boven de middenpartij een opbouw met vlaggenstok die verwijst naar een scheepsmast en aan weerszijden twee opbouwen onder zadeldak.
In de risalerende voorgevels van de zijvleugels, direct aan weerszijden van de middenpartij, grote verticale vensters over twee bouwlagen en verder links negen en rechts acht vensterassen met rechthoekige vensters die op de verdieping hoger zijn dan op de begane grond.
De achtergevel (Z) van het hoofdgebouw is eveneens symmetrisch opgebouwd. Centraal in de verhoogde middenpartij domineert de halfronde uitbouw met elf vensterassen van het achtergelegen trappenhuis. De terugliggende achtergevels van de zijvleugels bevatten elk in de risalerende begane grondlaag veertien vensters en deuren en op de verdieping vijf. Het platte dak boven de uitgebouwde begane grond doet dienst als balkon. Aan de voorzijde van het gebouw bevindt zich haaks op de oostelijke zijvleugel van het hoofdvolume een éénlaagse bouwmassa (de keuken) onder een noord-zuid georiënteerd zadeldak. In de zijgevels is sprake van dertien vensters en een rond stalen raam. Tegen de oostgevel een uitgebouwde entreepartij onder zadeldak met forse overstek dat wordt ondersteund door drie slanke stalen kolommen. Links van deze ingang bevindt zich een trap naar de kelder.
In het verlengde van de oostelijke zijvleugel van het hoofdvolume een lagere bouwmassa (grote zaal) met in de lange gevels (N en Z) twaalf hoge verticale vensterpartijen tot onder het dakoverstek en aan de korte oostgevel een halfronde beëindiging. Aan weerszijden van deze beëindiging kleine aanbouwen onder lessenaarsdak, waarin zich een deur en roosvenster bevindt.
Zuidelijk van de halfronde uitbouw bevindt zich een muur die de verbinding vormt met de directeurswoning. De woning heeft een bijzondere driebeukige opbouw met boven de begane grond twee lessenaardaken aan weerszijden van de verdiepingslaag onder flauw hellend zadeldak (noord-zuid). De woning is toegankelijk middels een eenvoudig omlijste deur en trapje rechts op de begane grond in de noordgevel. In het midden is een licht getoogd glas-in-loodraam over de gehele hoogte van de woning. Rechts van dit raam zijn twee kleine stalen roosvensters. De woning bezit aan de langsgevels diverse vensters en aan de zuidgevel een serre.
In het midden van de westelijke eindvleugel van het hoofdvolume aan de Prins Hendrikstraat een centrale entreepartij onder een balkon dat wordt overhuifd door een zadeldak op zes slanke stalen kolommetjes. Aan weerszijden links van de puntgevel de langsgevel van de woonvleugel en uiterst rechts de haaks aansluitende ziekenafdeling en rouwkapel. De ziekenafdeling bezit één bouwlaag onder een flauw hellend zadeldak (O-W) en de asymmetrische kap boven de hogere kapel is weer noord-zuid georiënteerd. De entree in de noordgevel wordt overhuifd door een forse overstek van het flauw hellende dak, wederom gestut met slanke kolommen. Boven de entree een stalen roosvenster met glas-in-loodraam.
In het interieur zijn met name in het hoofdgebouw nog enkele oorspronkelijke onderdelen uit de bouwtijd bewaard gebleven. Een stalen draaideur geeft toegang tot de met plavuizen belegde entreehal, die geheel symmetrisch is opgebouwd met in de hoeken glazen dienstvertrekken. Recht tegenover de draaideur bevindt zich de rondlopende bordestrap. De aanzet van de trap wordt gevormd door twee vierkante, natuurstenen basementen waarop koperen kolommen zijn geplaatst. Het halfronde trapbordes is ruim en licht en de elf vensters zijn voorzien van glas-in-loodafbeeldingen die verwijzen naar het zeemansleven (ontwerp: Huib de Ru, uitvoering Schrier & de Ru). Onder genoemde ramen bevindt zich een zitbank, die zich geheel naar de halfronde vorm van de gevel voegt. Glas-in-loodvensters (zeven) van dezelfde kunstenaar bevinden zich in de hal van de verdieping (aan de voorgevelzijde).
Waardering
Het (voormalige) tehuis voor oud-zeelieden "Prins Hendrikstichting" uit 1937 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een bejaardentehuis in functionalistische trant met in de architectuur en de glas-in-lood ramen verwijzingen naar de scheepvaart en het zeemansleven, gebouwd naar ontwerp van de architect Corn. Elffers. Het samengestelde bouwvolume heeft situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging aan de rand van de oude dorpskom van Egmond aan Zee.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The NURSING HOME, part of the complex "Prins Hendrikstichting" has a composite building volume and consists of an east-west oriented main building, in which the principal service functions (including the main entrance with staircase, kitchen, various halls and the directors' and management rooms) are housed and perpendicular to it two north-south wings with predominantly residential rooms and at the ends service dwellings. On the west side of the building are located, parallel to the main volume, a sick ward and mortuary chapel, on the east side the director's residence. The various building masses have largely two storeys under gently sloping gabled roofs with bitumen-like covering and substantial overhangs. In the connection of the various building volumes the roofs sometimes overlap each other.
