Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Van der Houven van Oordtlaan 2
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1875 - 1885
- Address
- Van der Houven van Oordtlaan 2, Locatie: Parken, 7316 AH Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21757, 5.96180
- Monument number
- 514530
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande, voormalige VILLA, gelegen aan de zuidoostzijde van de Van der Houven van Oordtlaan als onderdeel van de randbebouwing aan deze zijde van het Oranjepark. Het pand ligt op de hoek van de Kerklaan en de Van der Houven van Oordtlaan en is vermoedelijk rond 1875 - 1880 gebouwd in een uitzonderlijke, aan de Neo-Tudor verwante, bouwstijl. Deze bouwstijl wordt ondermeer gekenmerkt door de torenachtige uitbouw en de keperboogvormige raamvormen en is uniek voor Apeldoorn. Het pand werd gebouwd voor de dochter van de fabrikant Von Zeppelin, die een nettenfabriek had. In 1934 verbouwde architect Chr. Ten Tuynte het pand in opdracht van Dr. G.A. van der Stok. In de gietijzeren serre aan de linkerzijde van het pand werd een onderzoekskamer gevestigd. De oorspronkelijke serre aan de rechterzijde van het pand werd vervangen door de huidige erkeruitbouw. Tussen 1955 en 1971 werd het pand bewoond door Dr. A. Roest Crollius en in 1971 werd het GAK er in gevestigd. In 1974 tenslotte, gaven de architecten R. Reitsma en D v.d. Kamp uit Twello het pand het huidige aanzien. Het interieur werd daartoe gewijzigd. De oorspronkelijke tuin werd omgevormd tot parkeerplaats, omzoomd door een hoge heg en het oorspronkelijke smeedijzeren hekwerk. Het hek bevindt zich tussen zware achtzijdige gietijzeren pijlers met spaarvelden en achtzijdige dekplaten.
Omschrijving
Het geheel gepleisterde pand is opgetrokken op een rechthoekig grondvlak en wordt gekenmerkt door een vierkante torenachtige uitbouw in de noordwesthoek. Deze torenuitbouw kent drie bouwlagen en een plat dak, terwijl de rest van het pand twee bouwlagen met een omlopend, afgeplat schilddak en opnieuw verbeterde Hollandse pannen heeft. Een tweede opvallende karakteristiek is de tegen de noordoostzijde van het gebouw geplaatste serre die voor een overgroot deel uit gietijzer bestaat. Rondom het pand loopt een hardstenen plint. De gevels hebben een horizontale geleding door de eenvoudige, scherpe, cordonlijst op de verdiepingscheiding, de doorlopende waterlijsten onder de verdiepingramen en de eenvoudige architraaflijst en het gladde, naar voren springende, fries bovenaan de gevels.
De torenuitbouw wordt verticaal benadrukt door achtzijdige hoekpilasters die boven de daklijst eindigen in gepleisterde pinakels met spitsboogvelden. De torenuitbouw heeft aan twee zijden een rechthoekige erkerachtige uitbouw over twee bouwlagen. Tussen de vensteropeningen van de begane grond en de verdieping in bevinden zich hier gedecoreerde panelen. Ook de afsluiting aan de bovenzijde van deze erkerachtige uitbouwen zijn voorzien van rechthoekige velden met ingesneden plantmotieven. Nagenoeg alle ramen hebben een keperboogvormige afsluiting.
De op het park gerichte VOORGEVEL van het pand heeft rechts de torenachtige uitbouw. Op de begane grond heeft deze uitbouw twee gekoppelde ramen. Hierachter bevond zich de voormalige salon. De verdieping heeft eveneens twee gekoppelde ramen die als stolpraam zijn uitgevoerd. De derde bouwlaag heeft drie kleine gekoppelde zolderramen met een afsluitende, geprofileerde, wenkbrauwboog. Alle ramen zijn voorzien van geprofileerde omlijstingen en hebben een keperboogvormige afsluiting. Het middelste zolderraam is als enige nog voorzien van een glas-in-loodvulling.
Links van de torenuitbouw bevindt zich de entreepartij onder een balkon met een ondersteunende achtzijdige kolom. Voor de dubbele paneeldeur met spitsboogvormige panelen en een keperboogvormig bovenlicht bevindt zich een hardstenen stoep. Links naast de entree bevindt zich een vernieuwd raam in een geprofileerde rechthoekige vensteromlijsting met een afsluitende wenkbrauwboog. De verdieping heeft een stolpraam en een balkondeur, beide voorzien van een overeenkomende profielomlijsting, keperboogvormig bovenlicht en een wenkbrauwboog. In het dakschild bevinden zich twee moderne dakramen.
