Rijksmonumentenregister · Netherlands
Ribes
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Psychiatrische inrichting
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Laan van Groot Schuylenburg 220, 7325 BG Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.20909, 6.01065
- Part of complex
- 514489
- Monument number
- 514492
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 19 Arnhem, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande VILLA, genaamd 'Ribes' en behorend tot de oorspronkelijke bebouwing van de voormalige Joodse psychiatrische inrichting het 'Apeldoornsche Bosch'. Het pand is gelegen aan de noordrand van het terrein, aan de zijde van de Zutphensestraat, ten westen van de oorspronkelijke toegang tot het terrein. Aan de oostzijde van de toegangsweg stond een identieke villa, maar deze is gesloopt.
De woning is in 1907 gebouwd als woning voor de geneesheer-directeur naar ontwerp van de Amsterdamse architecten E.M. Rood en F.W.M. Poggenbeek. Het pand heeft thans de functie van groepswoning.
Omschrijving
Het pand is opgetrokken op samengestelde plattegrond en telt overwegend twee bouwlagen onder een hoog, met rode tuiles du Nord gedekt zadeldak met daar omheen in hoogte verschillende rechthoekige bouwdelen met platte daken.
De gevels zijn overwegend gepleisterd. De plint, speklagen en ontlastingsbogen zijn uitgevoerd in schoon metselwerk. De plint is uitgevoerd in baksteen in kruisverband met een afgeschuinde deklijst van rode verblendsteen. De speklagen, ontlastingsbogen (segmentbogen) en de lekdorpels van de vensters zijn eveneens uitgevoerd in rode verblendsteen. De gevels hebben een grote diversiteit aan venstervormen en vooral -indelingen. Deze indelingen zijn deels het gevolg van latere wijzigingen. Een groot deel van de bovenlichten heeft een getoogde onderdorpel.
Van de asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL springt het rechter deel, het gedeelte onder het zadeldak, ten opzichte van het linker plat afgedekt bouwdeel iets naar voren. Dit geveldeel bevat op de begane grond links de ingangspartij, bestaande uit een houten paneeldeur met kleine raampjes, een 10-ruits bovenlicht en twee zijlichten met 10-ruits onderraam en 4-ruits bovenlicht. De ingangspartij heeft een houten luifel met lessenaarsdak gedekt met rode tuiles du Nord. De stijlen van de luifel zijn voorzien van groeven en gesneden versieringen. Rechts heeft de gevel een groot drielicht met breed enkelruits middenraam met 15-ruits bovenlicht en twee enkelruits zijramen met 6-ruits bovenlichten. De verdieping heeft links een mogelijk ingekort enkelruits venster met 12-ruits bovenlicht en rechts een identiek venster als op de begane grond. De topgevel heeft twee smalle vensters met enkelruits onder- en bovenramen. De gevel is hier voorzien van schijnvakwerk. De gevel wordt afgesloten met een windveer.
Het linker deel van de voorgevel heeft op beide bouwlagen een groot drielicht met breed enkelruits middenraam met 15-ruits bovenlicht en twee enkelruits zijramen met 6-ruits bovenlichten. De gevel wordt hier afgesloten met een houten lijst op klossen. De klossen rusten op consoles' van rode verblendsteen.
De voorgevel van de toren bevat op de begane grond drie en op de eerste en tweede verdieping twee vensters met een enkelruits onderraam en een hoog 6-ruits bovenlicht. De derde verdieping heeft een 8-ruits venster.
De LINKER ZIJGEVEL bevat rechts een houten serre met gesneden stijlen op een bakstenen plint onder een met rode tuiles du Nord gedekt lessenaarsdak. Het voorvlak heeft in het midden een 2-ruits stolpdeur met links en rechts gedeelde onderramen met enkelruits bovenlichten. De twee zijvlakken hebben enkelruits onderramen en een houten betimmering ter plaatse van de bovenlichten. De betimmering is verticaal en de houten schroten hebben een afgeronde onderzijde.
De gevel heeft verder op de begane grond één en op de verdieping twee grote drielichten met breed enkelruits middenraam met 15-ruits bovenlicht en twee enkelruits zijramen met 6-ruits bovenlichten en een smaller venster met schuifraam en 15-ruits bovenlicht.
