Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Leeuwarderweg 4
Wergea, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1875 - 1880
- Address
- Leeuwarderweg 4, 9005 NE Wergea (Leeuwarden 21)
- Place
- Wergea
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.15217, 5.84337
- Part of complex
- 514852
- Monument number
- 514854
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het WOONHUIS in Eclectische bouwtrant is omstreeks 1875 gebouwd, vermoedelijk naar ontwerp van de timmerman Klaas Keimpes Hoekstra. Mogelijk verving het huis een voorganger die al langer in het bezit van de familie Hoekstra was. Erfafscheiding in de vorm van een laag ijzeren HEKWERK.
Het woonhuis vormt de kopse beëindiging van de timmerwerkplaats. Door interne doorbraken is het pand in een latere periode daarmee verbonden. Nadien hebben vertrekken functieveranderingen ondergaan: ruimten van de timmerwerkplaats zijn bij het woonhuis getrokken; de keuken van het woonhuis werd kantoor. Het woonhuis is uitgebreid met een serre aan de zuidzijde en tussen 1961 en 1972 is in de tuin aan de noordzijde een uitbouw gerealiseerd; beide onderdelen vallen buiten bescherming van rijkswege. Het INTERIEUR van het woonhuis is geheel gewijzigd. De bescherming van het pand richt zich in het bijzonder op het oorspronkelijke casco en de voorgevel.
Omschrijving
Het woonhuis op een rechthoekige plattegrond omvat één bouwlaag en wordt gedekt door een met zwart geglazuurde Hollandse pannen belegd schilddak met doorgetrokken dakschild aan de achterzijde. Hoekschoorstenen met borden. De gevels zijn gemetseld in bruine baksteen in staand verband met een knipvoeg. De voorgevel is symmetrisch ingedeeld en bestaat uit een risalerend middenportiek, doorgemetseld tot de dakkapel met balkon. Aan beide zijden van de portiek twee vensters en hoeklisenen versierd met gepleisterde spiegelvlakken. De dakkapel heeft een flauw hellend zadeldak, belegd met zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen.
De gevel is verticaal geleed door een gepleisterde plint, vier gepleisterde banden en een houten gevellijst. De dakkapel telt drie gepleisterde banden; in de kilgoot een rollaag. De lichtopeningen zijn verfraaid met diamantkoppen op de banden, waar deze aansluiten op de kozijnen en aan de bovenzijde door een sierbetonnen trommelveld aan de bovenzijde afgesloten door een getoogde streklaag met sluit- en aanzetstenen met diamantkoppen.
De hoeken van de banden op het middenrisaliet zijn geaccentueerd door diamantkoppen. Het middenrisaliet heeft een inpandige portiek met een geprofileerde omlijsting en kuif; de zijwanden zijn beraapt en versierd met geborstelde vlakken; een porte brisée met middenstijl en smeedijzeren hekwerkje voor de glaspanelen. Boven de portiek een houten balkon op consoles. De balkondeuren hebben een geprofileerde omlijsting met een kuif.
Het gietijzeren HEKWERK bestaat uit gecanneleerde hekposten bekroond door een vaasje met een gelobd deksel; lage tussenhekken met ingezwenkte bovenregel.
Waardering
Het woonhuis in Eclectische bouwtrant, dat omstreeks 1875 is gebouwd, mogelijk naar ontwerp van de timmerman K.K. Hoekstra, en het bijbehorende hekwerk zijn van algemeen cultuurhistorische belang:
- vanwege de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp van het woonhuis,
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van de voorgevel,
- vanwege de functionele relatie met het industrieel-ambachtelijke complex, waar het gebouw als ondernemerswoning onderdeel van uitmaakte.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The DWELLING HOUSE in Eclectic architectural style was built around 1875, presumably designed by the carpenter Klaas Keimpes Hoekstra. The house may have replaced a predecessor that had long been in the possession of the Hoekstra family. Property boundary demarcation in the form of low iron FENCING.
The dwelling house forms the gabled end of the carpentry workshop. Through internal openings, the property was connected to it in a later period. Subsequently, rooms underwent changes of use: spaces from the carpentry workshop were incorporated into the dwelling house; the kitchen of the dwelling house became an office. The dwelling house was extended with a conservatory on the south side and between 1961 and 1972 an extension was built in the garden on the north side; both components fall outside national monument protection. The INTERIOR of the dwelling house has been completely altered. The protection of the property focuses in particular on the original structure and the front facade.
Description
The dwelling house on a rectangular floor plan comprises one storey and is covered by a hipped roof laid with black glazed Dutch tiles with extended roof slope on the rear. Corner chimneys with stone platforms. The facades are built in brown brickwork in stretcher bond with tooled joint. The front facade is symmetrically laid out and consists of a projecting central portico, built through to the roof dormer with balcony. On both sides of the portico two windows and corner pilasters decorated with plastered mirror panels. The roof dormer has a shallow-pitched gabled roof, laid with black glazed corrugated Frisian tiles.
The facade is vertically articulated by a plastered plinth, four plastered bands and a wooden cornice. The roof dormer has three plastered bands; in the gutter a roll moulding. The window openings are embellished with diamond points on the bands, where these meet the frames and at the top by a decorative concrete drum panel closed at the top by an arched stretcher course with bead and setting stones with diamond points.
The corners of the bands on the central risalit are accentuated by diamond points. The central portico has an interior porch with moulded surround and hood; the side walls are roughcast and decorated with brushed panels; a folding door with central mullion and wrought-iron railwork for the glazed panels. Above the porch a wooden balcony on consoles. The balcony doors have a moulded surround with a hood.
The cast-iron FENCING consists of fluted fence posts crowned by a small vase with a lobed lid; low intermediate fencing with inswept top rail.
Valuation
The dwelling house in Eclectic architectural style, built around 1875, presumably designed by the carpenter K.K. Hoekstra, and the associated fencing are of general cultural-historical importance:
- on account of the reasonable degree of aesthetic quality of the design of the dwelling house,
- on account of the reasonable degree of integrity of the front facade,
- on account of the functional relationship with the industrial-artisanal complex, of which the building formed part as an entrepreneur's residence.
Nearby in the register
- Timmermanswerkplaats, Leeuwarderweg bij 4Nijverheidunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwe Hoek 4Woonhuisunder 1 mi
- Urinoir, Grote Buren tegenover 2Straatmeubilairunder 1 mi
- Woonhuis, Leeuwarderweg 61Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.