Description
The building is executed in a reinforced concrete skeleton with reinforced concrete floors and roofs. The facades are constructed in brick and whitewashed with the exception of the plinth, in which narrow horizontal basement windows are located.
The remaining largely straightedged facade openings contain composite windows, in the service section more vertically and in the residential wings more horizontally divided. In a few places in the building the original steel grille windows have been preserved. The service building consists of a symmetrically arranged main volume with a raised central section between two lower projecting side wings and on the east side a lower building mass, under gabled roofs whose ridge lines are oriented east-west. Centrally in the front facade (N) of the central section is located the protruding main entrance under a pediment in a broad lean-to roof. The entrance is accessible by means of a brick staircase. In the facade above the entrance seven window bays with on the upper storey large figurative stained glass windows and in the mezzanine small square windows between two narrow horizontal arched windows. Between both storeys is located the text "PRINS HENDRIK STICHTING" in steel letters. On the ridge of the roof above the central section a structure with a flagpole which refers to a ship's mast and on either side two structures under gabled roof.
In the projecting front facades of the side wings, directly on either side of the central section, large vertical windows over two storeys and further left nine and right eight window bays with rectangular windows which on the upper storey are higher than on the ground floor.
The rear facade (S) of the main building is likewise symmetrically arranged. Centrally in the raised central section the semicircular projection with eleven window bays of the rear staircase dominates. The recessed rear facades of the side wings each contain in the projecting ground floor layer fourteen windows and doors and on the upper storey five. The flat roof above the protruding ground floor serves as a balcony. At the front of the building perpendicular to the eastern side wing of the main volume is a single-storey building mass (the kitchen) under a north-south oriented gabled roof. In the side facades there are thirteen windows and one round steel window. Against the east facade a protruding entrance section under a gabled roof with substantial overhang which is supported by three slender steel columns. To the left of this entrance is a staircase to the basement.
In the extension of the eastern side wing of the main volume a lower building mass (large hall) with in the long facades (N and S) twelve high vertical window sections down to the roof overhang and at the short east facade a semicircular termination. On either side of this termination small annexes under lean-to roof, in which a door and grille window are located.
South of the semicircular projection is a wall which forms the connection with the director's residence. The residence has a distinctive three-aisled structure with above the ground floor two lean-to roofs on either side of the upper storey under gently sloping gabled roof (north-south). The residence is accessible by means of a simply framed door and steps to the right on the ground floor in the north facade. In the middle is a slightly arched stained glass window over the entire height of the residence. To the right of this window are two small steel grille windows. The residence has various windows on the long facades and a conservatory on the south facade.
In the middle of the western end wing of the main volume on the Prins Hendrikstraat a central entrance section under a balcony which is roofed over by a gabled roof on six slender steel columns. On either side left of the pointed gable the long facade of the residential wing and at the far right the perpendicularly adjoining sick ward and mortuary chapel. The sick ward has one storey under a gently sloping gabled roof (E-W) and the asymmetrical roof above the higher chapel is oriented north-south again. The entrance in the north facade is roofed over by a substantial overhang of the gently sloping roof, again supported by slender columns. Above the entrance a steel grille window with stained glass window.
In the interior, particularly in the main building, several original components from the time of construction have been preserved. A steel revolving door provides access to the entrance hall paved with tiles, which is entirely symmetrically arranged with glazed service rooms in the corners. Directly opposite the revolving door is the circulating grand staircase. The base of the staircase is formed by two square natural stone bases on which copper columns are placed. The semicircular stair landing is spacious and light and the eleven windows are provided with stained glass images which refer to seafaring life (design: Huib de Ru, execution Schrier & de Ru). Beneath said windows is a bench seat which entirely conforms to the semicircular shape of the facade. Stained glass windows (seven) by the same artist are located in the hall of the upper storey (on the front facade side).
Valuation
The (former) home for retired seafarers "Prins Hendrikstichting" from 1937 is of general importance because of its cultural and architectural historical value as an example of a nursing home in functionalist style with in the architecture and stained glass windows references to shipping and seafaring life, built according to the design of architect Corn. Elffers. The composite building volume has contextual value because of its image-forming location at the edge of the old village centre of Egmond aan Zee.
Nearby in the register
- Tuin, Voorstraat bij 41Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Erfscheiding(D1), Voorstraat bij 41Erfscheidingunder 1 mi
- Kerk, Trompstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- St. AgnesKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.