Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Wilhelminapark 11
Oegstgeest, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1906
- Address
- Wilhelminapark 11, 2342 AD Oegstgeest (and others)
- Place
- Oegstgeest
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.17751, 4.46517
- Monument number
- 515009
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "Rijnland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DUBBEL HERENHUIS, gebouwd als onderdeel van een complex van drie woningen, te weten Wilhelminapark 9, 11 en 13, waarvoor in oktober 1906 vergunning is verleend aan de hr. H.G. Breek uit 's-Gravenhage. De bouwgrond was in eigendom bij dhr. J.B. Bouwer, tafelfabrikant te Leiden. Als aannemers traden op de Gebr. van Hoeken, eveneens uit Leiden. De uitvoering in Overgangsarchitectuur heeft voornamelijk elementen van de Jugendstil en verschilt slechts in details van ontwerp.
Het pand ligt binnen het beschermd dorpsgezicht van het Wilhelminapark, dat in 1898 ontworpen is door de Joh. Vos en Anth. C. Meijer uit Den Haag. In een korte tijdspanne van omstreeks 1898 tot 1907 heeft het zich ontwikkeld tot een samenhangend complex met een door Jugendstil gedomineerde Overgangsarchitectuur. De aanleg van het park bestaat uit een vijfarmige wegenpatroon met als middelpunt het in 1901 door de Leidse architect H.J. Jesse ontworpen raadhuis. Hier tegenover, aan de oostzijde van het plein is Wilhelminapark 11-13 zeer beeldbepalend gesitueerd. De begrenzing bestaat uit een ondiepe tuin, die aan de straatzijde deels door een eenvoudig, doch oorspronkelijk smeedijzeren spijlen hekwerk wordt begrensd.
Op het achtererf van Wilhelminapark 13 bevindt zich een oorspronkelijke, eenvoudige garage met plat dak, die voor de bescherming echter van ondergeschikt belang is.
In Wilhelminapark 11 bevindt zich een wandbetimmering met ingebouwde kasten en een deur, die door de firma Van Wisselingh & Co in 1908 is vervaardigd naar ontwerp van Theodoor Willem Nieuwenhuis (1866-1951), een vooraanstaand interieurkunstenaar uit de 'Nieuwe Kunst'-beweging, in opdracht van E.R. Harkema (1869-ca.1938).
Omschrijving
Een deels onderkelderd gespiegeld dubbel herenhuis, bestaande uit twee bouwlagen en een zolderverdieping, gedekt door één overstekend schilddak met rode Tuil-du-Nordpannen en nokpirons op de hoeken. Elk pand heeft aan de achterzijde een dakkapel. De plattegrond is in opzet rechthoekig met erkers tegen de zijgevels en een serre tegen de achtergevel.
De gevels zijn opgetrokken uit grauwe baksteen in kruisverband en zijn boven het trasraam wit geschilderd. Een belangrijk decoratief element vormen de in ruitpatroon toegepaste crème- en turkooisgekleurde tegeltjes in de rollagen, segment- en rondbogen en de cirkelvormige vensters en blindnissen. Hardsteen is toegepast voor de stoeptreden en de lekdorpels. De overwegend enkelvoudige, maar ook de samengestelde balkon- en terrasdeuren hebben nog de oorspronkelijke roedenverdeling in de bovenlichten en geel kathedraalglas. Een groot deel van de vensters heeft schuiframen. De voorgevel wordt in de middenas geaccentueerd door een door het dakschild uitstekend torenachtige bouwlichaam met afgeschuinde zijkanten. Elke bouwlaag heeft een dubbel rondbogig venster, waarbij die boven de begane grond en de verdieping daarboven een cirkelvormig venster hebben. Sommige hiervan zijn uitgevoerd met decoratief gekleurd glas-in-lood. De afgeschuinde gevels van de tweede verdieping hebben een cirkelvormig spaarveld. Het rondbogige entreeportiek en het balkon met gekoppelde rondboog op de verdieping hebben ten opzichte van de gevel terugliggende afgeschuinde zijkanten, voorzien van een venster. In het midden bevindt bevindt zich op de begane grond en de verdieping een (balkon)deur. Wilhelminapark 13 heeft een originele paneeldeur als entreedeur met geslepen ruitjes.
