Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Zwartemeerweg 46
Kraggenburg, Flevoland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1943
- Address
- Zwartemeerweg 46, 8317 PC Kraggenburg (Noordoostpolder 24)
- Place
- Kraggenburg
- Municipality
- Noordoostpolder
- Province
- Flevoland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.64331, 5.93357
- Part of complex
- 527060
- Monument number
- 514758
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "04. Kraggenburg (1906)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Traditionele BOERDERIJ, onderdeel van een boerderijcomplex voor de akkerbouw, in 1943 gebouwd op kavel T112 in opdracht van de Directie van de Wieringermeer. De schuur met langsdeel van deze ontginningsboerderij is van het type Q7h(t) en het bijbehorende, aangebouwde woongedeelte is van het type H (hoewel volgens de archiefstukken type A is gebouwd). De trekkerbox en de koestand in de schuur zijn ingebouwd in 1948. De kop-rompboerderij behoort tot één van de diverse Wieringermeertypes in de NOP en is gebouwd naar ontwerp van de Bouwkundige Afdeling (boerderijenbouw) van de Directie van de Wieringermeer afdeling Noordoostpolderwerken. De boerderij behoort tot de eerste serie boerderijen, die in de polder is gebouwd. Vanuit dergelijke boerderijen werd de ontginning van de polderbodem ter hand genomen, waardoor ze ook bekend werden als ontginningsschuren of ontginningsboerderijen. Het betreft een in een aan de Delftse School verwante, Ambachtelijk Traditionele stijl gebouwde boerderij met langsdeel. De boerderij is te vergelijken met de in hetzelfde jaar gebouwde boerderij aan de Kadoelerweg 14.
Omschrijving
De evenwijdig aan de weg staande, vanuit rechthoekige plattegronden opgetrokken bouwdelen van de boerderij zijn opgetrokken in schone baksteen en staan onder met verbeterde Hollandse pannen gedekte zadeldaken. De gevels hebben zwart geverfde plinten (trasramen) en bevatten rechtgesloten gevelopeningen, die meestal onder rollagen staan. De schuine dakranden van de kopgevels van de schuur rusten op klossen. Bedrijfsgedeelte met onder rollagen staande gevelopeningen en kopgevels oorspronkelijk met beschoten geveltoppen van gepotdekselde planken. Rechts in de achtergevel een grote, tussen licht uitgemetselde lisenen staande schuif-deeldeur onder een bewerkte houten waterlijst. Vervolgens van rechts naar links: drie stalvensters met betonnen kruisramen, een uit een boven- en een onderdeur samengestelde, onder een vierruits bovenlicht staande opgeklampte deur (oorspronkelijk voor de paardenstal) met geheng, waarboven een dubbel luik, vervolgens een vierde venster met kruisraam, een dubbele, opgeklampte inrijdeur met ruitvormige raampjes voor de trekkerbox, een eveneens opgeklampte dubbele deur (oorspronkelijk voor een bergruimte) onder een gedeeld bovenlicht met twee drieruits raampjes, en geheel links een venster met betonnen zesruits raam met ventilatiedorpel. In de gepotdekselde geveltop boven de deeldeur een trapeziumvormig bovenlicht met driehoekige ramen (het venster is de bovenste helft van het venster boven de luiken), in het midden van de top een groot, dubbel zolderluik en daarboven een zeshoekig venster met roedenverdeling in een "spinnenwebpatroon". In de zuidelijke langsgevel van rechts naar links twee zesruits vensters zoals het linker venster in de achtergevel, een onder een vierruits bovenlicht staande deur met boven- en onderdeur, een vierruits venster, een brede schuifdeur, vier vierruits vensters en wederom een schuifdeur en een vierruits venster. Beide schuifdeuren staan tussen lisenen. Een deur met zesruits raam onder gedeeld bovenlicht, een venster met zesruits schuifraam en een smal licht links van de rechter schuifdeur maken deel uit van de bijkeuken. Ten opzichte van de schuur iets terugliggend, deels onderkelderd woongedeelte met van rechts naar links een kleiner (keuken) en een groter venster (woonkamer) met roedenverdeling in de