De begane grond van de LINKER ZIJGEVEL wordt geheel in beslag genomen door een grote gietijzeren serre op een hardstenen basis. De serre heeft op twee hoeken een overhoeks geplaatste entreepartij (een ervan is nu van een glasvulling voorzien) en wordt gekarakteriseerd door smalle achtzijdige stijlen met kapitelen, keperboogvormige bovenlichten en gedecoreerde zwikvullingen. Aan de bovenzijde is de serre afgesloten met een hoofdgestel. Het fries is rijk gedecoreerd en voorzien van consoles die de kroonlijst 'dragen'. Het licht hellende dak heeft een moderne afdekking. Boven de serre heeft de gevel twee stolpramen.
De ACHTERGEVEL heeft een moderne toegangsdeur die met een oorspronkelijke luifelconstructie aan de bovenzijde wordt afgesloten. Aan weerszijden van de deur bevindt zich een vermoedelijk ooit vernieuwd raam in een van een profielomlijsting voorziene vensteropening die aan de bovenzijde met een wenkbrauwboog is afgesloten. In de plint bevindt zich een kelderlicht. De verdieping heeft rechts twee stolpramen met een keperboogvormig bovenlicht, een profielomlijsting en een wenkbrauwboog.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft een ooit vernieuwde of nieuw aangebouwde gepleisterde uitbouw ter plaatse van de voormalige woonkamer. Daarboven bevindt zich een balkon waarop twee balkondeuren met keperboogvormige bovenlichten, profielomlijstingen en wenkbrauwbogen openen. Het dakschild heeft een modern dakraam. De uitbouw heeft op de begane grond een groot samengesteld kozijn met tuindeuren. Links sluit de torenachtige uitbouw aan, die aan deze zijde op dezelfde manier is ingedeeld als aan de voorgevelzijde. De oorspronkelijke INTERIEUR indeling van het pand is nog voor een deel herkenbaar, maar de detaillering ervan in de loop der tijd sterk gemoderniseerd. Het pand bezit nog maar één glas-in-loodraam en de nog aanwezige detaillering van de binnenzijde van de serre gaat schuil onder systeemplafonds.
Achter het pand bevindt zich nog een eenvoudig gepleisterd tuinhuisje met een zadeldak en van horizontale voegen voorziene gevels. De beide zijgevels hebben rondboogvormige ramen en in de voorgevel bevindt zich een in een getoogde deuromlijsting gevatte moderne deur. De achterzijde is blind.
Waardering
VILLA uit de late negentiende eeuw, gebouwd in een Neo-Tudor stijl.
- Het pand Van der Houven van Oordtstraat 2 is van architectuurhistorische waarde als goed en - vooral wat betreft het exterieur - vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een stadsvilla in een bouwstijl die invloeden van de Engelse Tudor-gotiek in zich draagt. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn ondermeer de torenuitbouw, de keperboogvormige bovenlichten, de profielomlijstingen en de gietijzeren serre. De geheel uit gietijzer samengestelde serre is uniek in dit gebied. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van villawijk de Parken.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de Kerklaan en de Van der Houven van Oordtlaan. Het pand is met de voorzijde gericht naar het Oranjepark en vormt de begrenzing ervan. Dit gebied bezit hier nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette parkachtig aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg ertoe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached, former VILLA, situated on the southeastern side of the Van der Houven van Oordtlaan as part of the perimeter development on this side of the Oranjepark. The building stands at the corner of the Kerklaan and the Van der Houven van Oordtlaan and was presumably built around 1875 - 1880 in an exceptional building style related to Neo-Tudor. This building style is characterized, among other things, by the tower-like extension and the herringbone-arched window forms and is unique for Apeldoorn. The building was constructed for the daughter of manufacturer Von Zeppelin, who owned a net factory. In 1934 architect Chr. Ten Tuynte remodelled the building on behalf of Dr. G.A. van der Stok. In the cast-iron conservatory on the left side of the building an examination room was established. The original conservatory on the right side of the building was replaced by the present bay extension. Between 1955 and 1971 the building was inhabited by Dr. A. Roest Crollius and in 1971 the GAK was established there. Finally in 1974, architects R. Reitsma and D v.d. Kamp from Twello gave the building its present appearance. The interior was altered accordingly. The original garden was converted into a parking area, bordered by a high hedge and the original wrought-iron fencing. The gate is situated between heavy octagonal cast-iron pillars with spare fields and octagonal cover plates.