De beide zijgevels hebben een erker met balkon, waarvan de linker (noord) vijfhoekig is en de rechter (zuid) een cirkelsegment als grondslag heeft. De borstwering van de balkonbalustrade bestaat uit gemetselde balusters met gepleisterde penanten met aan de zijkanten hoog uitzwenkende zijvleugels. Aan de achterzijde bevindt zich aan weerszijden een rechthoekige uitbouw met balkon. Hiervan bevindt de veranda van Wilhelminapark 13 met de oorspronkelijk geometrisch opengewerkte houten balustrade op de verdieping zich in oorspronkelijke staat. Bij nr. 11 is deze vereenvoudigd en gewijzigd in een serre met balkon.
Interieur Het interieur heeft in hoofdlijnen nog de oorspronkelijk indeling met kamer-en suite met een ruim opgezet trappenhuis met steektrappen, bordessen en een lichtkoepel en verschillende oorspronkelijke details, zoals paneeldeuren.
De eetkamer van Wilhelminapark 11, gedeeltelijk doorlopend in de woonkamer (inclusief de woonkamerdeur) heeft een betimmering met ingebouwde kasten van Th. Nieuwenhuis. De panelen zijn van palissanderhout, terwijl voor de overige onderdelen, als deuren en kozijnen, gebruik is gemaakt van ebbenhout. Het decoratieve uitgewerkte beslagwerk is van koper, dat evenals parelmoer en ivoor, ook gebruikt is voor het inlegwerk. De lambrisering is ca. 120 m. hoog en bevat diverse ingebouwde (open en gesloten) kasten, deels uitgevoerd als vitrine en onder meer bestemd als berging voor platen en plaatwerken. De panelen hebben diverse geometrisch opgezette snij- en inlegwerkpatronen met gestileerde tweedimensionale motieven, zoals blad- en rankmotieven en vlinders. De patronen op de verschillende onderdelen zijn toegepast volgens een duidelijk geordend vormprincipe, waardoor een duidelijke stijleenheid is gecreëerd en een harmonieus en evenwichtig effect is ontstaan. In één van de panelen van de entreedeur komt het initiaal: 'E.R.H.' (E.R. Harkema) voor.
Waardering
Het dubbele herenhuis Wilhelminapark 11-13 is van algemeen cultuurhistorisch belang als representatief voorbeeld villa-achtig herenhuis in Overgangsarchitectuur uit het begin van de 20ste eeuw in een overwegend in die stijl tot stand gekomen villapark, dat op zijn beurt op grond van de stedenbouwkundige samenhang aangewezen is als beschermd dorpsgezicht.
Het herenhuis is van algemeen architectuurhistorisch van belang vanwege de, sobere, doch typische voor de bouwtijd karakteristieke vormgeving, detaillering en materiaalgebruik.
Het is stedenbouwkundig van belang vanwege de ensemblewaarde en ruimtelijke samenhang met het aangrenzende pand Wilhelminapark 9. Het pand is bovendien van belang vanwege de beeldbepalende situering binnen het beschermde dorpsgezicht.
Wilhelminapark 11 is van uitzonderlijk belang vanwege de hoge mate van zeldzaamheid van de door de Th.W. Nieuwenhuis ontworpen kamerbetimmering, dat een vroeg werk is in het oeuvre van de kunstenaar, één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de 'Nieuwe Kunst'-beweging. De betimmering met hoge esthetische kwaliteiten neemt een belangrijke plaats in binnen het oeuvre van de kunstenaar, vanwege het ontwerp, het zeer kostbare materiaalgebruik en de bijzonder hoge kwaliteit van de ambachtelijke uitvoering. Een dergelijke rijke kamerbetimmering is zeer zeldzaam in de Nederlandse interieurkunst uit het begin van de 20ste eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
DOUBLE GENTLEMAN'S HOUSE, built as part of a complex of three dwellings, namely Wilhelminapark 9, 11 and 13, for which permission was granted in October 1906 to Mr. H.G. Breek from 's-Gravenhage. The building land was owned by Mr. J.B. Bouwer, table manufacturer in Leiden. The contractors were the Gebr. van Hoeken, also from Leiden. The execution in Transitional architecture has mainly elements of Jugendstil and differs only in details from the design.
The property is located within the protected village view of Wilhelminapark, which was designed in 1898 by Joh. Vos and Anth. C. Meijer from Den Haag. In a short span of time from approximately 1898 to 1907 it developed into a cohesive complex with Transitional architecture dominated by Jugendstil. The layout of the park consists of a five-armed road pattern with as its centre point the town hall designed in 1901 by Leiden architect H.J. Jesse. Opposite this, on the east side of the square, Wilhelminapark 11-13 is very prominently situated. The boundary consists of a shallow garden, which at street level is partly bounded by a simple, yet originally wrought-iron railing. On the rear courtyard of Wilhelminapark 13 there is an original, simple garage with flat roof, which is of secondary importance for the protection.
