Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Pasch
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Atelierwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Regentesselaan 11, Locatie: Parken, 7316 AA Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21812, 5.96317
- Monument number
- 514539
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart van Apeldoorn en omgeving op de schaal van 1:25.000 / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Een fors, licht verhoogd gelegen, vrijstaande VILLA, genaamd 'De Pasch', gelegen aan de westzijde van de Regentesselaan op de hoek met de Van der Houven van Oordtlaan. Gebouwd in 1912 naar ontwerp van de Apeldoornse architect Ahasvernus Hendricus (Henk) Wegerif (1888-1963), neef van de belangrijke Art Nouveau architect Christiaan Wegerif. Het huis is gebouwd in opdracht van en als atelier voor Henk Wegerif zelf, maar de eerste steen is gelegd door een zekere Willem van Wageningen. Het atelier met tekenkamer en kantoor was ondergebracht in de lage vleugel aan de Van der Houven van Oordtlaan.
Het pand is in gebruik als kantoor en ten behoeve van deze functie in het verleden meerdere malen uitgebreid. Daaronder een grote uitbouw links achter in 1968 naar ontwerp van de Apeldoornse architect Ferd. Best. Alle bovenlichten zijn ontdaan van hun roedeverdeling, die alleen nog bewaard is gebleven in de bovenlichten van een venster van het atelier.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde bakstenen pand is opgetrokken op rechthoekige grondslag en telt twee bouwlagen onder een schilddak met niet oorspronkelijke gesmoorde verbeterde Hollandse pannen (in oorsprong leien). De nokeinden hebben een gepleisterd rookkanaal. Achter- en zijschilden hebben een halfronde dakkapel met vierlicht. De gevels hebben een natuurstenen plint en gepleisterde lateibalken en onderdorpels. Tegen de achtergevel staat een in halfsteens verband gemetselde bakstenen atelier, dat uit de bouwtijd dateert.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat in het midden een halfronde porticus, met daarboven een balkon. Het dak van de galerij wordt gedragen door vierkante houten zuilen op ronde voet. Onder de porticus bevindt zich de entree met houten deur in gepleisterde omlijsting. Links en rechts een enkelruits venster. De verdieping heeft in de middenas drievoudige balkondeuren met bovenlichten. De middenas eindigt in een halfrond afgesloten Vlaamse gevel met halfrond enkelruits drielicht. Ter weerszijden van de middenas op begane grond en verdieping enkelruits drielichten met bovenlichten en luiken voor de onderramen. Geheel rechts bevat de plint op de hoek een zogenaamde eerste steen met inscriptie 'Willem van Wageningen legde den eersten steen den 12en van lentemaand ....' (door verwering onleesbaar geworden, vrijwel zeker 1912). De steen heeft aan de rechterzijde een inscriptie in de vorm van een rad.
De LINKER ZIJGEVEL bevat op de begane grond links één en op de verdieping twee enkelruits stolpramen, de laatste met luiken. De begane grond heeft links een niet oorspronkelijk venster op de plaats van een stolpdeur.
De ACHTERGEVEL bevat links op de begane grond en de verdieping een aantal kleinere enkelruits vensters, waarvan er enige het verloop van de trap volgen. De ramen zijn bezet met glas-in-lood. Rechts heeft de verdieping een enkelruits kruisvenster met bovenlichten. De luiken voor de onderramen zijn verwijderd. De gevel heeft op de verdieping in het midden een ingehakte vluchtweg. Een deel van de gevel wordt aan het oog onttrokken door latere aanbouwen. De achtergevel van het atelier bevat vermoedelijk niet oorspronkelijke vensters.
De RECHTER ZIJGEVEL wordt gedomineerd door een halfronde porticus over de gehele breedte van het pand, met daarboven een balkon. Het dak van de galerij wordt gedragen door vierkante houten zuilen op ronde voet. Begane grond en verdieping hebben een enkelruits stolpdeur met dubbel bovenlicht. De deuren hebben luiken. De rechter zijgevel van het atelier bevat geheel links een kruisvenster met luiken voor de onderramen en 4-ruits bovenlichten. Het overige deel van de gevel heeft een reeks aaneengesloten enkelruits vensters met tussenstijlen tussen halfzuilen met eenzelfde detaillering als de zuilen van de porticus.
In het INTERIEUR bevinden zich nog enige oorspronkelijke onderdelen, waaronder een eiken trap(penhuis), een in wit en zwart marmer uitgevoerde badkamer, enige losse meubelstukken en een haardnis in de voormalige woonkamer, met betegelde stookplaats en ter weerszijden daarvan een bankje.
De tuin wordt afgesloten met een smeedijzeren hekwerk tussen gemetselde pijlers. De pijlers ter weerszijde van de toegang hebben een natuurstenen beëindiging met in de linker pijler de inscriptie 'De Pasch'. Op het terras staat een drietal oorspronkelijke, door Wegerif ontworpen tuinstoelen, waaronder een schommelstoel. De detaillering is gelijk aan die van de zuilen van de porticus.
Waardering
Woonhuis-atelier met invloeden van het rationalisme uit 1912.
- Van architectuurhistorische waarde als woonhuis dat opvalt door haar esthetische kwaliteiten, de gave verhoudingen en de bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik. Het object bevat bijzondere onderdelen in het interieur. Met name zijn belangrijk de meubels binnen en buiten. Het pand is als eigen woonhuis ontworpen door de architect A.H. Wegerif, die meerdere panden in deze omgeving heeft gebouwd. Opvallend is de aanwezigheid van de oorspronkelijke atelierruimte aan het huis. Dit pand vormt met een aantal andere panden een goed voorbeeld van de ontwerpwijze van architect Wegerif. De vormgeving van de diverse roerende interieurelementen hebben tevens een kunsthistorische waarde.