Description
The entirely rendered building is constructed on a rectangular footprint and is characterized by a square tower-like extension in the northwestern corner. This tower extension has three storeys and a flat roof, whilst the remainder of the building has two storeys with a hipped roof running around and improved Dutch tiles. A second striking characteristic is the conservatory placed against the northeastern side of the building, which consists for the greater part of cast iron. A sandstone plinth runs around the building. The facades have horizontal articulation through the simple, sharp cornice at the storey division, the continuous drip moulding beneath the storey windows and the simple architrave and the smooth, projecting frieze at the top of the facades.
The tower extension is emphasized vertically by octagonal corner pilasters that end above the roof line in plastered pinnacles with pointed-arch fields. The tower extension has on two sides a rectangular bay-like extension spanning two storeys. Between the window openings of the ground floor and the first floor here decorated panels are placed. The closure at the top of these bay-like extensions are also provided with rectangular fields with incised plant motifs. Almost all windows have a herringbone-arched closure.
The FRONT FACADE of the building facing the park has the tower-like extension on the right. On the ground floor this extension has two coupled windows. Behind this was the former salon. The first floor likewise has two coupled windows executed as sash windows. The third storey has three small coupled attic windows with a closing, profiled, eyebrow arch. All windows are provided with profiled frames and have a herringbone-arched closure. The middle attic window is alone still provided with a leaded-glass filling.
To the left of the tower extension is the entrance area under a balcony with an octagonal supporting column. Before the double panelled door with pointed-arch panels and a herringbone-arched fanlight there is a sandstone step. To the left of the entrance is a renewed window in a profiled rectangular window frame with a closing eyebrow arch. The first floor has a sash window and a balcony door, both provided with a corresponding profile frame, herringbone-arched fanlight and an eyebrow arch. In the roof there are two modern roof lights.
The ground floor of the LEFT SIDE FACADE is entirely occupied by a large cast-iron conservatory on a sandstone base. The conservatory has on two corners a diagonally placed entrance area (one of which is now provided with a glass filling) and is characterized by narrow octagonal stiles with capitals, herringbone-arched fanlights and decorated spandrel fillings. At the top the conservatory is closed with a main beam. The frieze is richly decorated and provided with consoles that 'support' the cornice. The gently sloping roof has a modern finish. Above the conservatory the facade has two sash windows.
The REAR FACADE has a modern entrance door which is closed at the top with an original canopy construction. On either side of the door is a presumably once renewed window in a window opening provided with a profile frame which is closed at the top with an eyebrow arch. In the plinth is a basement light. The first floor has on the right two sash windows with a herringbone-arched fanlight, a profile frame and an eyebrow arch.
The RIGHT SIDE FACADE has an once renewed or newly constructed rendered extension in place of the former living room. Above this is a balcony onto which two balcony doors with herringbone-arched fanlights, profile frames and eyebrow arches open. The roof has a modern roof light. The extension has on the ground floor a large composite window with garden doors. On the left the tower-like extension adjoins, which is arranged on this side in the same way as on the front facade side. The original INTERIOR layout of the building is still partly recognizable, but its detailing has been heavily modernized over time. The building possesses only one leaded-glass window and the remaining detailing of the interior of the conservatory is concealed beneath suspended ceilings.
Behind the building there is still a simple rendered garden house with a gabled roof and facades provided with horizontal joints. Both side facades have round-arched windows and in the front facade there is a modern door set in a arched door frame. The rear is blank.
Valuation
VILLA from the late nineteenth century, built in a Neo-Tudor style.
- The building Van der Houven van Oordtstraat 2 is of architectural-historical value as a good and - especially as far as the exterior is concerned - relatively well-preserved example of a town villa in a building style that carries influences of English Tudor Gothic. The building stands out for high-quality aesthetic qualities, such as the advanced use of materials and rich ornamentation. Characteristic are among others the tower extension, the herringbone-arched fanlights, the profile frames and the cast-iron conservatory. The conservatory, entirely composed of cast iron, is unique in this region. There is an ensemble value as part of the villa district the Parken.
- Of urban development value through its situation at the corner of the Kerklaan and the Van der Houven van Oordtlaan. The building faces the Oranjepark and forms its boundary. This area still possesses here a fairly well-preserved stock of historical houses which together with the many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape.
- Of cultural-historical value as a recognizable element from a social development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, who preferentially settled in substantial villas in spaciously laid out villa districts. The Parken is one of the largest and oldest villa districts of this type in the country and its development contributed to the fact that the character of the village and the social stratification of its population changed significantly.
Nearby in the register
- Koningin WilhelminaschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Onderwijzerswoning, Kerklaan bij 21Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Paslaan 13Woonhuisunder 1 mi
- De PaschWerk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.