dubbele ramen, die evenals de andere vensters in het woongedeelte onder rollagen staan. Uit het dakschild hierboven steekt een brede dakkapel met geprofileerde rand aan het platte dak en een brede vensterpartij met roedenverdeling. Symmetrische kopgevel van het type tuitgevel met zowel op de begane grond als op de vensterverdieping twee vensters met roedenverdeling. De vensters op de begane grond zijn voorzien van dubbele ramen. De kopgevel wordt bekroond door een schoorsteen en heeft uitgemetselde dakaanzetten. De noordelijke gevel van de woning bevat een tussen een gemetseld stoepje, brede posten en een bovenlicht met kruisvormige raamdecoratie en geprofileerde kroonlijst staande deur. Rechts van de deur een staand venster met dubbel zesruits raam, links van de deur een liggend achtruits venster (opkamer) en een klein keldervenster. De haaks op voornoemde gevel staande kopgevel van de schuur bevat een schuif-inrijdeur. De geveltop - oorspronkelijk met gepotdekselde planken - is bekleed met ijzeren damwandprofielen. In de noordelijke langsgevel van de schuur staan zes maal twee kleine vensters met middenstijl en geheel links in de gevel een deur en een smal licht voor het toilet in de schuur.
Het inwendige van zowel het woon- als bedrijfsgedeelte is voor het overgrote deel in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De schuur is voorzien van vijf ongelijkbenige, volwandige kniespanten van verlijmd, gelamineerd hout. Deze zogenaamde NEMAHO spanten overspannen het gedeelte met de wagenberging niet, waardoor deze ruimte als zodanig optimaal kan worden benut. Alleen het zesde, achterste spant is gelijkbenig en overspant de gehele breedte van de schuur. De nog oorspronkelijke deuren tussen de diverse ruimtes in het bedrijfsgedeelte zijn opgeklampt. Tussen het woon- en het bedrijfsgedeelte staat een brandmuur.
Waardering
De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde.
- De boerderij is van cultuurhistorisch belang als een van de oudste nog bestaande en als zodanig nog in gebruik zijnde bouwwerken in de Noordoostpolder. De "Wieringermeerboerderij" is bovendien van bijzonder belang vanwege de oorspronkelijke functie als ontginningsboerderij en als een bijzondere schakel in de ontwikkeling van de boerderijbouw in Nederland.
- De boerderij is van architectuurhistorisch belang als een goede representant van een type met een nog vrij traditioneel uiterlijk, maar waarin al wel gebruik is gemaakt van een moderne spantconstructie.
- De boerderij heeft ensemblewaarde vanwege de situering, vanwege de visuele en functionele samenhang met de aardappelbewaarplaats en omdat het deel uitmaakt van de historie en de ontwikkeling van het polderlandschap waarmee het in visueel en functioneel opzicht onlosmakelijk is verbonden.
- De boerderij is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Traditional FARMHOUSE, part of a farmstead complex for arable farming, built in 1943 on plot T112 on behalf of the Directie van de Wieringermeer. The barn with longitudinal section of this reclamation farmhouse is of the type Q7h(t) and the associated, adjoining residential section is of the type H (although according to archival documents type A was built). The tractor box and the cattle stall in the barn were built in in 1948. The head-and-body farmhouse belongs to one of the various Wieringermeer types in the NOP and was built according to a design by the Building Department (farmstead construction) of the Directie van de Wieringermeer division Noordoostpolderwerken. The farmhouse belongs to the first series of farmhouses built in the polder. From such farmhouses the reclamation of the polder floor was undertaken, which is why they also became known as reclamation barns or reclamation farmhouses. This is a farmhouse with longitudinal section built in a style related to the Delft School, Craftsman Traditional style. The farmhouse is comparable with the farmhouse built in the same year at Kadoelerweg 14.