De ACHTERGEVEL is sterk geleed en bestaat uit de tweelaags uitbouw rechts, een tweelaags uitbouw tegen het gedeelte onder het zadeldak, een éénlaags uitbouw tegen de achtergevel van de toren en de toren zelf. De gevels bevatten een diversiteit aan vensters en ingangen, waarvan een groot deel wat betreft indeling is gewijzigd. De tweelaags uitbouwen rechts bevat één vensters met een enkelruits onderraam en een 15-ruits bovenlicht, de andere tweelaags uitbouw twee vensters met een enkelruits onderraam en een 12-ruits bovenlicht. De achtergevel van de toren bevat op de tweede verdieping twee smalle vensters met enkelruits onderraam en 6-ruits bovenlicht en op de derde verdieping een 8-ruits venster.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat links van de toren op de begane grond een groot drielicht met breed enkelruits middenraam met 15-ruits bovenlicht en twee enkelruits zijramen met 6-ruits bovenlichten. De verdieping heeft een venster met enkelruits onderraam en 15-ruits bovenlicht.
De rechter zijgevel van de toren bevat op de begane grond een toegang met paneeldeur en meerruits bovenlicht, op de eerste verdieping een venster met enkelruits onderraam en 6-ruits bovenlicht en op de derde verdieping een 8-ruits venster.
Waardering
VILLA uit 1907, gelegen op het terrein van GROOT SCHUYLENBURG.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en voor de tijd van ontstaan (1907) typerend voorbeeld van een villa voor de geneesheer-directeur nabij de entree tot het terrein van Groot Schuylenburg. Deze instelling stond oorspronkelijk bekend als psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch. Dit gebouw is in hoofdvorm en detaillering redelijk goed bewaard gebleven en heeft door haar opvallende architectuur met witgepleisterde gevels en accenten in rode verblendsteen een belangrijk beeldbepalend karakter. De villa en de drie te beschermen paviljoens zijn herkenbaar aan deze architectuur en vormen zo een belangrijk ensemble.
- Van stedenbouwkundige waarde als belangrijk onderdeel van een viertal in hoofdvorm nog oorspronkelijke gebouwen, gelegen aan de Zutphensestraat. De vier in functie van elkaar verschillende gebouwen liggen in een parkachtige aanleg in het noordelijke deel van het complex. Ze liggen in elkaars verlengde en vormen zo de zuidelijke begrenzing van dit gedeelte van de Zutphensestraat.
- Van cultuurhistorische waarde als oorspronkelijk onderdeel van de voormalige Joodse inrichting voor Geesteszieken Het Apeldoornsche Bosch. Deze inrichting was voor de Tweede Wereldoorlog één van de grootste en meest vermaarde instellingen op dit gebied. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vond er vanuit deze inrichting een grootschalige deportatie van Joodse patiënten en verplegend personeel plaats. Hierdoor heeft het gehele complex ook een belangrijke herinneringswaarde aan de periode van de Tweede Wereldoorlog en de daaruit volgende verschrikkingen van de Holocaust.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached VILLA, named 'Ribes' and part of the original buildings of the former Jewish psychiatric institution 'Apeldoornsche Bosch'. The building is located on the northern edge of the grounds, on the side of the Zutphensestraat, to the west of the original entrance to the grounds. On the eastern side of the access road stood an identical villa, but this has been demolished.
The house was built in 1907 as a residence for the medical director, designed by the Amsterdam architects E.M. Rood and F.W.M. Poggenbeek. The building currently functions as a group home.
Description
The building is constructed on a composite plan and has predominantly two storeys beneath a high gabled roof covered with red tuiles du Nord, with rectangular building elements of varying heights and flat roofs surrounding it.
The facades are predominantly plastered. The plinth, banding courses and relieving arches are executed in fair-faced brickwork. The plinth is executed in brick in cross bond with a bevelled coping of red facing brick. The banding courses, relieving arches (segmental arches) and window sills are likewise executed in red facing brick. The facades have great diversity in window forms and especially glazing. These glazing patterns are partly the result of later alterations. A large part of the fanlights has a curved undersill.