- Van stedebouwkundige waarde als onderdeel van de villawijk De Parken. Het gebouw speelt door haar markante bouwmassa een belangrijke rol in het ter plaatse nog grotendeels aanwezige historische straatbeeld, te midden van in kwalitatief opzicht hoogwaardige villa-architectuur. Het pand vormt in combinatie met de vele particuliere en openbare groenelementen een belangrijk onderdeel van deze wijk.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand werd gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A substantial, slightly elevated, detached VILLA, named 'De Pasch', located on the west side of the Regentesselaan at the corner with Van der Houven van Oordtlaan. Built in 1912 according to a design by the Apeldoorn architect Ahasvernus Hendricus (Henk) Wegerif (1888-1963), nephew of the important Art Nouveau architect Christiaan Wegerif. The house was built on behalf of and as a studio for Henk Wegerif himself, but the foundation stone was laid by a certain Willem van Wageningen. The studio with drawing office and office was housed in the low wing on Van der Houven van Oordtlaan.
The property has been in use as an office and for this purpose has been extended several times in the past. This includes a large extension to the left rear in 1968 according to a design by the Apeldoorn architect Ferd. Best. All fanlights have been stripped of their glazing bars, which are only preserved in the fanlights of a window of the studio.
Description
The brick building laid in Flemish bond is constructed on a rectangular ground plan and has two storeys under a hipped roof with non-original weathered improved Dutch tiles (originally slates). The roof ridges have a plastered chimney. Rear and side roof slopes have a semi-circular roof dormer with four-light window. The facades have a natural stone plinth and plastered lintels and laths below the floor line. Against the rear facade stands a brick studio laid in half-brick bond, dating from the construction period.
The symmetrically arranged FRONT FACADE contains in the centre a semi-circular portico, with a balcony above it. The roof of the gallery is supported by square wooden columns on round bases. Beneath the portico is the entrance with wooden door in a plastered surround. To the left and right a single-light window. The first floor has in the central axis triple French windows with fanlights. The central axis ends in a semi-circularly closed Flemish gable with semi-circular single-light triple-light window. On either side of the central axis on the ground floor and first floor single-light triple-lights with fanlights and shutters for the lower lights. Far right, the plinth at the corner contains a so-called foundation stone with the inscription 'Willem van Wageningen laid the foundation stone on the 12th of the spring month ....' (rendered illegible by weathering, almost certainly 1912). The stone has an inscription on the right side in the form of a wheel.
The LEFT SIDE FACADE contains on the ground floor to the left one and on the first floor two single-light sash windows, the latter with shutters. The ground floor has to the left a non-original window in the place of a sash door.
The REAR FACADE contains to the left on the ground floor and the first floor a number of smaller single-light windows, some of which follow the line of the staircase. The windows are fitted with leaded glass. To the right the first floor has a single-light cross window with fanlights. The shutters for the lower lights have been removed. The facade has on the first floor in the centre an inset emergency exit. Part of the facade is hidden from view by later extensions. The rear facade of the studio contains presumably non-original windows.
The RIGHT SIDE FACADE is dominated by a semi-circular portico spanning the entire width of the building, with a balcony above it. The roof of the gallery is supported by square wooden columns on round bases. Ground floor and first floor have a single-light sash door with double fanlight. The doors have shutters. The right side facade of the studio contains far left a cross window with shutters for the lower lights and 4-light fanlights. The remainder of the facade has a series of adjoining single-light windows with mullions between half-columns with the same detailing as the columns of the portico.
In the INTERIOR there are still some original elements, including an oak stairwell, a bathroom executed in white and black marble, some loose pieces of furniture and a mantelpiece in the former living room, with a tiled fireplace and on either side of it a bench.
The garden is enclosed with wrought-iron fencing between brick piers. The piers on either side of the entrance have a natural stone finish with the inscription 'De Pasch' in the left pier. On the terrace stand three original garden chairs designed by Wegerif, including a rocking chair. The detailing is the same as that of the columns of the portico.
Valuation
Residential house-studio with influences of rationalism from 1912.
- Of architectural historical value as a residential house that stands out through its aesthetic qualities, harmonious proportions and special detailing in design and use of materials. The object contains special components in the interior. Of particular importance are the furnishings inside and outside. The building was designed as his own residence by architect A.H. Wegerif, who built several buildings in this area. Notable is the presence of the original studio space adjoining the house. This building, together with a number of other buildings, is a good example of architect Wegerif's design approach. The design of the various moveable interior elements also have an art-historical value.
- Of urban-planning value as part of the villa district De Parken. The building plays an important role through its striking mass in the still largely preserved historical streetscape in this location, amidst villa architecture of high quality. The building forms, in combination with many private and public green elements, an important part of this district.
- Of cultural-historical value as a recognisable element from a societal development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, which preferred to settle in substantial villas in spaciously laid out romantically designed villa districts. De Parken is among the largest and oldest villa districts of this type in our country, and its development contributed to a significant change in the character of the village and the social stratification of its population.
Nearby in the register
- Op den PaschvieverWerk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Regentesselaan 10Woonhuisunder 1 mi
- OranjeparkBrugunder 1 mi
- RegentessekerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.