In Wilhelminapark 11 there is a wall panelling with built-in cupboards and a door, which was made by the firm Van Wisselingh & Co in 1908 after a design by Theodoor Willem Nieuwenhuis (1866-1951), a leading interior artist from the 'Nieuwe Kunst' movement, commissioned by E.R. Harkema (1869-ca.1938).
Description
A partially cellar room mirrored double gentleman's house, consisting of two storeys and an attic storey, covered by one overhanging hipped roof with red Tuil-du-Nord tiles and ridge cresting at the corners. Each property has a dormer at the rear. The floor plan is rectangular in layout with bay windows against the side facades and a conservatory against the rear facade.
The facades are built of grey brickwork in a running bond and are painted white above the transom window. An important decorative element is formed by the cream- and turquoise-coloured tiles applied in diamond pattern in the string courses, segmental and round arches and the circular windows and blind recesses. Hardstone is used for the threshold steps and the drip mouldings. The predominantly single, but also composite balcony and terrace doors still have the original glazing bars in the fanlights and yellow cathedral glass. A large part of the windows has sash frames. The front facade is emphasised in the central axis by a tower-like building body protruding through the roof ridge with bevelled sides. Each storey has a double round-arched window, those above the ground floor and the storey above having a circular window. Some of these are executed with decorative stained glass. The bevelled facades of the second storey have a circular spandrel. The round-arched entrance portico and the balcony with coupled round arch on the storey have recessed bevelled sides with respect to the facade, provided with a window. In the middle is located on the ground floor and the storey a (balcony) door. Wilhelminapark 13 has an original panel door as an entrance door with cut lights.
Both side facades have a bay window with balcony, of which the left (north) is pentagonal and the right (south) has a circular segment as its base. The balustrade of the balcony parapet consists of masonry balusters with plastered pilasters with high projecting side wings at the sides. At the rear there is a rectangular extension with balcony on either side. The veranda of Wilhelminapark 13 with the originally geometrically open-worked wooden balustrade on the storey is in its original condition. At no. 11 this has been simplified and converted into a conservatory with balcony.
Interior The interior has retained in its main lines the original layout with en-suite rooms with a spacious staircase with flights, landings and a skylight and various original details, such as panel doors.
The dining room of Wilhelminapark 11, partially continuous with the living room (including the living room door) has wall panelling with built-in cupboards by Th. Nieuwenhuis. The panels are of rosewood, while for the remaining components, such as doors and frames, ebony has been used. The decoratively worked hardware is of copper, which like mother-of-pearl and ivory, has also been used for the inlay work. The wainscoting is approximately 120 m. high and contains various built-in (open and closed) cupboards, partly executed as display cabinets and intended among other things for the storage of records and sheet music. The panels have various geometrically arranged carving and inlay patterns with stylised two-dimensional motifs, such as leaf and scroll motifs and butterflies. The patterns on the various components are applied according to a clearly ordered formal principle, whereby a clear stylistic unity has been created and a harmonious and balanced effect has been achieved. In one of the panels of the entrance door appears the initial: 'E.R.H.' (E.R. Harkema).
Valuation
The double gentleman's house Wilhelminapark 11-13 is of general cultural-historical importance as a representative example of a villa-like gentleman's house in Transitional architecture from the early 20th century in a villa park predominantly built in that style, which in turn has been designated as a protected village view on the grounds of urban planning coherence.
The gentleman's house is of general architectural-historical importance because of the sober, yet characteristic of the building period formal design, detailing and use of materials.
It is of urban planning importance because of its ensemble value and spatial coherence with the adjacent property Wilhelminapark 9. The property is moreover important because of its prominent situation within the protected village view.
Wilhelminapark 11 is of exceptional importance because of the high degree of rarity of the room panelling designed by Th.W. Nieuwenhuis, which is an early work in the artist's oeuvre, one of the most important representatives of the 'Nieuwe Kunst' movement. The panelling with high aesthetic qualities occupies an important place within the artist's oeuvre, because of its design, the very costly use of materials and the exceptionally high quality of the craftsmanship. Such rich room panelling is very rare in Dutch interior art from the early 20th century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Wilhelminapark 9Woonhuisunder 1 mi
- Kliniek, Rhijngeesterstraatweg 13Gezondheidszorgunder 1 mi
- Paviljoen, Rhijngeesterstraatweg bij 13Sport en recreatieunder 1 mi
- Toegangshek, Rhijngeesterstraatweg bij 13Erfscheidingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.