The asymmetrically arranged FRONT FACADE has its right section, the section beneath the gabled roof, projecting slightly forward in relation to the left flat-roofed building element. This facade section contains on the ground floor on the left the entrance arrangement, consisting of a wooden panelled door with small window panes, a 10-pane fanlight and two side lights with 10-pane lower sash and 4-pane fanlight. The entrance arrangement has a wooden canopy with catslide roof covered with red tuiles du Nord. The posts of the canopy are provided with grooves and carved decorations. On the right the facade has a large three-light window with broad single-pane central sash with 15-pane fanlight and two single-pane side sashes with 6-pane fanlights. The first floor has on the left a possibly shortened single-pane window with 12-pane fanlight and on the right an identical window as on the ground floor. The top gable has two narrow windows with single-pane lower and upper sashes. The facade is here provided with applied timber framing. The facade is finished with a weathervane.
The left section of the front facade has on both storeys a large three-light window with broad single-pane central sash with 15-pane fanlight and two single-pane side sashes with 6-pane fanlights. The facade is finished here with a wooden list on corbels. The corbels rest on consoles of red facing brick.
The front facade of the tower contains on the ground floor three and on the first and second storey two windows with a single-pane lower sash and a tall 6-pane fanlight. The third storey has an 8-pane window.
The LEFT SIDE FACADE contains on the right a wooden conservatory with carved posts on a brick plinth beneath a catslide roof covered with red tuiles du Nord. The front face has in the middle a 2-pane dutch door with divided lower sashes left and right with single-pane fanlights. The two side faces have single-pane lower sashes and wooden cladding in place of the fanlights. The cladding is vertical and the wooden boards have a rounded undersill.
The facade further has on the ground floor one and on the first floor two large three-light windows with broad single-pane central sash with 15-pane fanlight and two single-pane side sashes with 6-pane fanlights and a narrower window with sash window and 15-pane fanlight.
The REAR FACADE is strongly articulated and consists of the two-storey extension on the right, a two-storey extension against the section beneath the gabled roof, a single-storey extension against the rear facade of the tower and the tower itself. The facades contain a diversity of windows and entrances, of which a large part has been altered with regard to glazing. The two-storey extension on the right contains one window with a single-pane lower sash and a 15-pane fanlight, the other two-storey extension two windows with a single-pane lower sash and a 12-pane fanlight. The rear facade of the tower contains on the second storey two narrow windows with single-pane lower sash and 6-pane fanlight and on the third storey an 8-pane window.
The RIGHT SIDE FACADE contains to the left of the tower on the ground floor a large three-light window with broad single-pane central sash with 15-pane fanlight and two single-pane side sashes with 6-pane fanlights. The first floor has a window with single-pane lower sash and 15-pane fanlight.
The right side facade of the tower contains on the ground floor an entrance with panelled door and multi-pane fanlight, on the first storey a window with single-pane lower sash and 6-pane fanlight and on the third storey an 8-pane window.
Valuation
VILLA from 1907, located on the grounds of GROOT SCHUYLENBURG.
- Of architectural-historical value as a good and a characteristically representative example of a villa for the medical director near the entrance to the grounds of Groot Schuylenburg for its time of creation (1907). This institution was originally known as the psychiatric institution Het Apeldoornsche Bosch. This building has been reasonably well preserved in its main form and detailing and, through its striking architecture with whitewashed facades and accents in red facing brick, has an important character-defining presence. The villa and the three pavilions to be protected are recognizable by this architecture and thus form an important ensemble.
- Of urban-planning value as an important component of four buildings that still retain their main original form, located on the Zutphensestraat. The four buildings, which differ in function from one another, lie in a park-like setting in the northern part of the complex. They are aligned in succession and thus form the southern boundary of this section of the Zutphensestraat.
- Of cultural-historical value as an original component of the former Jewish institution for the mentally ill, Het Apeldoornsche Bosch. Before the Second World War this institution was one of the largest and most renowned establishments in this field. During the Second World War a large-scale deportation of Jewish patients and nursing staff took place from this institution. As a result, the entire complex also has important commemorative value for the period of the Second World War and the resulting horrors of the Holocaust.
Nearby in the register
- Schuilhut (Gebouw B)Gezondheidszorgunder 1 mi
- BerkGezondheidszorgunder 1 mi
- Linnenkamer (Gebouw A)Gezondheidszorgunder 1 mi
- Boerderij, Woudhuizerweg 71Boerderij1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.