Rijksmonumentenregister · Netherlands
Linnenkamer (Gebouw A)
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Psychiatrische inrichting
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Laan van Groot Schuylenburg 200, 7325 BG Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.20854, 6.01313
- Part of complex
- 514489
- Monument number
- 514490
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 19 Arnhem, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit in 1907 door de Amsterdamse architecten E.M. Rood en F.W.M. Poggenbeek ontworpen GEBOUW A ligt in de noordoost hoek van het complex dat nu onder de naam 'GROOT SCHUYLENBURG' bekend staat, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarvoor bekend stond als 'HET APELDOORNSCHE BOSCH'. Het vrijstaande gebouw was in gebruik als wasgebouw en wordt tegenwoordig de linnenkamer' genoemd. Het is samen met de andere beschermde paviljoens en de voormalige directiewoning gebouwd aan de noordzijde van het complex, parallel aan de Zutphensestraat. In de architectuur worden witgepleisterde gevels, zoals die bij de in die tijd gangbare stadsvakwerk- en Chaletstijl gebruikt werden, gecombineerd met aan diverse andere bouwstijlen ontleende elementen als segmentbogen en speklagen. In de witgepleisterde gevels zijn horizontale sierbanden in baksteen vrijgelaten. Het platte dak zou een verwijzing kunnen bevatten naar de traditioneel Joodse architectuur.
Omschrijving
Het gebouw heeft een ongelijkvormig grondvlak met een samengestelde plattegrond, twee bouwlagen en een plat dak. Tegen de linkergevel is later een enkellaags aanbouw geplaatst met een L-vormig grondvlak, een plat dak en een veranda. Daarnaast bevindt zich een tweede uitbouw met gepleisterde vakwerkgevels op een bakstenen plint met een verblendstenen waterlijst. De daken zijn voorzien van houten bakgoten op geprofileerde klossen.
De gevels zijn gepleisterd en witgeschilderd en bezitten een bakstenen plint die is afgesloten door een in rode verblendsteen uitgevoerde, afgeschuinde waterlijst. Halverwege de eerste bouwlaag en op de verdiepingscheiding bevinden zich in rode verblendsteen uitgevoerde horizontale sierbanden. De vensters zijn over het algemeen afgesloten door in rode verblendsteen uitgevoerde segmentbogen.
De op de Zutphensestraat gerichte brede FRONTGEVEL heeft een symmetrische indeling. In het middengedeelte van de eerste bouwlaag bevindt zich een vijfzijdige erker met een plat dak. Aan weerszijden van de erker bezit de gevel twee vensterassen. De tweede bouwlaag bevat vijf vensters. De vensters in de eerste bouwlaag van de kernbouw zijn hoger dan die van de tweede bouwlaag en sluiten in het algemeen af met segmentbogen. Alle vensters in het tweelaags gedeelte hebben verblendstenen lekdorpels. De ramen hebben ongeprofileerde kozijnen met een vast kalf, 4-ruits onderramen en 8-ruits bovenlichten. De vensters in de erker zijn smaller en hebben zowel in het onderraam als in het bovenraam een 4-ruits verdeling. De vensters van de tweede bouwlaag sluiten eveneens af met een segmentboog. Het muurwerk is ter plaatse van de kalven voorzien van blokjes in rode verblendsteen. Diezelfde blokjes zijn toegepast op de gevelhoeken.
De uitbouw met de vakwerkgevels heeft grote rechthoekige vensters met daartussen smalle muurdammen, waarin gekoppelde stijlen met korte dwarsverbindingen zijn geplaatst. Daartussen bevinden zich verdiept gelegen gepleisterde gevelvlakken. De lange gevel (gelegen in het verlengde van de frontgevel van de hoofdmassa) heeft zeven vensterassen. De gedeeltelijk uitspringende linkerzijgevel heeft zes vensterassen en een veranda.
Waardering
PAVILJOEN uit 1907, gelegen op het terrein van GROOT SCHUYLENBURG.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en voor de tijd van ontstaan (1907) typerend voorbeeld van een paviljoen op het terrein van Groot Schuylenburg. Deze instelling stond oorspronkelijk bekend als de joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch. De bouw van dit soort vrijstaande paviljoens is typerend voor de vroege twintigste eeuw. De functionele opzet ervan, werd meestal gecombineerd met een interpretatie van in die tijd gangbare bouwstijlen. Dit gebouw is in hoofdvorm en detaillering redelijk goed bewaard gebleven en heeft door haar opvallende architectuur met witgepleisterde gevels en accenten in rode verblendsteen een belangrijk beeldbepalend karakter. De vier te beschermen paviljoens zijn herkenbaar aan deze architectuur en vormen zo een belangrijk ensemble.