Description
The building components of the farmhouse, running parallel to the road and erected from rectangular ground plans, are built in fair-faced brickwork and stand under gabled roofs covered with improved Dutch tiles. The facades have black-painted plinths (trasr frames) and contain straight-closed facade openings, which mostly stand under roll mouldings. The sloping roof edges of the barn's gable ends rest on blocks. Business section with facade openings standing under roll mouldings and gable ends originally with boarded gable tops of coped wooden boards. To the right in the rear facade a large sliding division door standing between light-pointed lisene pilasters under a worked wooden drip moulding. Next from right to left: three stable windows with concrete cross windows, a door composed of an upper and lower door, standing under a four-pane fanlight, with hinge, above which a double shutter, then a fourth window with cross window, a double, clamped sliding door with diamond-paned windows for the tractor box, an equally clamped double door (originally for a storage room) under a divided fanlight with two three-pane windows, and at the far left a window with concrete six-pane window with ventilation lintel. In the coped gable top above the division door a trapezoidal fanlight with triangular windows (the window is the upper half of the window above the shutters), in the middle of the top a large double loft door and above it a hexagonal window with glazing bars in a "spider web pattern". In the southern longitudinal facade from right to left two six-pane windows like the left window in the rear facade, a door with upper and lower door standing under a four-pane fanlight, a four-pane window, a wide sliding door, four four-pane windows and again a sliding door and a four-pane window. Both sliding doors stand between lisene pilasters. A door with six-pane window under divided fanlight, a window with six-pane sash window and a narrow light to the left of the right sliding door form part of the kitchenette. Somewhat set back relative to the barn, partly cellaraged residential section with from right to left a smaller (kitchen) and a larger window (living room) with glazing bars in the double windows, which like the other windows in the residential section stand under roll mouldings. From the roof panel above it protrudes a broad roof dormer with profiled edge to the flat roof and a broad window section with glazing bars. Symmetrical gable end of the spout gable type with two windows with glazing bars both on the ground floor and on the window storey. The windows on the ground floor are provided with double windows. The gable end is crowned by a chimney and has grouted roof-line details. The northern facade of the dwelling contains a door standing between a grouted step, wide posts and a fanlight with cross-shaped window decoration and profiled cornice. To the right of the door a standing window with double six-pane window, to the left of the door a lying eight-pane window (back room) and a small cellar window. The barn gable end standing at right angles to the aforementioned facade contains a sliding entrance door. The gable top - originally with coped wooden boards - is clad with steel sheet piling profiles. In the northern longitudinal facade of the barn stand six pairs of small windows with centre mullion and at the far left of the facade a door and a narrow light for the toilet in the barn.
The interior of both the residential and business sections has been preserved in its original state for the most part. The barn is provided with five unequal-legged, solid-walled collar-tie trusses of glued, laminated timber. These so-called NEMAHO trusses do not span the section with the cart storage, whereby this space can be optimally utilized as such. Only the sixth, rear truss is equal-legged and spans the entire width of the barn. The still original doors between the various rooms in the business section are clamped. Between the residential and business sections stands a fire wall.
Valuation
The farmhouse is of general interest because of its cultural-historical and architectural-historical value.
- The farmhouse is of cultural-historical importance as one of the oldest still existing and as such still in-use structures in the Noordoostpolder. The "Wieringermeer farmhouse" is moreover of particular importance because of its original function as a reclamation farmhouse and as a particularly important link in the development of farmstead construction in the Netherlands.
- The farmhouse is of architectural-historical importance as a good representative of a type with still relatively traditional appearance, but in which modern truss construction was already being used.
- The farmhouse has ensemble value because of its siting, because of the visual and functional coherence with the potato storage facility and because it forms part of the history and development of the polder landscape with which it is visually and functionally inseparably connected.
- The farmhouse is moreover of importance because of the recognisability and the high degree of integrity of the exterior and interior.
Nearby in the register
- Aardappelschuur, Zwartemeerweg bij 46Boerderijunder 1 mi
- Oud-KraggenburgKust- en oevermarkeringunder 1 mi
- Boerderij(M1), Kadoelerweg 14Boerderij1 mi
- Dienstwoning(K4), Kadoelerweg 1 ADienstwoning2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.