- Van stedenbouwkundige waarde als belangrijk onderdeel van een viertal in hoofdvorm nog oorspronkelijke paviljoens, gelegen aan de Zutphensestraat. De vier in functie van elkaar verschillende paviljoens liggen in een parkachtige aanleg in het noordelijke deel van het complex. Ze liggen in elkaars verlengde en vormen zo de zuidelijke begrenzing van dit gedeelte van de Zutphensestraat.
- Van cultuurhistorische waarde als oorspronkelijk onderdeel van de voormalige Joodse inrichting voor Geesteszieken Het Apeldoornsche Bosch. Deze inrichting was voor de Tweede Wereldoorlog één van de grootste en meest vermaarde instellingen op dit gebied. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vond er vanuit deze inrichting een grootschalige deportatie van Joodse patiënten en verplegend personeel plaats. Hierdoor heeft het gehele complex ook een belangrijke herinneringswaarde aan de periode van de Tweede Wereldoorlog en de daaruit volgende verschrikkingen van de Holocaust.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This BUILDING A, designed in 1907 by Amsterdam architects E.M. Rood and F.W.M. Poggenbeek, is located in the northeast corner of the complex now known as 'GROOT SCHUYLENBURG', but during the Second World War and before was known as 'HET APELDOORNSCHE BOSCH'. The detached building was in use as a laundry building and is nowadays called the 'linen room'. It was built together with the other protected pavilions and the former director's residence on the north side of the complex, parallel to the Zutphensestraat. In the architecture, white-rendered facades, such as those used in the urban timber-framing and Chalet styles common at that time, are combined with elements borrowed from various other building styles such as segmental arches and brick courses. Horizontal decorative bands in brickwork are exposed in the white-rendered facades. The flat roof could contain a reference to traditional Jewish architecture.
Description
The building has an irregular ground plan with a composite layout, two storeys and a flat roof. Against the left facade a single-storey extension was later placed with an L-shaped ground plan, a flat roof and a veranda. Adjacent to this is a second outbuilding with rendered timber-framing facades on a brick plinth with a facing brick drip moulding. The roofs are provided with wooden gutters on moulded corbels.
The facades are rendered and painted white and have a brick plinth which is finished with a chamfered drip moulding executed in red facing brick. Halfway up the first storey and at the floor division there are horizontal decorative bands executed in red facing brick. The windows are generally finished with segmental arches executed in red facing brick.
The wide FRONT FACADE facing the Zutphensestraat has a symmetrical layout. In the middle section of the first storey there is a five-sided bay with a flat roof. On either side of the bay the facade has two window axes. The second storey contains five windows. The windows in the first storey of the main building are taller than those of the second storey and generally finish with segmental arches. All windows in the two-storey section have facing brick sills. The frames have unmoulded casements with a fixed light, 4-pane lower sashes and 8-pane fanlights. The windows in the bay are narrower and have a 4-pane division in both the lower sash and the upper sash. The windows of the second storey likewise finish with a segmental arch. The brickwork is provided at the location of the lights with blocks in red facing brick. The same blocks are used on the facade corners.
The outbuilding with the timber-framing facades has large rectangular windows with narrow wall sections between them, in which coupled stiles with short cross-bracing are placed. Between these are recessed rendered facade surfaces. The long facade (located in the extension of the front facade of the main building) has seven window axes. The partially projecting left side facade has six window axes and a veranda.
Valuation
PAVILION from 1907, located on the grounds of GROOT SCHUYLENBURG.
- Of architectural-historical value as a good and for the time of its creation (1907) a typical example of a pavilion on the grounds of Groot Schuylenburg. This institution was originally known as the Jewish psychiatric establishment Het Apeldoornsche Bosch. The construction of this type of detached pavilions is typical of the early twentieth century. Their functional layout was usually combined with an interpretation of building styles common at that time. This building has been reasonably well preserved in its main form and detailing and through its striking architecture with white-rendered facades and accents in red facing brick has an important character-defining role. The four pavilions to be protected are recognizable by this architecture and thus form an important ensemble.
- Of urban planning value as an important component of a group of four pavilions which are still substantially original in their main form, located on the Zutphensestraat. The four pavilions, different in function to each other, lie in a park-like setting in the northern part of the complex. They lie in line with each other and thus form the southern boundary of this section of the Zutphensestraat.
- Of cultural-historical value as an original part of the former Jewish establishment for the mentally ill Het Apeldoornsche Bosch. This establishment was before the Second World War one of the largest and most renowned institutions in this field. During the Second World War a large-scale deportation of Jewish patients and nursing staff took place from this establishment. Because of this the entire complex also has important memorial value for the period of the Second World War and the resulting atrocities of the Holocaust.
Nearby in the register
- Schuilhut (Gebouw B)Gezondheidszorgunder 1 mi
- RibesGezondheidszorgunder 1 mi
- BerkGezondheidszorgunder 1 mi
- Boerderij, Woudhuizerweg 71Boerderij1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.